II SA/Gl 1221/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-03-13

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia, kto faktycznie sprawował dozór nad pojazdem usuniętym z drogi i jest uprawniony do żądania wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia, było zasadne. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność wyjaśnienia kluczowych kwestii faktycznych, w szczególności kto faktycznie sprawował dozór nad pojazdem i kto jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o wynagrodzenie i zwrot kosztów, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. domagał się wynagrodzenia za dozór pojazdu, który wcześniej był przedmiotem wniosku jego żony L. K. Po cofnięciu przez L. K. wniosku i umorzeniu postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, R. K. złożył własny wniosek. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał część żądanych kwot, ale nie uwzględnił pełnej wysokości wynagrodzenia. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia, kto faktycznie sprawował dozór nad pojazdem i kto jest uprawniony do żądania wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. L. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o wypłatę należnego jej wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru nad pojazdem – samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w trybie art. 130a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W uzasadnieniu tego wniosku powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Wskazała, że przedmiotowy samochód został przetransportowany i przyjęty na parking w dniu [...] r. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał decyzję o przejęciu tego samochodu na rzecz Skarbu Państwa. Urząd Skarbowy wypłacił L. K. wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu za okres od dnia [...] r. do [...] r. Wnioskodawczyni zgłosiła żądanie wypłaty wynagrodzenia za pozostały okres przechowywania pojazdu tj. za okres od dnia [...] r. do [...] r. (tj. 370 dni) w wysokości [...] zł brutto za dobę tj. łącznie w kwocie [...] zł, wskazując, że koszty te zostały wyliczone na podstawie uchwały Rady Miasta T. Nr [...] z dnia [...]r. Pismem z dnia [...] r. L. K. wycofała swój wniosek z uwagi na zmianę wnioskodawcy, wskutek czego decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty wynagrodzenia za okres sprawowania nadzoru na nad pojazdem - samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w okresie od dnia [...] r. do [...] r. z wniosku L. K. W następstwie powyższego, pismem z dnia [...] r., obecnie skarżący R. K. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o wypłatę wynagrodzenia w wysokości [...] zł z tytułu przetransportowania, przechowywania, dozorowania, a także zwrotu koniecznych wydatków związanych z pełnieniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem w tym samym okresie, za który wcześniej wynagrodzenia domagała się L. K., tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. We wniosku wskazał, że zgodnie z art. 836 Kodeksu cywilnego, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie i dozór objętego wnioskiem pojazdu nie została określona w umowie ani w taryfie, dozorcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. W okresie, za który wnioskodawca dochodzi wynagrodzenia, przyjęte były średnie stawki w wysokości [...] zł brutto za dobę parkowania. Wynagrodzenie to stanowi średnią cenę uzyskiwaną przez wnioskodawcę w tym okresie za dozór pojazdów przechowywanych na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w T., Starosty [...] czy Prezydenta Miasta T. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., przyznał skarżącemu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem - samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w łącznej kwocie [...] zł brutto. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w związku z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237). W uzasadnieniu organ podzielił co do zasady stanowisko skarżącego, że w świetle powołanej przez niego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., dozorcy należy się wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru za cały okres dozorowania pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i przejętego następnie na rzecz Skarbu Państwa. Organ nie uwzględnił jednak wysokości postulowanego przez skarżącego wynagrodzenia. W tym zakresie organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 494/10 i stwierdził, że stawki określone w uchwale rady powiatu odnoszą się jedynie do właścicieli innych niż Skarb Państwa oraz, że opłaty te nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej art. 130a ust. 10 ustawy. Dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może natomiast przedstawić pokwitowania w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. We wskazanej uchwale podano, że ustalając wysokość wynagrodzenia za sprawowanie dozoru należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowywaniu, warunki sprawowania pieczy nad pojazdem oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania, jednak mogą one stanowić jedynie jeden z elementów ustalenia kwot za dozór pojazdu. Organ wyjaśnił, że po zapoznaniu się z wnioskiem przedsiębiorcy oraz pismami uzupełniającymi ten wniosek doszedł do wniosku, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o wysokości poniesionych kosztów przedstawionych w przesłanej kalkulacji. Wysokość zaś stawki wskazanej we wniosku w sposób rażący odbiega od średnich stawek dobowych na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej organu. W związku z tym organ likwidacyjny uznał za właściwe przyjęcie jako podstawy wyliczenia kwot dotyczących zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz wynagrodzeniem za dozór, średniej stawki dobowej wyliczonej w oparciu o stawki obowiązujące w okresie sprawowania dozoru na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej tego organu. Uznał, że stawki stosowane przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność o takim samym profilu co wnioskodawca i na terenie objętym jego właściwością miejscową działają w zbliżonych warunkach rynkowych. Zatem dokonując kalkulacji wysokości stosowanej stawki dobowej uwzględniają w niej koszty związane z dozorem oraz wynagrodzenie dozorcy. Następnie organ zamieścił w uzasadnieniu postanowienia tabelę, w której zaprezentował stawki opłat miesięcznych za przechowywanie samochodów na parkingach strzeżonych stosowanych przez trzech różnych przedsiębiorców w porównywalnym okresie oraz sumę kwot tych opłat, średnią cenę abonamentu miesięcznego, średnią cenę abonamentu dobowego, wysokość abonamentu dobowego wynikającą z uchwały rady miasta i wreszcie ustaloną przez siebie średnią cenę abonamentu dobowego brutto. Ta ostatnia kwota wyniosła za wskazany okres odpowiednio [...] i [...] zł. W oparciu o dane przedstawione w tej tabeli organ przyznał skarżącemu kwotę w łącznej wysokości [...] zł brutto z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu za żądany okres wraz z kosztem jego przetransportowania ([...] zł). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie wnioskowanej kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji nie jest konsekwentny w swych ustaleniach, bowiem wskazuje, że podstawą wyliczenia wynagrodzenia powinna być stawka dobowa, natomiast jej wyliczenia dokonuje w oparciu o ryczałty miesięczne podmiotów prywatnych, a nie stawki dobowe. Ponadto nie kwestionuje wysokości stawki ustalonej przez radę powiatu za usunięcie i przechowywanie pojazdu, ale stawkę tę jedynie dolicza do swoich obliczeń średniej stawki za parkowanie pojazdu, które następuje z mocy umowy stron. W sposób nieuzasadniony organ nie uwzględnia faktu zadania publicznego wykonywanego na mocy art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym przez skarżącego. Ponadto skarżący jest wyznaczoną jednostką, który zaczyna sprawowanie dozoru nad pojazdem na zlecenie właściwego organu Policji - realizując w ten sposób zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej. Z wydanego przez organ postanowienia nie wynika natomiast czy organ uwzględniając parkingi, których stawki zostały uwzględnione przy szacowaniu wynagrodzenia badał równocześnie, czy te parkingi spełniają warunki wymienione wyżej, czy posiadają opinię właściwego komendanta Policji, czy posiadają określoną ilość miejsc do parkowania i wymagany monitoring. Skarżący ustalając ponadto wysokość wynagrodzenia powołał się na wysokość opłat ustalonych przez "radę powiatu tyskiego" (na terenie, którego znajdował się pojazd), ponieważ stawki tych opłat odnoszą się właśnie do sprawowanego dozoru na podstawie art. 130a wskazanej powyżej ustawy, uwzględniające podwyższone koszty prowadzenia tego dozoru oraz inne trudy związane z prowadzeniem takiego dozoru. Skarżący podkreślił nadto, że ustawa Prawo o ruchu drogowym posługuje się tylko stawkami dobowymi, a abonamenty dotyczą sytuacji, gdyż zawierana jest umowa między przedsiębiorcami prowadzącym parking a klientem, i samochody wyjeżdżają i wjeżdżają, podczas gdy samochód dozorowany pozostaje na parkingu 24 godziny i cały czas ten parking zajmuje. Nadto podniósł, że z art. 836 Kodeksu cywilnego wynika zasada ustalania wynagrodzenia przechowawcy, a mianowicie jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie i dozór objętego wnioskiem pojazdu nie została określona w umowie ani w taryfie, dozorcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Podkreślił przy tym, że za okres od dnia przepadku pojazdu do dnia faktycznego odebrania pojazdu organy przyznały wynagrodzenie według tabeli opłat ustalanej przez starostwa. Rozpoznając to zażalenie, zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej K. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z zestawienia twierdzeń zawartych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] r. oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikają oczywiste sprzeczności nie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji w toku postępowania. Organ ten nie podjął bowiem działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie najistotniejszym w tej sprawie, a mianowicie kto faktycznie, w wymienionym okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. sprawował dozór nad przedmiotowym pojazdem. Ustalenie tej kwestii ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia podmiotu legitymowanego do wystąpienia z wnioskiem o zapłatę należności związanych z dozorowaniem pojazdu w przedmiotowym okresie. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie odniósł się we właściwy sposób do wyliczenia stawki dobowej zaproponowanej przez skarżącego we wniosku. Poza stwierdzeniem, że stawka ta jest zawyżona organ nie przedstawił argumentów, które przesądziły o jej nieuwzględnieniu i o przyjęciu wyliczeń dokonanych przez organ w zaskarżonym postanowieniu. W skardze na powyższe postanowienie, reprezentowany przez pełnomocnika, skarżący zarzucił naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zakwestionowano zarówno konieczność wyjaśnienia kwestii, kto faktycznie sprawował nadzór nad przedmiotowym pojazdem jak i kwestię wysokości i sposobu obliczenia ustalonego wynagrodzenia za dozór pojazdu. Skarżący zaznaczył, że L. i R. K. są współwłaścicielami parkingu przy ul. [...] w T. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu jest ten kto występuje z wnioskiem o przyznanie mu wynagrodzenia. Ponadto zaznaczył, że w jego ocenie działanie organu odwoławczego stoi w sprzeczności z art. 7 Kodeksu. Wskazał na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w innych sprawach –m.in. postanowienia z dnia [...] r. i z dnia [...] r., z których wynika w jego ocenie, że L. K. nie była podmiotem wyznaczonym przez Starostę do prowadzenia parkingu na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, albowiem podmiotem wyłącznie wyznaczonym był właśnie skarżący. W ocenie skarżącego działanie organu, który najpierw, umarzając postępowanie wskazuje kto powinien być stroną postępowania, a następnie odmawia temu podmiotowi przymiotu strony kwestionując tym samym własne stanowisko, zmierza jedynie do przedłużania i wprowadzania w błąd stron postępowania. Uzasadniając zarzut błędnego ustalenia przez organ pierwszej instancji wysokości przyznanego wynagrodzenia skarżący powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie zasadniczo podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę oraz wywody zawarte w złożonym piśmie z dnia [...] r. Dodatkowo wskazała, że dozór nad pojazdem może być sprawowany przez osobę, której ten dozór powierzono – za pomocą innych osób. Z kolei pełnomocnicy organu odwoławczego wnieśli jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie składu orzekającego zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w stopniu pozwalającym Sądowi na jego wzruszenie. Zaskarżone postanowienie wydane została na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (a na mocy art. 144 Kodeksu – także postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest orzeczenie kasacyjne, a zatem nie rozstrzygające merytorycznie sprawę co do istoty, a jednie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego – zasadą dwuinstancyjności – każda sprawa rozstrzygnięta decyzją lub postanowieniem organu pierwszej instancji podlega, na skutek złożonego środka odwoławczego, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego, stąd też organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, a nie kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji ma kompetencje kasacyjne tylko w ograniczonym zakresie oparte na przywołanym powyżej art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba pamiętać, iż zgodnie z art. 136 Kodeksu organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, oczywiście wykluczając sytuację, w której zachodziłaby konieczność przeprowadzenie takiego postępowania w znacznej części. Nie może to bowiem prowadzić do całkowitego przeniesienia postępowania wyjaśniającego z organu pierwszej instancji do organu odwoławczego, gdyż w takim przypadku złamana zostanie wymieniona powyżej zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd bada zatem w takim przypadku czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Nie może natomiast sąd rozpoznając skargę na takie rozstrzygniecie przesądzać o tym, czy zachodziły przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o treści żądanej przez strony postępowania. W ocenie Sądu nie zostały naruszone podstawy wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wyjaśnia wszystkich aspektów sprawy, a organ odwoławczy nie był władny skorzystać z możliwości wskazanej w art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Wydane postanowienie nie przesądza w końcu o wyniku przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, które przecież jest uzależnione od ustaleń dokonanych podczas postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przenosząc przedstawione powyżej rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010r., sygn. akt I OPS 1/10 (ONSAiWSA z 2011 r., z. 1, poz. 3), rozstrzygnął sporną dotychczas w orzecznictwie kwestię ponoszenia kosztów nieopłaconego przez dotychczasowego właściciela wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym za okres poprzedzający przejście jego własności na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z tą uchwałą, jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit.c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadnicza kwestia, która wymaga rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się do określenia podmiotu uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o pokrycie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., że określenie wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem tego dozoru, a także zwrot kosztów usunięcia pojazdu z drogi, będzie możliwe dopiero po ustaleniu podmiotu uprawnionego do wystąpienia z takim wnioskiem. Nie można bowiem nie dostrzegać, że w powołanej we wniosku uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 1/10 jest mowa o jednostce wyznaczonej przez starostę do prowadzenia parkingu strzeżonego oraz o jednostce wyznaczonej przez ten organ do usuwania pojazdów. W uzasadnieniu uchwały Sąd zawarł też obszerne rozważania dotyczące charakteru stosunku prawnego łączącego Skarb Państwa z podmiotem prowadzącym parking strzeżony wyznaczony przez starostę. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się w tej mierze ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, że także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu usuniętego z drogi na własność Skarbu Państwa stosunek ten miał charakter administracyjnoprawny. Powstał on bowiem na skutek władczych działań organów administracyjnych. Z przepisów zamieszczonych w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2002 r., a następnie z 2007 r. wynikało, że działania jednostek reprezentujących Skarb Państwa podejmowane były w sposób władczy, niepozostawiający uczestnikom tego postępowania autonomii w kwestii umieszczenia pojazdu na parkingu, jego strzeżenia i możliwości odbioru. Działania te miały bowiem na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników. W związku z takim charakterem stosunku prawnego łączącego Skarb Państwa z podmiotem wyznaczonym przez starostę do usuwania pojazdów z drogi i umieszczania ich, a następnie przechowywania na parkingu, uznać należy za niedopuszczalne wystąpienie do sądu powszechnego z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę należności za przechowywanie pojazdu, których nie uiścił jego dotychczasowy właściciel (tak: Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. II CZP 47/07, w: OSNC 2008, nr 78, poz. 80). Stosunek administracyjnoprawny łączący dozorcę ze Skarbem Państwa uzasadnia natomiast możliwość wystąpienia o pokrycie tych nieuregulowanych należności do organu egzekucyjnego w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 1/10). Gdyby zatem okazało się, że pojazd został usunięty z drogi przez podmiot, który nie był wyznaczony przez starostę, czy też był on przechowywany na parkingu przez podmiot niewyznaczony przez starostę, wówczas należałoby przyjąć, że Skarb Państwa łączył z takimi podmiotami stosunek cywilnoprawny, a nie stosunek administracyjnoprawny. Konsekwencją tego stanu rzeczy byłaby możliwość ubiegania się o zapłatę należności powstałych z tego tytułu w trybie powództwa cywilnoprawnego, a nie na drodze administracyjnoprawnej. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego wskazującą na szereg wątpliwości wynikających z braku dostatecznych ustaleń faktycznych dotyczących uprawnienia skarżącego do wystąpienia do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o ustalenie w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należności z tytułu poniesionych przez niego koniecznych kosztów dozoru nad przedmiotowym pojazdem i wynagrodzenia za dozór. W szczególności z wystawionej dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. wynika, że pojazd należy usunąć na parking "[...]", ul. [...]. Z dokumentu tego nie wynika zatem jaki podmiot prowadził parking, na którym umieszczono przedmiotowy pojazd. Kolejny dokument znajdujący się w przedłożonych aktach wskazuje, że pismem z dnia [...] r. o przejęcie przedmiotowego samochodu przez Skarb Państwa wystąpiła L. K. w imieniu własnym, jako "A" L. K., ulica [...]. Podkreślić wypada, że to L. K. wypłacone zostało wynagrodzenie za dozór i przechowywanie tego samochodu w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., czyli pod przejęciu go na rzecz Skarbu Państwa. .Powyższe może więc świadczyć, że to właśnie ten podmiot sprawował dozór nad usuniętym z drogi pojazdem. Także w niniejszej sprawie pierwotnie z wnioskiem (z dnia [...] r.) o wypłatę należnego wynagrodzenia wystąpiła L. K., by następnie wniosek ten cofnąć (pismo z dnia [...] r.), co w dniu [...] r. spowodowało wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty wynagrodzenia i zwrotu kosztów dozoru przedmiotowego pojazdu w wymienionym okresie na rzecz L. K. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia nie wynika, kto winien być stroną postępowania w tym zakresie, czyli kto był wyznaczony do prowadzenia parkingów w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie wynika ani z treści uzasadnienia tej decyzji , ani z innych zebranych w sprawie materiałów dowodowych, że wynagrodzenie za dozór i zwrot kosztów należy się skarżącemu. W przedmiotowym okresie, co nie jest kwestionowane, skarżący był podmiotem wyznaczonym do wykonywania dozoru. Nie zostało jednak w toku postępowania wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, czy w istocie skarżący dozór ten wykonywał. W świetle przedstawionych wyżej rozważań nasuwa się wręcz odwrotna konkluzja, że faktyczny dozór nad pojazdem sprawowała L. K. Zgodzić się przyjdzie w tym miejscu z twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, że podmiot wyznaczony do prowadzenia parkingu dozorowanego w trybie wskazanego powyżej art. 130a ustawy nie musi wykonywać tego dozoru osobiście. Może się posłużyć innymi podmiotami na zasadzie np. zlecenia. W kontrolowanym postępowaniu taka okoliczność nie została jednak ustalona. Nie sposób też za taką okoliczność uznać istnienia ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy skarżącym a L. K., czy też, jak wywodzi skarżący, prawa współwłasności w stosunku do parkingu. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że małżonkowie K. prowadzą działalność gospodarczą odrębnie, co powoduje, że podmiotem wskazanym w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym mógł być jedynie każdy z nich odrębnie. Powyższe okoliczności dowodzą potrzeby dokonania precyzyjnych ustaleń faktycznych odnośnie charakteru prawnego stosunków łączących Skarb Państwa z jednostką wyznaczoną przez starostę prowadzącą parking strzeżony, która sprawowała dozór nad tym pojazdem. Zasadnie tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał postanowienie organu pierwszej instancji za wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz stwierdził, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odnosząc się natomiast do tych zarzutów skargi, które dotyczą sposobu ustalenia i wysokości wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad pojazdem, to stwierdzić przyjdzie, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie na obecnym etapie postępowania. Zasadniczo bowiem motywy zaskarżonego postanowienia sprowadzają się do niewyjaśnienia kwestii podmiotowych. Kwestia wysokości wydatków i wynagrodzenia będzie natomiast musiała być uwzględniona przez organy orzekające w ponownym postępowaniu, po uprzednim ustaleniu podmiotu uprawnionego do ich otrzymania. Zwrócić jedynie przyjdzie uwagę, że w tej kwestii wypowiadały się wielokrotnie sądy administracyjne, a ich orzecznictwo wydaje się jednolite (zob. m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2219/12 oraz I OSK 2356/12 Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu zarzuty skargi nie są usprawiedliwione, co skutkować musiało jej oddaleniem na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło