II SA/Gl 12/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-04-02

Skład orzekający: Artur Żurawik, Aneta Majowska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji linii kablowej niskiego napięcia, stanowiącej inwestycję celu publicznego, może zostać wydana pomimo braku zgody właściciela nieruchomości, jeśli przeprowadzono rokowania, które nie doprowadziły do porozumienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji linii kablowej niskiego napięcia może zostać wydana, nawet jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, pod warunkiem, że inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a przed wydaniem decyzji przeprowadzono rokowania, które nie doprowadziły do porozumienia. Właściciel nieruchomości nie może blokować realizacji inwestycji celu publicznego, jeśli spełnione są wymogi formalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu realizacji linii kablowej niskiego napięcia. Inwestor, T. S.A., wnioskował o zezwolenie na przeprowadzenie linii przez działkę skarżącej, argumentując, że jest to inwestycja celu publicznego niezbędna do przyłączenia budynku usługowego do sieci. Skarżąca nie wyrażała zgody na realizację inwestycji, kwestionując jej charakter jako celu publicznego oraz zarzucając naruszenia proceduralne i materialne w postępowaniu organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 29 października 2024 r. nr NWXIV.7581.4.30.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 25 lipca 2024 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: organ pierwszej instancji) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 z późn. zm., dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora T. S.A. z siedzibą w K. z dnia 21 kwietnia 2023 r., - w pkt 1 decyzji – ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie P., powiat [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,3663 ha, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr[...], stanowiącej przedmiot własności A. M. (dalej: Strona, Skarżąca), przez zezwolenie T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: Inwestor), na realizację inwestycji: lokalizację na działce nowych elektroenergetycznych urządzeń dystrybucyjnych - linii kablowej niskiego napięcia typu NA2XY-J 4x240mm2 na długości 71,8 m i powierzchni zajętości 35,9 m2 stanowiącej pas o szerokości 0,5 m. Wskazał, iż przebieg linii na działce nr [...] dla ww. przedsięwzięcia oznaczono na załączonej mapie w skali 1:500, stanowiącej integralną część decyzji (załącznik nr 1), - w pkt 2 decyzji – określił, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości opisanej powyżej polega na uprawnieniu Inwestora do wstępu na nieruchomość w celu: wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych, związanych z lokalizacja na działce nowych elektroenergetycznych urządzeń dystrybucyjnych - linii kablowej niskiego napięcia oraz wykonywania czynności związanych z konserwacją, eksploatacją i usuwaniem awarii przedmiotowej linii, - w pkt 3 decyzji – zobowiązał Inwestora do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności z pkt 1, - w pkt 4 decyzji – wskazał, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej, - w pkt 5 decyzji – zobowiązał właściciela nieruchomości do jej udostępnienia, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii sieci. Wskazał, że obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. Inwestor wystąpił o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości w celu realizacji inwestycji opisanej w pkt 1 decyzji. Inwestor podał, że zaplanowane posadowienie linii kablowej, stanowi element inwestycji mającej na celu przyłączenie do sieci obiektu – budynku usługowego w ramach umowy o [...] z dnia 18 sierpnia 2021 r. Zakres realizowanych prac ma obejmować prace budowlane związane z posadowieniem projektowanego urządzenia. Obszar pasa zajętości inwestycji (strefy ochronnej) linii wyniesie ogółem 35,9 m2 (0,5 m x 71,8 m). Strona wskazała, że nie wyraża zgody na realizację inwestycji. Po przywołaniu brzmienia art. 124 ust. 1 u.g.n. organ stwierdził, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Organ ustalił, iż w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego w granicach administracyjnych miasta P. - Etap II zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] obszar działki, na którym zlokalizowany jest projekt linii kablowej znajduje się na terenach oznaczonych symbolem planu K.5U/P z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę usługową oraz K.5KD-D jako tereny dróg publicznych; zarówno tereny pod usługi jaki i pod drogi - jako przeznaczenie dopuszczalne przewidują realizację infrastruktury technicznej. Stwierdził również, że podejmowane próby ugodowego załatwienia sprawy nie przyniosły pozytywnego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca skontaktował się telefonicznie z właścicielką nieruchomości, która oświadczyła, iż nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości. Następnie dnia 21 grudnia 2022 r. Inwestor skierował do Strony pismo wraz z propozycją porozumienia, które swoim zakresem obejmowało wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości. Pismo zostało doręczone w dniu 22 grudnia 2022 r. i pozostało bez odpowiedzi. Organ zwrócił uwagę, że w toku postępowania Strona przedkładała swoje stanowisko w sprawie: pisma z dnia 18 i 31 maja 2023 r. podając, że nie wyraża zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. W odniesieniu do stanowiska Strony oraz firmy [...], pełnomocnik Inwestora podał, iż zaprojektowana - zgodnie z przedłożonym projektem – linia kablowa niskiego napięcia jest rozwiązaniem optymalnym. Projekt jest zgodny z obowiązującymi standardami i zasadami sztuki budowlanej. Wykonanie przyłącza umożliwi dostarczenie do odbiorców końcowych energii elektrycznej o odpowiednich parametrach bez negatywnego oddziaływania na pozostałych odbiorców zasilanych z istniejącej stacji transformatorowej. Przebudowa stacji jest niezasadna i przy uwzględnieniu istniejących urządzeń podziemnych może okazać się niemożliwa do realizacji. W obecnym stanie technicznym istniejąca stacja nadaje się do dalszej eksploatacji i może służyć dotychczasowym celom. Przy tych ustaleniach organ stwierdził, że dokonanie czynności związanych z budową linii elektroenergetycznej jest konieczne i uzasadnione. Decyzja została doręczona w dniu 30 lipca 2024 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia: - art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt. 2 u.g.n poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej poprzez zezwolenie Inwestorowi na realizację przedmiotowej inwestycji pomimo, iż nie stanowi inwestycji celu publicznego, zaś wnioskodawca przed wystąpieniem z wnioskiem nie przeprowadził rokowań z właścicielami nieruchomości, lecz przedstawił jedynie jednostronną propozycję, - art. 107 § 3 k.p.a. oraz 11 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia zgodnie z wymogami prawa, zaniechania odniesienia się do zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą i błędną ocenę materiału dowodowego sprawy i przyjęcie, że inwestycja spełnia przesłanki inwestycji celu publicznego, podczas gdy stanowi inwestycję o znaczeniu prywatnym oraz, iż Inwestor przeprowadził rokowania z właścicielami nieruchomości, podczas gdy ten jedynie przedstawił jednostronną ofertę. W uzasadnieniu akcentowała, że w niniejszej sprawie wywłaszczenie nieruchomości Skarżącej zaspokoić ma interes prywatny, właściciela jednego obiektu - budynku usługowego należącego do M. P. Zdaniem Odwołującej się "logicznym rozwiązaniem byłoby poprowadzenie linii kablowej przez działkę [...] stanowiącą własność B. sp. z o.o." Zgodnie z wiedzą Skarżącej ww. Spółka skłonna była wyrazić zgodę na prowadzenie linii kablowej po jej nieruchomości, pod warunkiem wymiany stacji transformatorowej na kontenerową. Zakwestionowała także ustalenie by w sprawie przeprowadzone zostały rokowania w sytuacji, gdy Inwestor skierował do Strony jedynie pismo zawierające gotowe porozumienie, wskazując, że brak akceptacji będzie skutkować skierowaniem sprawy na drogę uzyskania tytułu prawnego. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda Śląski (dalej: organ odwoławczy) zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 29 października 2024 r. nr NWXIV.7581.4.30.2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy opisał stan sprawy, przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia i stwierdził, że w kontrolowanej sprawie zostały spełnione warunki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Przypomniał, że nie jest to decyzja uznaniowa, zatem organ zobowiązany jest do jej wydania w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie wymagane przepisami prawa warunki. Następnie organ odwoławczy ustalił, że działka [...]w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który został zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] położona jest na terenach objętych symbolem K.5U/P o podstawowym przeznaczeniu terenu pod zabudowę usługową, obiekty produkcyjne, składy i magazyny (§ 178 pkt 1 lit. a i b planu) oraz K.5KD-D o podstawowym przeznaczeniu jako teren pod drogi publiczne (§ 185 pkt 1 i 2 planu). Na terenach tych dopuszcza się budowę infrastruktury technicznej, przez którą należy rozumieć urządzenia i sieci uzbrojenia technicznego terenu w zakresie m.in. elektroenergetyki (§ 4 pkt 11 planu). Ponadto, przedmiotowa inwestycja w pełni spełnia kryteria inwestycji celu publicznego określone w art. 6 pkt 2 u.g.n. Wojewoda powziął natomiast wątpliwość co do sposobu i charakteru przeprowadzonych przez skierowanie jednego pisma do Odwołującej się. W związku z tym wezwał Inwestora do podjęcia działań zmierzających do polubownego załatwienia sprawy. Inwestor skierował do Strony pismo z dnia 10 września 2024 r. obejmujące m.in. czas zajęcia terenu, obszar zajęcia oraz propozycję wynagrodzenia w wysokości 718 zł. Pismem z dnia 17 września 2024 r. Odwołująca się podała, iż nie przyjmuje propozycji, a jak wskazywała we wcześniejszej korespondencji "realizacja inwestycji możliwa jest po nieruchomości sąsiedniej, zaś jej właściciel skłonny jest polubownie załatwić sprawę". Wojewoda wyjaśnił, że rozpoznaje również odwołanie B. sp. z o.o. z siedzibą w P. – właściciela działki sąsiedniej nr [...] (sprawa nr[...]), a warunkiem zawarcia porozumienia pozostaje wyłącznie wymiana istniejącej stacji transformatorowej S 384 na stację kontenerową, na co nie przystaje Inwestor, ponieważ istniejąca stacja nadaje się do eksploatacji, zapewnia ciągłość zasilania, nie jest uzasadnione ponoszenie wysokich kosztów jej wymiany. Przeprojektowanie urządzeń elektroenergetycznych, w ocenie Inwestora nie znajduje uzasadnienia technicznego i ekonomicznego. Wojewoda zauważył, że również przed organem pierwszej instancji Odwołująca się w odpowiedzi na wezwanie organu nie wyraziła zgody na realizację inwestycji. Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo prób negocjacje nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podał, że przyłączenie jednego podmiotu do sieci energetycznej nie oznacza, że inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego. Wyjaśnił, że organy orzekające w sprawie nie mają uprawnień do zmiany zaproponowanego usytuowania linii kablowej. Wobec tego, żądanie zmiany przebiegu inwestycji, nie może zostać rozpatrzone, albowiem kwestia ta nie jest w nim badana. Wojewoda stwierdził, że z uwagi na fakt, iż Strona kilkukrotnie podkreśliła, że nie wyraża zgody na realizację inwestycji, wymóg rokowań należy uznać za spełniony. Odwołująca się przedstawiła propozycję zmiany przebiegu planowanej inwestycji, co było nie do zaakceptowania przez Inwestora. Wojewoda ocenił, że nietrafiony jest także zarzut nieodniesienia się przez organ pierwszej instancji do zgodności inwestycji z planem miejscowym, jak ustalił na terenie nieruchomości dopuszczalna jest infrastruktura techniczna. Decyzja została doręczona w dniu 4 listopada 2024 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesionej w dniu 29 listopada 2024 r., względem zaskarżonej decyzji podniosła zarzuty naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz wybiórczą analizę dokumentów, - błędne ustalenie, że realizacja na działce nr [...] przedmiotowej inwestycji zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - błędne ustalenie, że inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, podczas gdy służyć ma wyłącznie jednej nieruchomości (przyłączenie budynku usługowego), - art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów odwołania, - art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 u.g.n. w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że sporna inwestycja w części zlokalizowanej na nieruchomości Skarżącej nie stanowi inwestycji celu publicznego oraz, mimo, że plan miejscowy nie wskazuje w sposób konkretny działki należącej do Skarżących jako działki, na której ma być realizowany cel publiczny. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę Skarżąca ponownie podkreśliła, że planowana inwestycja nie należy do inwestycji celu publicznego, nie sposób zdaniem Skarżącej uznać, żeby miała służyć jakiejkolwiek społeczności, lecz wyłącznie interesowi właściciela jednego obiektu usługowego. Skarżąca wskazała też, nie wystarczy ogólna zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu. Koniecznym jest, aby konkretny przepis planu miejscowego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny. Miejscowy plan jedynie dopuszcza możliwość budowy infrastruktury technicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Co do zarzutów skargi wskazał, że dostarczanie energii jest jednym z fundamentalnych wymogów cywilizacyjnych i podstawowych zadań gminy. Podał, że w treści decyzji szczegółowo ustalił jakie jest przeznaczenie nieruchomości, oraz podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 26 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 1082/21, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji, a dopiero decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości, wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości. W dniu 19 lutego 2025 r. do akt wpłynęło pismo Inwestora – T. S.A. z siedzibą w K., z wnioskiem o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik Inwestora wskazał, że zaskarżona decyzja wymienia i analizuje wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n., a wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w toku postępowania. Podkreślił przy tym niezasadność zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie Sąd się nie dopatrzył. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. W oparciu o wymienione kryterium legalności, kontroli sądowoadministracyjnej została poddana decyzja Wojewody z dnia 29 października 2024 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 124 ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu na dzień wszczęcia postępowania, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 1506), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei zgodnie z ust. 3 przywołanej regulacji, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Decyzja ostateczna stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (ust. 7). Ustawodawca uzależnił zatem możliwość udzielenia zezwolenia podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 omawianej ustawy, od spełnienia ściśle określonych przesłanek: zgodności zezwolenia z planem miejscowym, a w przypadku braku planu z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz braku zgody właściciela nieruchomości na takie ograniczenie. Ustawodawca wprowadził wymóg przeprowadzenia z niewyrażającym zgody na planowaną inwestycję właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym), rokowań mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2088/19, żadnych innych wymogów dla wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. przepisy nie przewidują. Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że Spółka pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. (wpływ do organu 27 kwietnia 2023 r.) wniosła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości należącej do Skarżącej - działki oznaczonej numerem [...] w P., w sposób wskazany w treści pisma argumentując, iż zaplanowana realizacja linii kablowej o łącznej długości 71,8 m stanowi element inwestycji mającej na celu przyłączenie do sieci nowego obiektu - budynku usługowego w ramach umowy o przyłączenie nr [...] zawartej w dniu 18 sierpnia 2021 r., i w tym celu konieczne jest zajęcie fragmentu działki należącej do Skarżącej. W treści wniosku, w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych, Inwestor podkreślił, że budowa przyłącza do sieci energii elektrycznej, umożliwiająca pobór odbiorcy końcowemu, stanowi realizację celu publicznego, niewątpliwie służy zaspokojeniu potrzeb ludności, wskazany w treści wniosku obszar jest niezbędny dla przeprowadzenia robót budowlanych związanych z posadowieniem i pozostawieniem projektowanego urządzenia, prace powinny zostać zrealizowane w terminie 5 dni roboczych, natomiast wykazane przez Inwestora starania uzyskania zgody Skarżącej nie zakończyły się powodzeniem. Do wniosku przedłożono m.in. ww. umowę o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej nr[...], Projekt Zagospodarowania Terenu z naniesionym przebiegiem planowanej inwestycji oraz projektowaną powierzchnią zajęcia, wydruk z księgi wieczystej nr [...], notatkę z dnia 3 czerwca 2022 r., pismo z dnia 21 grudnia 2022 r. wraz z projektem porozumienia oraz potwierdzeniem odbioru (karty bez numeru akt administracyjnych). W ocenie Sądu planowana inwestycja została zasadnie zakwalifikowana przez organy rozstrzygające w sprawie jako inwestycja celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Skarżącej stanowi udzielenie zezwolenia na ułożenie na działce nr [...] podziemnej elektroenergetycznej linii kablowej niskiego napięcia na długości 71,8 m i powierzchni zajętości 35,9 m2, stanowiącej pas o szerokości 0,5 m, zgodnie z załącznikiem mapowym, o przebiegu wzdłuż granicy z działką o nr[...]. Zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przedmiot planowanej inwestycji realizuje zatem cel publiczny wskazany w przywołanej regulacji. Zauważyć przy tym należy, że obejmowanie przez inwestycję jedynie wycinka terytorium gminy, a nie całego terytorium wspólnoty, nie dyskwalifikuje jej jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130) w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. Ustawodawca nie uzależnił zakwalifikowania danej inwestycji jako inwestycji celu publicznego od ilości odbiorców planowanej inwestycji. Niewątpliwie natomiast niezależnie od ilości odbiorców planowanej inwestycji, realizacja przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, należy do spraw służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności, i stanowi działanie o znaczeniu co najmniej lokalnym. Planowana inwestycja jako obejmująca budowę urządzenia służącego do przesyłu energii elektrycznej, która będzie dostarczana odbiorcy końcowemu, stanowi działanie nakierowane na urzeczywistnienie interesu publicznego. Należy jednocześnie pamiętać, że podstawowym zadaniem Spółki jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, zapewnienie jakości dostarczanej energii oraz ciągłości i niezawodności jej dostarczania. Planowana inwestycja stanowi więc bez wątpienia inwestycję celu publicznego, a szczegółowy przebieg planowanej inwestycji został ujęty na załączniku do wydanej decyzji, który pozostaje zgodny z przebiegiem widocznym na Projekcie Zagospodarowania Terenu załączonym do wniosku, jak również Załączniku graficznym do porozumienia przesłanego Skarżącej wraz z pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. (przed złożeniem wniosku przez Inwestora w niniejszej sprawie) oraz Projektem przedłożonym do pisma z dnia 10 września 2024 r. przesłanego Skarżącej w toku postępowania odwoławczego. Nieuzasadniony pozostaje zatem zarzut skargi błędnego ustalenia, że sporna inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Działka o nr [...] pozostaje własnością Skarżącej, co wynika z ujawnionych wpisów w księdze wieczystej nr[...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., Wydział V Ksiąg Wieczystych. Stosownie do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w granicach administracyjnych miasta P. - Etap II (Dz. Urz. Woj.[...] . z [...] r., poz.[...]) działka o nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem K.5U/P – tereny zabudowy usługowej, obiektów produkcyjnych składów i magazynów, i K.5KD-D – drogi dojazdowe, (Informacja Nr [...] o aktualnym zapisie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z dnia 16 maja 2023 r.) Dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami K.1U/P - K.7U/P ustalono przeznaczenie podstawowe: tereny zabudowy usługowej, tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów (§ 178 pkt 1 lit. a planu) oraz w ramach przeznaczenia dopuszczonego m.in. drogi wewnętrzne i infrastruktura techniczna (§ 178 pkt 1 lit. b planu). Dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami K.1KD-D - K.6KD-D – przeznaczenie podstawowe: droga publiczna klasy: drogi dojazdowe (§ 185 pkt 1 lit. a planu), a w ramach przeznaczenia dopuszczonego: infrastruktura techniczna (§ 185 pkt 1 lit. b planu). Stosownie natomiast do brzmienia § 4 pkt 11 planu, przez infrastrukturę techniczną należy rozumieć urządzenia i sieci uzbrojenia technicznego terenu w zakresie ciepłownictwa, gazownictwa, elektroenergetyki, zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków, telekomunikacji oraz komunikacji. W ustaleniach ogólnych obowiązujących na całym obszarze objętym planem, w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną dopuszczono możliwość budowy napowietrznych i ziemnych kablowych linii elektroenergetycznych (§ 14 ust. 9 pkt 2 planu, Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej dla obsługi terenu objętego planem). W rozpoznawanej sprawie planowana inwestycja została zatem przeprowadzona przez tereny (działkę Skarżącej) o dopuszczalnym przeznaczeniu - infrastruktury technicznej w zakresie elektroenergetyki. W tej kwestii Sąd zauważa i w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż ustawodawca nie wprowadził wymogu precyzyjnego ustalenia szczegółowego przebiegu sieci infrastruktury technicznej, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, o znaczeniu lokalnym, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Samo sformułowanie "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej" (art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p.), nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną (zob. wyrok z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1683/17). Na tym gruncie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że nie zawsze w planach miejscowych wprost wskazuje się na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych, a jedynie wspomina się o inwestycjach o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej, a im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt I OSK 537/13). Powyższe pozwala na stwierdzenie, że organy administracji publicznej zasadnie stwierdziły zgodność planowanej inwestycji z postanowieniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do takiego wniosku prowadzi bowiem analiza zapisów planu miejscowego, w szczególności przywołanych wyżej § 178 pkt 1 lit. b, § 185 pkt 1 lit. b, § 4 pkt 11, § 14 ust. 1 i ust. 9 pkt 2 planu. W tym kontekście należy pamiętać, iż w toku kontroli sądowoadministracyjnej brak jest podstaw do badania zgodności zapisów planu miejscowego z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa (podobnie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 1065/17). Inwestor zaś nie jest zobowiązany do przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości, co do konkretnego przebiegu urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy (str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Kwestia dopuszczalności tego rodzaju inwestycji na danym terenie powinna być ustalana w toku postępowania zmierzającego do przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1965/21). W doktrynie również wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie zapisów wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nieokreślających precyzyjnie ich przebiegu (por. G. Matusik (w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 719), tym niemniej nie oznacza to, że organ orzekając w omawianym trybie zwolniony jest od prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy dokonały stosownej analizy zapisów planu miejscowego. Ponadto Inwestor przedstawił argumentację w zakresie braku technicznych i ekonomicznych podstaw do zmiany przebiegu projektowanego przebiegu inwestycji (pisma z dnia 31 sierpnia 2023 r., z dnia 31 października 2023 r.). Wobec powyższego pozbawiony podstaw pozostaje zarzut skargi błędnego ustalenia, że inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przechodząc do kolejnego warunku, tj. rokowań, o których mowa w ust. 3 analizowanego przepisu art. 124 u.g.n., wskazać należy na ich przebieg. Pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. Inwestor skierował do Skarżącej informację o projekcie zamierzenia inwestycyjnego - przyłącza energetycznego kablowego niskiego napięcia do zasilania działki nr [...] w P. oraz prośbę o wyrażenie zgody na ułożenie kabla energetycznego ziemnego zgodnie z załączoną mapą. Do pisma przedłożono projekt porozumienia wraz z załącznikiem graficznym z naniesionym projektowanym przebiegiem inwestycji, w tym miejsca przewiertu oraz istniejącej stacji S384. Pismo zostało doręczone w dniu 22 grudnia 2022 r. (potwierdzenie odbioru przesyłki) i pozostało bez odpowiedzi, czego Skarżąca nie kwestionuje. Jak wynika z notatki z dnia 3 czerwca 2022 r. powyższe pismo zostało poprzedzone rozmową telefoniczną, podczas której Skarżąca nie wyraziła zgody na wykonanie na terenie działki [...]jakichkolwiek prac związanych z budową przyłącza (załączniki przedłożone do wniosku z dnia 21 kwietnia 2023 r.). W toku postępowania przed organem pierwszej instancji Skarżąca w pismach z dnia 18 maja 2023 r., z dnia 31 maja 2023 r. oraz z dnia 4 marca 2024 r. wskazała, że nie wyraża zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Inwestora zwrócił natomiast uwagę, że na etapie prowadzonych rokowań nie wyrażono żadnych oczekiwań finansowych, a jedynie propozycję związaną z przebudową istniejącej już stacji, na co Spółka nie wyraziła zgody. Wobec wezwania przez organ odwoławczy do podjęcia działań zmierzających do polubownego załatwienia sprawy, pismem z dnia 10 września 2024 r. Inwestor poinformował ponownie Skarżącą o przedmiocie planowanej inwestycji, zwrócił się jednocześnie z prośbą o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu na czas nieoznaczony za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 718 zł, przedstawił również zakres służebności oraz przedłożył Projekt Zagospodarowania Terenu z naniesionym przebiegiem planowanej inwestycji. W odpowiedzi Skarżąca poinformowała, że odmawia przyjęcia przedstawionej propozycji oraz ponownie wskazała na możliwość realizacji inwestycji na sąsiedniej nieruchomości. Podjęte rokowania nie zakończyły się uzyskaniem zgody na przeprowadzenie inwestycji. Z prowadzonej pomiędzy stronami korespondencji wynika, że Inwestor wyczerpał drogę rokowań. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 4192/18 w sytuacji, gdy przepisy nie określają szczegółowo, w jaki sposób rokowania powinny zostać zainicjowane, prowadzone i zakończone, to o ich formie i charakterze decyduje na ogół inwestor. Za spełnienie warunku rokowań można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, czy sytuację, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich. Organ, a następnie sąd, ustalają jedynie fakt przeprowadzenia rokowań i nie badają przyczyn braku zgodności stron. Należy pamiętać, iż istotą rokowań nie jest ich prowadzenie aż do momentu wypracowania porozumienia, odmienne stanowisko prowadziłoby do zbędności instytucji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Z materiału dowodowego wynika, że Inwestor podjął działania mające na celu pozyskanie zgody na planowaną inwestycję, które zakończyły się niepowodzeniem. Już w pierwszym piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r. poinformował o przedmiocie inwestycji oraz dokładnym przebiegu wynikającym z załącznika graficznego do porozumienia, a także wskazał - zasilania której działki - dotyczy projekt. W prowadzonej korespondencji poruszano kluczowe elementy dotyczące planowanej inwestycji. Skarżąca natomiast nawet nie sygnalizowała woli uzyskania dodatkowych informacji dotyczącej planowanego zamierzenia. Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca jako właściciel przedmiotowej działki nie wyraziła zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób wnioskowany przez Inwestora. W toku postępowania każda ze stron podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, Inwestor - o wydanie przedmiotowej decyzji, natomiast Skarżąca - o braku zgody na realizację inwestycji. Należało zatem uznać, że rokowania zostały podjęte i zakończone wynikiem negatywnym, wobec czego wyczerpano przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. Zakres ograniczenia praw do nieruchomości został ściśle określony w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. oraz jej załączniku. Decyzja jednoznacznie wskazuje przebieg inwestycji, zawiera wszystkie wymagane elementy wymieniając parametry i lokalizację przestrzenną inwestycji w sposób tekstowy i graficzny, w tym określa powierzchnię pasa technologicznego. Wobec powyższego, w ocenie Sądu ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości należącej do Skarżącej nastąpiło stosownie do trybu przewidzianego art. 124 ust. 1 u.g.n., planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego oraz pozostaje zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla tego terenu. Rokowania nie doprowadziły natomiast do uzyskania potrzebnej zgody na realizację inwestycji. Nadto planowany przebieg inwestycji przewidziano przy granicy działki. Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 6 u.g.n, art. 2 pkt 5 u.p.z.p., z przyczyn szczegółowo podanych powyżej. Należy pamiętać, iż ograniczanie praw do nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej, która ze swej istoty narusza interes właściciela nieruchomości. Tego rodzaju decyzja ogranicza prawo własności, lecz jej wydanie zostało przewidziane przez ustawodawcę w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów oraz ich oceną. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej analizy zapisów prawa miejscowego. Organy orzekające w sprawie w uzasadnieniu swoich decyzji wskazały motywy, którymi się kierowały przy ich podejmowaniu, odwoływały się do stanu faktycznego sprawy i do norm prawnych mających w niej zastosowanie, organ odwoławczy wbrew twierdzeniom skargi odniósł się do wszystkich zarzutów i twierdzeń odwołania (zarzut naruszeni art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.). Konsekwentnie, niezasadny pozostawał zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło