II SA/Gl 1196/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. W dniu [...]r. M. K. dokonała zgłoszenia w Starostwie [...] zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w C. przy ul. [...] na działce nr 1. Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia protokołu uzgodnienia usytuowania planowanej oczyszczalni ścieków z zespołem uzgadniania dokumentacji projektowej ( opinię ZUDP). Inwestor nie przedłożył protokołu uzgodnień w wyznaczonym terminie. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Starosta [...] na podstawie art. 30 ust.2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę; zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w C. przy ul. [...], wobec nie uzupełnienia w terminie braków wniosku . Od powyższej decyzji odwołanie wniósł inwestor M. K. wskazując, że w jej ocenie planowana inwestycja nie wymaga uzgodnienia Z.U.D. ponieważ stanowi wewnętrzną instalację kanalizacyjną a nie przyłącz, powołując się przy tym na treść opracowania kancelarii prawnej "A". Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym stanowiskiem, usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z właściwym starostą, które winno zostać doręczone do zgłoszenia budowy tej oczyszczalni. Ponieważ przydomowa oczyszczalnia ścieków, którą odwołująca się zamierzała zrealizować składa się: z podziemnego zbiornika, rur kanalizacyjnych doprowadzających ścieki do osadnika oraz z osadnika do studzienki i ze studzienki do drenażu rozsączającego, to wypełnia definicję sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 ust. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W konsekwencji przydomowa oczyszczalnia ścieków jako sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji, a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą. Z decyzją Wojewody nie zgodziła się M. K. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że usytuowanie planowanej do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z zespołem uzgadniania dokumentacji projektowej, w konsekwencji naruszenie art. 30 ust.2 Prawa budowlanego. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że planowana przydomowa oczyszczalnia ścieków usytuowana będzie w całości na działce inwestora i przeznaczona będzie do odprowadzania ścieków z budynku mieszkalnego położonego na tej samej działce, co przesądza zdaniem skarżącej, że nie można jej uznać za sieć uzbrojenia terenu. Nadto stwierdza, że przepis art. 27 ust. 2 pkt 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne odnosi się do uzgadniania usytuowania projektowanej sieci uzbrojenia terenu a nie działki, a nie są to pojęcia tożsame. Ponadto wskazuje, że zgodnie z art. 3 Prawa budowlanego przydomowa oczyszczalnia ścieków jest urządzeniem instalacyjnym związanym z posadowionym na tej samej działce budynkiem mieszkalnym, a zatem nie jest siecią uzbrojenia terenu. Z tych względów w ocenie skarżącej to przepisy prawa budowlanego powinny mieć decydujące znaczenie dla określenia zakresu obowiązków inwestora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej sprecyzował skargę oświadczając, że podtrzymuje skargę a nadto wnosi o uchylenie decyzji organu I instancji. Stwierdził również, że w sytuacji przyjęcia, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków jest zaliczana do sieci uzbrojenia terenu, to jej usytuowanie nie podlega uzgodnieniu z uwagi na to, że jest to instalacja wewnętrzna zgodnie z art.2 pkt.3 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a te instalacje są zwolnione z obowiązku uzgodnienia, co wypływa z § 10 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2001r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgodnienia dokumentacji projektowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowiła kwestia, czy zgodnie z regulacją ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn.- Dz. U z 2010r.,nr 193, poz.1287, z późń. zm.) instalacja przydomowej oczyszczalni ścieków podlega inwentaryzacji i ewidencji. Zgodnie z przepisem art. 1 pkt 4 niniejszej ustawy reguluje ona sprawy dotyczące inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu. Stosownie do treści art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji, zaś inwestorzy są obowiązani uzgadniać usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu z właściwymi starostami (pkt 1 ust. 2 art. 27). Na gruncie omawianej ustawy przez sieć uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp. (art. 2 pkt 11). Jak trafnie wskazały organy pierwszej i drugiej instancji, przydomowa oczyszczalnia ścieków, którą skarżąca zamierzała zrealizować, składa się z: podziemnego zbiornika, rur kanalizacyjnych doprowadzających ścieki do osadnika oraz z osadnika do studzienki i ze studzienki do drenażu rozsączającego. Wobec tego instalacja ta składa się z podziemnych przewodów i urządzeń kanalizacyjnych oraz zbiornika, a więc tym samym wypełnia definicję sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W konsekwencji przydomowa oczyszczalnia ścieków jako sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji (art. 27 ust. 1), a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą (art. 27 ust. 2 pkt 1). Uzgodnienie usytuowania projektowanej sieci następuje po uprzednim zbadaniu bezkolizyjności usytuowania tej sieci z już istniejącymi i projektowanymi innymi przewodami i urządzeniami, z obiektami budowlanymi, znakami geodezyjnymi, grawimetrycznymi i magnetycznymi, zielenią wysoką, pomnikami przyrody, a także po zbadaniu ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej - Dz. U. Nr 38, poz. 455 ze zm.). Zatem chodzi o bezkolizyjność nie tylko z innymi sieciami ale również z innymi obiektami wymienionymi w § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia. Natomiast w § 10 tegoż rozporządzenia mówi się o uzgadnianiu sieci będących przyłączami do budynku lub budowli, w części usytuowanej na nieruchomości, w stosunku do której prawo do dysponowania na cele budowlane przysługuje wnioskodawcy, bez rozróżnienia na przyłącza i sieci właściwe (por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006r., sygn. akt II OW 83/05, publ. LEX NR 193992 oraz wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 10/10, publ. CBOIS ) Bezzasadne są twierdzenia skarżącej, że w sprawie dla określenia zakresu obowiązków inwestora winny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane. Kwesta stosownych uzgodnień wynika z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i na gruncie tej regulacji należało dokonać oceny czy usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z właściwym starostą, które winno zostać dołączone do zgłoszenia budowy tej oczyszczalni (art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – tekst jedn. Dz. U. z 2010r.,nr 243, poz.1623 z późń. zm.). Nie jest ponadto uzasadnione akcentowanie przez stronę rozróżnienia pojęć działka i teren w wymienionych przez nią przepisach Prawa budowlanego. Zwrócić przyjdzie uwagę, że terminy działka i teren mieszczą się w kodeksowym pojęciu nieruchomości, a w procesie inwestycyjnym objęte są z kolei pojęciem "nieruchomości gruntowej" (por. art. 4 Prawa budowlanego). Poza sporem pozostaje kwestia, że przydomowa oczyszczalnia ścieków podlega obowiązkowi zgłoszenia, bowiem wśród robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane wskazana została budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę. W przepisie art. 30 ust. 5 tej ustawy określono, iż do robót budowlanych wymagających zgłoszenia można przystąpić po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi zgłoszenia, jeżeli w tym terminie organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu, dla którego przewidziana została forma decyzji. Z kolei, w art. 30 ust. 2 wskazano, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na składającego zgłoszenie obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zatem, potrzeba dołączenia załączników do zgłoszenia w postaci uzgodnień i opinii, nie może być pozostawiona uznaniu organu, musi ona wynikać z odrębnych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 27 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji, zaś inwestorzy są obowiązani uzgadniać usytuowanie projektowanych sieci z właściwymi starostami (ust. 2 cyt. przepisu), którzy prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny i mapy zasadnicze oraz mają za zadanie koordynować usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu – art. 7d pkt 1,2 i 4 powołanej ustawy. Dlatego też należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż dokonane zgłoszenie było niekompletne, w tym znaczeniu, że dokumenty dołączone były niewystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec czego organ I instancji uprawniony był do nałożenia na skarżącą obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przez dołączenie określonych dokumentów, w tym przypadku uzgodnienia dokumentacji projektowej przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, wydający opinię z upoważnienia Starosty. Obowiązkiem organu administracyjnego jest, bowiem ustalenie, czy zamierzone roboty budowlane odpowiadają prawu. Natomiast niewykonanie postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wiąże się z koniecznością wydania decyzji o sprzeciwie względem zgłoszonego zamierzenie inwestycyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w toku postępowania sądowego, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej art. 2 pkt 3 i 6 (powinien być pkt 5 ) ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( tekst jedn. - Dz. U. z 2006r., nr 123, poz.858 z późń. zm.) nie zawiera definicji instalacji wewnętrznej a jedynie definicję odbiorcy usług oraz przyłącza kanalizacyjnego, tym bardziej nie daje podstaw do definiowania przydomowej oczyszczalni ścieków jako instalacji wewnętrznej. Nie można również zgodzić się z interpretacją, że przydomowa oczyszczalnia ścieków stanowi wewnętrzną instalację kanalizacyjną. W niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania § 10 ust.2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia trenu oraz zespołów uzgadnia dokumentacji projektowej, bowiem dotyczy on przyłączy do budynku w części usytuowanej na nieruchomości należącej do wnioskodawcy. Tymczasem jak wynika z treści powołanego wcześnie art. 2 ust.5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przyłącze kanalizacyjne stanowi odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej i tylko w takim zakresie nie podlega uzgadnianiu. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012r., poz. 270 z późń. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.