II SA/Gl 1175/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Pismem z dnia 31 maja 2012 roku Wspólnota "A" przy ul. [...] w K., działając przez ustanowionego pełnomocnika B. S., wystąpiła o przedłużenie umowy na umieszczenie kanalizacji sanitarnej w ciągu ulicy [...]. Do tego wniosku dołączono m. in. formularz "wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego..." z dnia 31 maja 2012 roku. Z wniosku tego wynika, że Wspólnota wnosi o wydanie zezwolenia na umieszczenie kanalizacji sanitarnej w ciągu ul. [...] w K. wskazując okres zajęcia tego pasa na czas od [...] roku do [...] roku. Nadto, w tym wniosku podano, że dotychczas urządzenie (kanalizacja sanitarna) było umieszczone w pasie drogowym na podstawie decyzji z dnia [...] roku, nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku, wydaną przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. z upoważnienia Prezydenta Miasta K. zezwolono Wspólnocie "A" na umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi w ciągu ul. [...] w K. w okresie od [...] roku do [...] roku, określono powierzchnię zajęcia na 7,88 m2 i ustalono z tego tytułu opłatę w łącznej wysokości 343,80 zł. Natomiast odmówiono wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku ponieważ niedopuszczalne jest wydanie zezwolenia z datą wsteczną (wniosek o wydanie zezwolenia wpłynął do organu 4 czerwca 2012 roku i w tym dniu organ I instancji wydał decyzję). Organ ustalił także warunki zezwolenia. W odwołaniu od wyżej opisanej decyzji Wspólnota wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej nie wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w okresie od [...] roku do [...] roku. Podano, że Wspólnota posiada decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] roku do dnia [...] roku (decyzja z dnia [...] r. nr [...]), która została wydana na wniosek poprzednika obecnego zarządcy, który nie posiadał o niej wiedzy. Z tego powodu we właściwym terminie nie mógł złożyć wniosku o zajęcie pasa drogowego. Dlatego też odwołujący się w oparciu o art. 58 kpa złożył wniosek o zajęcie pasa drogowego w okresie [...] roku do [...] roku. W ocenie odwołującej się doszło do uchybienia terminu bez jej winy do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie, a więc jej pismo (wniosek) z dnia 31 maja 2012 roku stanowił de facto wniosek o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej wskazało między innymi art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 roku, nr 19, poz. 115 ze zm.). Organ przyznał, że strona posiadała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] roku do [...] roku. W pkt 5 decyzji zawarto pouczenie "na co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności zezwolenia (...) należy wystąpić do tut. Zarządu z wnioskiem o przedłużenie ważności zezwolenia na okres następny lub z informacją o zdemontowaniu urządzenia", a w pkt 6 "w przypadku braku przedłużenia ważności zezwolenia (...) otrzymujący zezwolenie podlegał będzie sankcjom określonym w art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych". Istotnie o wydanie tego zezwolenia wystąpiła K. K. (zarządca nieruchomości w tym czasie), ale jako inwestora wskazano Wspólnotę "A", a to oznacza brak podstaw do twierdzenia, że Wspólnota o tej decyzji nie posiadała wiedzy. W sprawie brak też możliwości zastosowania art. 58 kpa, który dotyczy przywracania uchybionych terminów procesowych, a nie przepisów prawa materialnego w oparciu o które wydawana jest decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego. Nadto organ podkreślił, że obowiązkiem Wspólnoty w związku ze zmianą zarządcy było poinformowanie o tym fakcie organu administracji, co wynika z art. 41 kpa. Podzielono także stanowisko organu I instancji, iż wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obejmuje okres najwcześniej od dnia złożenia wniosku, powołując na to twierdzenie orzecznictwo sądowoadministracyjne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła Wspólnota "A", domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w okresie od [...] roku do [...] roku. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i dokumentu dołączonego do skargi. Przyznała, że decyzja z dnia [...] roku (poprzednie zezwolenie) została doręczona aktualnemu w dacie jej wydania zarządy nieruchomości, jednakże o istnieniu tej decyzji Wspólnota reprezentowana od dnia [...] roku przez nowego zarządcę nie została poinformowana przez dotychczasowego zarządcę. Wspólnota podała, że wywiązała się z obowiązku przewidzianego art. 41 kpa, bowiem pismem z dnia 7 grudnia 2010 roku poinformowała organ I instancji o swoim prawidłowym adresie do doręczeń. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie (o ile braki skargi nie zostaną uzupełnione) lub o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją udzielono zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. w okresie od [...] roku do dnia [...] roku (ustalając stosowną opłatę) i równocześnie odmówiono wydania zezwolenia na okres od dnia [...] roku do dnia [...] roku. W świetle wniosku skarżącej (wpływ do organu – 4 czerwca 2012 roku), odwołania oraz skargi jest oczywiste, że skarżąca domagała się wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego z tym, że wnosiła o jego udzielenie od dnia [...] roku do [...] roku. W związku z treścią rozstrzygnięć organów oraz żądań skarżących przedmiotem sporu jest udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] roku do [...] roku. W związku z tym spornym zagadnieniem, skarżąca w odwołaniu wskazała, że jej wniosek z dnia 31 maja 2012 roku (data wpływu do organu – 4 czerwca 2012 roku) był równocześnie wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przedłużenie ważności zezwolenia z dnia [...] roku – decyzją nr [...], który to termin został ustalony w pkt 5 decyzji z [...] roku. Co do zasady Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, w tym w części w której odmówiono udzielenia zezwolenia na zajęcie spornego pasa drogowego w okresie od [...] roku do [...] roku. Nie jest bowiem możliwe udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obejmującego okres przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie (por. VI SA/Wa 2163/05, II GSK 45/08). Wynika to także z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Stosownie do tego przepisu zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną drogi wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Nie jest więc możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Zezwolenie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ma wymiar czasowy, odnosi bowiem się do wskazanego w nim okresu (co wynika z art. 40 ust. 4, 5, 6 oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 roku w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego – Dz. U. z 2004 roku, nr 140, poz. 148). Zezwolenie to ma charakter decyzji uznaniowej. Możliwość pozostawienia w pasie drogowym urządzenia objętego zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego – po upływie określonego w nim terminu (który jest terminem prawa materialnego) – uzależnione jest od wydania kolejnego zezwolenia, a nie "przedłużenia zezwolenia". Ustawa o drogach publicznych nie zna bowiem instytucji "przedłużenia zezwolenia". W każdym wypadku upływu terminu określonego w zezwoleniu, na wniosek, wydaje się kolejne zezwolenie. Właściwy zarządca drogi musi bowiem ponownie zbadać, czy zajęcie pasa drogowego jest nadal dopuszczalne. Okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (np. stan w zakresie jakości dróg, liczby wypadków drogowych w danym miejscu, ilości użytkowników, rozmieszczenia znaków drogowych) są zmienne i winny być każdorazowo ustalane przy rozpoznawaniu nowego wniosku (por. II GSK 881/08, II GSK 910/08, II GSK 151/09). Fakt posiadania przez skarżącą zezwolenia objętego decyzją z dnia [...] roku, nr [...] – w ocenie składu orzekającego nie miał wpływu na rozpoznanie wniosku skarżącej z 4 czerwca 2012 roku, a w świetle wyżej przedstawionej argumentacji decyzję należy uznać za zgodną z prawem. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi. Decyzja nr [...] z dnia [...] roku została bowiem stronie doręczona, co przyznaje ona w skardze. Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje terminu do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego co wiąże się z faktem, że ustawie tej nie znana jest instytucja "przedłużenia zezwolenia". W tym przedmiocie nie ma znaczenia błędna informacja zawarta w pkt 5 decyzji z dnia [...] roku. Samo złożenie wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego wynika z woli zainteresowanego (tutaj skarżącej). Skoro ustawa nie przewiduje terminu do złożenia takiego wniosku to nie można było mu uchybić. Należy podzielić co do zasady stanowisko organu odwoławczego, iż art. 58 kpa dotyczy przywrócenia uchybionych terminów prawa procesowego, a nie materialnego. Jednakże w sprawie o udzielenie powtórnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie istnieje, o czym była mowa wyżej, termin do złożenia wniosku o wydanie takiego zezwolenia, który byłby – w ocenie Sądu – terminem procesowym. Natomiast terminem prawa materialnego, nie podlegającym przywróceniu, jest wskazany w decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego okres na który udzielono tego zezwolenia, po jego upływie następuje skutek w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków wypływających z zezwolenia. Także pismo z dnia 7 grudnia 2010 roku nie ma wpływu na wydaną decyzję (informacja o nowym administratorze skarżącej i nowym adresie do doręczeń skarżącej). Pismo to może mieć istotne znaczenie dla bliżej nieznanego Sądowi postępowania administracyjnego toczącego się w tej dacie. Nie ma natomiast wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, nie rodzi też dla organów orzekających obowiązku zawiadomienia skarżącej o upływie terminów określonych w decyzji z dnia [...] roku. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę.