II SA/Gl 1176/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na niewydanie kopii z akt sprawy dotyczących legalności obiektu budowlanego p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uznania za niezasadną skargi na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie kontroli sądu administracyjnego wykonywania administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanym przepisie. W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego, skarżący uczynił pismo zawierające odpowiedź na skargę złożoną w trybie art. 227 K.p.a., czyli tzw. skargi powszechnej. W związku z tym, wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi - w tym przepisie przewidzianej - może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. Skarga przewidziana w dziale VIII K.p.a. uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, prowadzonym wyłącznie przez organy administracji publicznej i kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji i nie kończy się ono władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników oraz ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (postanowienie NSA z 3 września 2009 r. I OSK 1064/09, postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r. I OSK 802/09), gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy administracji albo przez ich pracowników, ponieważ sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 P.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 18/05, niepubl., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/06, Lex 320599, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, Lex 171200). W konsekwencji Sąd ten nie jest również właściwy do rozpoznania skarg na czynności informujące o sposobie załatwienia skarg uregulowanych przepisami działu VIII K.p.a., Reasumując stwierdzić należy, że skoro zaskarżona czynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nie dotyczy żadnego z przypadków wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych, to wniesiona skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Z tego też względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.