II SA/Gl 1211/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-04-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Stanisław Nitecki, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, wydana na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznej wskazującej na organiczne zaburzenia nastroju i wątpliwości co do poczytalności, jest zgodna z prawem, nawet jeśli opinia ta została sporządzona na potrzeby postępowania karnego?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie jest zgodna z prawem, jeśli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które mogą wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Opinia sądowo-psychiatryczna, nawet sporządzona na potrzeby postępowania karnego, może stanowić wiarygodne źródło takich zastrzeżeń. Ostateczna ocena zdolności do kierowania pojazdami należy do lekarza przeprowadzającego badanie.Stan faktyczny
Prezydent Miasta skierował K.M. na badania lekarskie ze względu na wątpliwości co do jego poczytalności, ustalone w postępowaniu prokuratorskim i potwierdzone opinią sądowo-psychiatryczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. K.M. zaskarżył decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bezkrytyczne przyjęcie wniosku prokuratury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. skierował K.M. (dalej zwanego "stroną" lub "skarżącym"), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B na badanie lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał m.in. art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 z późn. zm.) oraz § 4 pkt 8, 11 i 12 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 250).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. Prezydent Miasta R. otrzymał z Prokuratury Rejonowej w R. wniosek z dnia [...] r sygn. akt [...]., w którym Prokurator wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania K.M. na badania lekarskie. Jako cel wniosku Prokurator wskazał na usunięcie stanu niezgodnego z prawem, polegającego na posiadaniu uprawnień do kierowania pojazdami przez osobę, u której podczas prowadzenia postępowania przygotowawczego i sądowego ustalono, iż istnieją wątpliwości co do poczytalności.
Organ I instancji wskazał, że ostatnie badanie lekarskie pod kątem zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych strona wykonywała w [...] r., będąc w wieku 18 lat, zaś w świetle informacji z Prokuratury stan zdrowia strony uległ tak znacznej zmianie, że należy go obecnie zweryfikować.
Strona nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła od niej odwołanie. Zarzuciła wydanie decyzji przez osobę niebędącą wójtem ani prezydentem miasta i jednocześnie bez wskazania na jakiej podstawie prawnej wydaje decyzję. Strona zarzuciła ponadto naruszenie art. 10 k.p.a., a także naruszenie art. 32 Konstytucji RP, niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem z powodu braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, brak pouczenia w przedmiocie poniesienia kosztów związanych z wydaniem decyzji, a także brak pouczenia w przedmiocie możliwości przeprowadzenia ewentualnego badania w miejscu zamieszkania odwołującego.
Odwołanie nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło najpierw przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczyło i omówiło podstawę prawną decyzji tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz 99 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 341), a ponadto § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 1659 z późn. zm.). Kolegium zaakcentowało przy tym, że celem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim dojdzie do sytuacji, w której osoba ta narazi siebie, jak też innych uczestników ruchu na utratę zdrowia bądź życia.
Kolegium wskazało na treść dołączonej do wniosku Prokuratora opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia [...] r., w świetle której biegli stwierdzili u strony organiczne zaburzenia nastroju i wskazali, ze poczytalność badanego, w chwili czynów, jak i w chwili obecnej budzi wątpliwości. Opinia ta sporządzona została w sprawie karnej, dotyczącej popełnienia przestępstwa w trakcie kierowania samochodem osobowym, tj. m.in. kierowania przez stronę pojazdem i doprowadzeniem do celowego zderzenia z innym pojazdem. Wyniki badania psychologicznego wskazują na [...]. Z opinii wynika także, że strona zgłosiła "[...]".
W związku z powyższym Kolegium uznało, że zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony, wymagające skierowania na badanie lekarskie. Zastrzeżenia dotyczą bowiem tych aspektów zdrowia, które mają wpływ na bezpieczne kierowanie pojazdami mechanicznymi i tym samym bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Kolegium zaakcentowało, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie jest aktem związanym. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że skierowanie na przedmiotowe badania nie przesądza o istnieniu u strony przeciwwskazań do kierowania pojazdami, dopiero przeprowadzone przez lekarzy specjalistów w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy badanie lekarskie wyjaśni te okoliczności. Organ odwoławczy wskazał także, badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej (art. 76 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że decyzja wydana została przez osobę działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta R.. W kontekście zaś zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, odebranym przez stronę [...] r., znajduje się pouczenie, iż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., przysługuje stronie prawo złożenia wyjaśnień i uwag w sprawie, które zgodnie z art. 14 § 1 k.p.a. należy przedłożyć w formie pisemnej. Kolegium nie dopatrzyło się także innych podnoszonych w odwołaniu uchybień.
Kolegium poinformowało również, że osoba skierowana na badanie lekarskie jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt 2. (art. 101 ust 2 Ustawy o kierujących pojazdami). Zgodnie zaś z treścią art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem.
W skardze na decyzję Kolegium strona zarzuciła, że organ nie rozpoznał istotnej części odwołania i nie odniósł się do znacznej części podniesionych w nim zarzutów. Ponadto zarzucono, że nie zastosowano art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. podtrzymując jednocześnie wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu.
Według skarżącego uniemożliwiono mu udział w postępowaniu, w tym uniemożliwiono zapoznanie się z materiałem sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji oraz naruszono art. 73 § 1 k.p.a. Całemu postępowaniu skarżący zarzucił przy tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a wobec Kolegium podniósł zarzut niedotrzymania terminu na rozpatrzenie odwołania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podnosząc bezzasadność zarzutów skargi. Kolegium zaakcentowało, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesiono się do mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów i kwestii podniesionych w odwołaniu Pominięte natomiast zostały w szczególności kwestie zwolnienia z kosztów badań. Ponadto zdaniem Kolegium w sprawie nie doszło do naruszenia terminu załatwienia sprawy.
Pismem z dnia 26 października 2020 r. skarżący w związku z toczącym się postępowaniem o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o przeprowadzenie rozprawy.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. skarżący sprzeciwił się przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego i wniósł o wyznaczenie terminu rozprawy.
W związku z zawiadomieniem o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym, wniósł w imieniu skarżącego pismo procesowe zawierające dodatkowe stanowisko w sprawie. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony,
2. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z wymogami k.p.a. i niewyjaśnienie skarżącemu toku rozumowania oraz wnioskowania organu,
3. art. 7, art. 77, art. 78 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez niewykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego i wydanie skarżonej decyzji bez zbadania, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a właściwie jego brak, niedopuszczenie w sprawie wszystkich dowodów, które mogły przyczynić się do prawidłowej oceny, czy względem skarżącego zachodzi konieczność badania lekarskiego,.
4. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów,
5. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niedostateczne wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których Organ przyjął wiarygodność i mocy dowodom organu I instancji
Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 75 i 99 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., o kierujących pojazdami ( Dz.U.2020.1268 t.j. ze zm.) poprzez skorzystanie z przyznanego organowi, w tym przepisie, instrumentu prawnego wbrew jego ustawowemu celowi i wbrew treści
Powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego omówił w dalszej części pisma, posiłkując się wybranymi orzeczeniami sądów administracyjnych.
W tej same dacie dodatkowe pismo procesowe złożył bezpośrednio skarżący, w którym przychylił się do pisma wniesionego przez pełnomocnika. Podniósł ponadto, że organ I instancji bezkrytycznie zaakceptował wniosek prokuratury, przy czym powołał się tylko na to, że zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia są uzasadnione natomiast nie wskazał, że są poważne.
Według skarżącego w świetle art. 99 ust. 2 pkt 2 prokuratura nie jest organem uprawnionym do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, a organ I instancji wydał decyzję na jej wniosek. Zarzucił także, że decyzja o skierowaniu go na badania lekarskie została wydana na podstawie rozporządzenia, które utraciło moc 31 sierpnia 2019 r., a obecnie obowiązuje nowe rozporządzenie, przez co lekarz nie będzie wiedział w jakim zakresie dokonać oceny stanu zdrowia skarżącego.
Skarżący zgłosił także oczekiwanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z badaniem oraz domaga się zwolnienia od opłaty za badanie, za czym przemawiać ma stan majątkowy skarżącego oraz jego szczupłe dochody. Bez tego nie będzie mógł się on poddać badaniom z przyczyn ekonomicznych.
Skarżący wniósł o skierowanie przez tutejszy Sąd wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w celu stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów, regulujących przedmiotowe badania, w zakresie w jakim przepisy te nie przewidują możliwości uzyskania zwrotu kosztów związanych z podaniem się tym badaniom przez strony, które wykażą brak środków na te badania. Obecny stan prawy jest w tym zakresie niezgodny z art. 30 i art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. o skierowaniu skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie: Dz.U. 2020 poz. 1268 z późn. zm., w skrócie: "u.k.p."). Zgodnie z tym przepisem Starosta (w niniejszej sprawie Prezydent Miasta, wykonujący zadania Starosty) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak natomiast stanowi art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
W powołanych powyżej przepisach brak jest precyzyjnego wskazania, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Ustawodawca poprzestał jedynie na tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Ocenę, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia posiadają te wskazane powyżej cechy, ustawodawca pozostawił właściwemu organowi. W konsekwencji to właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy.
W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Kolegium prawidłowo oceniło, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. i skierowania go na badania lekarskie, o których mowa w tym przepisie.
W realiach rozpoznawanej sprawy wyniki opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej dla Prokuratury Rejonowej w R. wskazują na występowanie u skarżącego zmian organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, skutkujących zaburzeniami funkcji poznawczych w zakresie pamięci świeżej i koncentracji uwagi o umiarkowanym nasileniu. W podsumowaniu zaś opinii biegli stwierdzili występowanie u skarżącego "organicznych zmian nastroju". Zważywszy na taką treści opinii sporządzonej przez biegłych sądowych z zakresu psychiatrii, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie uznało, że zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia.
Formułując powyższą pozytywną ocenę stanowiska Kolegium Sąd wziął pod uwagę, że źródłem informacji o budzącym zastrzeżenia organów stanie zdrowia skarżącego jest opinia sporządzona przez lekarzy posiadających wiedzę specjalistyczną z zakresu psychiatrii, wydana po przeprowadzeniu badania skarżącego. W konsekwencji zawarte w niej informacje i wnioski bez wątpienia posiadają przymiot wiarygodności. W świetle zaś przytoczonych powyżej przepisów u.k.p. pozwalają uznać zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia skarżącego za uzasadnione.
Zważywszy zaś na to, że właściwy poziom koncentracji, jak i prawidłowe działanie funkcji poznawczych kierującego pojazdem bez wątpienia odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego, informacje i wnioski zawarte we wskazanej powyżej opinii pozwalają na uznanie zastrzeżeń dotyczących stanu zdrowia skarżącego za poważne. Dostrzec przy tym należy, że według opinii stwierdzone u skarżącego zaburzenia funkcji poznawczych i koncentracji uwagi mają charakter umiarkowany. Niemniej nie podważa to ich "poważnego" charakteru. Przymiot "poważnych" posiadają te zastrzeżenia, które dotyczą sfer zdrowia kierującego, odgrywających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Natomiast o tym, czy stopień nasilenia danych dolegliwości wskazuje na istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami, rozstrzygać ma nie organ wydający decyzję o skierowaniu na badania lekarskie, lecz uprawniony lekarz przeprowadzający te badania.
Należy przy tym zaakcentować, że sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b" u.k.p. należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Wbrew zarzutom skargi utrzymana przez Kolegium decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskiej w pełni odpowiada powyższemu celowi ustawy.
W postępowaniu odwoławczym, w ramach którego wydano kontrolowaną obecnie decyzję, Kolegium nie ograniczyło się jedynie do oceny stanowiska organu I instancji. Kolegium bowiem dokonało ponownej oceny zabranego materiału dowodowego oraz poczyniło własne ustalenia, pokrywające się z ustaleniami organu I instancji. Tak poczynione ustalenia Kolegium uczyniło przedmiotem rozważań w kontekście obowiązującej regulacji prawnej oraz omówionych powyżej przesłanek ustawowych wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Konkluzją tych rozważań było uznanie przez Kolegium, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wymagające jego skierowania na badania lekarskie. Stanowisko to zdaniem Sądu zasługuje na pełną aprobatę.
Zaakcentować jednocześnie należy, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Istniejące w danym przypadku okoliczności muszą zatem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30.11.2017 r., II SA/Gl 819/17), co ma miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skierowanie na przedmiotowe badania nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Służy ono tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Omawiane tutaj badania mają bowiem na celu jedynie weryfikację przez lekarzy specjalistów poważnych wątpliwości powziętych przez organ.
Skoro z prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego sprawy wynikały uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to w ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7, w związku z art. 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a. Uchybienie przez organy normom wynikającym z powyższych przepisów ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organy nie ustaliły faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Takie uchybienie organów administracji nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. Nadto wbrew zarzutom skargi Kolegium nie uchybiło wymogom dotyczącym treści decyzji administracyjnej, jak i jej uzasadnienia (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.).
W kontekście podnoszących przez stronę skarżącą zarzutów zaakcentować należy, że z przepisu art. 75 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b" u.k.p nie wynika w oparciu, o jakie rodzaje dowodów organy mogą powziąć zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia kierowcy. Stąd bez wątpienia źródłem tych zastrzeżeń może być opinia sporządzona na potrzeby postępowania karnego. Zawarte w niej stwierdzenia i informacje, dotyczące stanu zdrowia kierowcy spełniają ustawowy wymóg wiarygodności. Natomiast opinia nie musi wprost zawierać oceny, czy stan zdrowia z niej wynikający daje podstawy do "uzasadnionych zastrzeżeń", o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b" u.k.p. To rolą organu administracji jest ocena, czy zawarte w opinii psychiatryczno-psychologicznej informacje dają podstawę do "uzasadnionych zastrzeżeń co stanu zdrowia" wskazanych przez ustawodawcę jako przesłanka do skierowania kierowcy na badanie lekarskie, o którym mowa w tym przepisie. W ocenie zaś Sądu w rozpoznawanej sprawie organy należycie wywiązały się z tej roli i dokonały prawidłowej oceny, co do istnienia przesłanek uzasadniających skierowanie skarżącego na omawiane tutaj badanie lekarskie.
Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania strona została pouczona o przysługującym jej prawie złożenia wyjaśnień i uwag w powyższej sprawie. W tym zakresie organ I instancji respektował uprawnienia strony, dotyczące jej czynnego udziału w postępowaniu. Strona natomiast nie została pouczona o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, zaś w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji poczynił zastrzeżenie, że wykonanie prawa do złożenia wyjaśnień i uwag należy zrealizować w formie pisemnej. Natomiast w postępowaniu odwoławczym strony skarżącej w ogóle nie informowano o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Okoliczności te świadczą o naruszeniu przez organy obu instancji norm procesowych wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Należy jednak przy tym zaakcentować, że strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że gdyby do tego naruszenia doszło, to wynik sprawy mógłby być odmienny. Tymczasem zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1767/18). Z tych samych powodów nie mógł również odnieść skutku zarzut naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby strona skarżąca czyniła jakiekolwiek zabiegi, dotyczące uzyskania wglądu do akt sprawy, a które spotkałyby się z odmową ze strony organów.
W kontekście dodatkowych zarzutów podniesionych w osobistym piśmie skarżącego z dnia 7 kwietnia 2021 r. wskazać należy, że podstawą legitymacji procesowej Prokuratora do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowił art. 182 k.p.a. Legitymacja ta dotyczy zarówno postępowań, które mogą być prowadzone na wniosek, jak i postępowań wszczynanych z urzędu. Bez znaczenia jest w związku z tym to, że w art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p. wśród podmiotów, na których wniosek wydawana jest decyzja o skierowaniu na badania lekarskiej nie został wymieniony prokurator. W ocenie Sądu postępowanie zostało prawidłowo wszczęte, a okoliczności ustalone w toku postępowania administracyjnego obligowały Kolegium do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
Wskazane w decyzji organu I instancji Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich, osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców z dnia (Dz. U. z 2017 r. poz. 250) w dacie wydania tej decyzji już nie obowiązywało. Jednak Kolegium, orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wzięło pod uwagę aktualnie obowiązujące (w dacie orzekania przez organ odwoławczy, ale i także w dacie orzekania przez organ I instancji) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2213), czemu dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto adresatem norm zawartych w § 4 Rozporządzenia z 17 lipca 2014 r., jak i zresztą zbieżnego pod względem treści § 4 Rozporządzenia z 29 sierpnia 2019 r. jest lekarz przeprowadzający badanie, a ich konkretyzacja nie następuje w ramach decyzji administracyjnej wydawanej w sprawie skierowania na badania lekarskie. Stąd oznaczenie podstawy prawnej decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym Rozporządzenia z 17 lipca 2014 r. pozostaje bez wpływu na to, jaki zakres badań zostanie zastosowany w stosunku do skarżącego, a formułowane w tym zakresie zarzuty skarżącego nie mogły odnieść skutku.
Nie mogły odnieść również skutku zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP t.j. art. 30 i art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń przyjęte przez ustawodawcę rozwiązane, że to osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień pojazdami, a po ich uzyskaniu osoba ubiegająca się o wykazanie okoliczności, od których uzależnione jest dalsze korzystanie z tych uprawnień, ponosi we własnym zakresie koszty badań lekarskich (w tym koszty dojazdu na takie badania) zmierzających do stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Skoro zatem żaden z podniesionych w skardze i dodatkowych pismach zarzutów nie został uznany za zasadny i nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), w związku z § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2. Zaakcentować przy tym należy, że zarówno pełnomocnik skarżącego, jak i skarżący osobiście, skorzystali z możliwości przedstawienia na piśmie argumentacji na poparcie żądania skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło