II SA/Gl 1231/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 22 lipca 2025 r. nr C.RUT.477.13.2025.ES w przedmiocie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych/roztopowych bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2025 r., nr C.RUT.477.13.2025.ES Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej "Dyrektor Regionalny" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję z 9 maja 2025 r., nr [...] wydaną przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. (dalej "Dyrektor Zarządu" lub "Organ I instancji") w przedmiocie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych/roztopowych bez pozwolenia wodnoprawnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Dyrektor Zarządu wymierzył F. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") za okres I kwartału 2024 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 23.725,00 zł za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu istniejącym wylotem do wód rzeki [...] w km [...] na działce nr [...], obręb [...], w B. wód opadowych pochodzących z terenu C. S.A. przy ul. [...] w B., bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. W decyzji z 9 maja 2025 r. orzeczono także, że administracyjną karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na podany rachunek bankowy. Podstawę prawną decyzji Dyrektora Zarządu stanowiły przepisy art. 472aa ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 240 ust. 4 pkt 3 lit. c, art. 472aa ust. 2 oraz art. 472c ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.; dalej "p.w.") oraz art. 104, art. 189a i art. 189b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu wyjaśnił, że decyzją z 11 grudnia 2013 r., nr [...] Prezydent Miasta B. udzielił F. S.A. w B. (poprzednia nazwa firmy Spółki) pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie istniejącym wylotem do rzeki [...] (km [...]) na działce nr [...] obręb [...] w B. oczyszczonych wód opadowych z terenu C. S.A. przy ul. [...] w B.. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na czas określony, tj. do 30 listopada 2023 r. Spółka 25 kwietnia 2024 r. złożyła Dyrektorowi Zarządu oświadczenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne za okres I kwartału 2024 r. w ilości 6.326,32 m3 w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast (art. 552 ust. 2g i 2ha p.w.). W oświadczeniu Spółka powołała się na pozwolenie wodnoprawne z 11 grudnia 2013 r., które wygasło 30 listopada 2023 r. Dyrektor Zarządu, działając na podstawie art. 272 ust. 17 w związku z art. 272 ust. 5 p.w., informacją z 10 czerwca 2024 r. ustalił Spółce wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za I kwartał 2024 r. w wysokości 4.745,00 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód rzeki [...] w km [...]. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (6.326,32 m3) i czasu (jeden kwartał). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Ww. informacja została doręczona Spółce 18 czerwca 2024 r. Spółka uiściła opłatę zmienną terminowo, tj. 28 czerwca 2024 r. Pismem z 9 października 2024 r. Spółka poinformowała Dyrektora Zarządu, że od dnia [...] r. nie jest już właścicielem działki nr [...] ani użytkownikiem urządzeń odprowadzających wody deszczowe z tego terenu. W związku z tym nie będzie składać oświadczeń dotyczących korzystania z usługi wodnej i ponosić kosztów z tym związanych za okres po [...] r. Działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. Organ I instancji 18 lutego 2025 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie art. 389 pkt 1 p.w., tj. odprowadzanie do wód rzeki [...] – wód opadowych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, za okres I kwartału 2024 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Spółka w piśmie z 27 lutego 2025 r. wniosła o wstrzymanie postępowania administracyjnego i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wyjaśniła, że działalność na terenie działki nr [...] została wstrzymana [...] r., a obiekty zostały wyłączone z użytkowania i przeznaczone do sprzedaży. Brak wystąpienia o nowe pozwolenie wodnoprawne był spowodowany wyłączeniem ww. nieruchomości z użytkowania ze względu na przeznaczenie jej do sprzedaży, a tym samym brak wiedzy o planach potencjalnego właściciela terenu związanych z jego przeznaczeniem. Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości została podpisana [...] r., a [...] r. podpisano ostateczny akt sprzedaży ww. nieruchomości. Niemniej jednak Spółka regularnie składała informacje i wnosiła opłaty stałe oraz zmienne za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wynikających z decyzji z 11 grudnia 2013 r. oraz dotychczasowego zagospodarowania terenu do czasu ostatecznej sprzedaży nieruchomości. Pismem z 18 kwietnia 2025 r. pełnomocnik Spółki wniósł o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i ograniczenie się do pouczenia strony. Wnosząc o dopuszczenie dowodów z dokumentów i przedstawiając stan faktyczny sprawy pełnomocnik Spółki podniósł, że naruszenie prawa przez Spółką ma charakter znikomy. Pełnomocnik wskazał, że działalność na nieruchomości została wstrzymana przed upływem terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego, a po wygaśnięciu pozwolenia Spółka nie prowadziła żadnej działalności związanej z użytkowaniem wód opadowych. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Organ I instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Mając na uwadze rodzaje naruszenia prawa, o których mowa w art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. zasadnym jest przyjęcie, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegającego na korzystaniu z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej (pozwolenia wodnoprawnego, zgłoszenia wodnoprawnego, oceny wodnoprawnej) jest znaczący. Spółka nie dołożyła należytej staranności w sprawie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego za usługę wodną – odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Nie ulega wątpliwości, że w okresie od 1 grudnia 2023 r. do [...] r. Spółka odprowadzała wody opadowe i roztopowe do wód rzeki [...] w km [...] na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem nie sposób zgodzić się ze Spółką jakoby rodzaj naruszenia prawa w takiej sytuacji miał charakter znikomy. Pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi, w których ustala się warunki korzystania z wód. Organ I instancji podkreślił, że nieprawidłowe jest twierdzenie, że zaprzestanie działalności na nieruchomości po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego jest równoznaczne z zaprzestaniem korzystania z urządzenia wodnego. Urządzenie wodne nadal istnieje i spełnia swoją funkcję – wylot umożliwia odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu nieruchomości do wód, co wpływa na regulację stosunków wodnych w obrębie nieruchomości. O użytkowaniu urządzenia wodnego i o korzystaniu z usług wodnych świadczą składane przez Spółkę oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2b p.w. Nadto po odrzuceniu wniosku Spółki o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na niespełnienie warunku z art. 414 ust. 2 p.w., Spółka nie podjęła działań mających na celu uregulowanie sytuacji formalnoprawnej, poprzez złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Spółka zaprzestała naruszania prawa dopiero w momencie sprzedaży nieruchomości, tj. [...] r. pomimo, że dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne obowiązywało do 30 listopada 2023 r. Zaprzestanie naruszenia prawa w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r. nie jest zatem możliwe. Na Spółkę nie została uprzednio nałożona za to samo zachowanie, prawomocną decyzją, administracyjna kara pieniężna przez inny organ administracji publicznej, jak również Spółka nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe. Tym samym nie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kar z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W ocenie Organu I instancji nie zaistniały także podstawy do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. Po pierwsze mamy do czynienia z zamkniętym stanem faktycznym, w którym nastąpiło naruszenie prawa. Po drugie wymierzenie kary jest niezbędne nie tylko w celu przymuszenia Spółki do dalszej realizacji obowiązków zgodnie z wymaganiami przepisów prawa, teraz i w przyszłości, ale także dla ochrony interesu publicznego (ochrony środowiska). Organ I instancji wziął także pod uwagę art. 189e k.p.a. jednak Spółka nie wskazywała w trakcie prowadzonego postępowania, by wystąpiły nieprzewidywalne, nadzwyczajne okoliczności (siła wyższa), na które nie miała wpływu. Administracyjna kara pieniężna została ustalona zgodnie z art. 472aa ust. 3 pkt 3 p.w., tj. w wysokości 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód, ustalonej przez Dyrektora Zarządu w informacji z 10 czerwca 2024 r. W odwołaniu od decyzji Spółka podniosła m. in., że Organ I instancji nie zebrał ani nie rozważył dowodów, które miały istotne znaczenie dla sprawy i mogły doprowadzić do odstąpienia od wymierzenia kary. W szczególności pominięto: sprawozdanie G. (z którego wynika, że oddziaływanie odprowadzanych wód na środowisko było znikome); uchwałę zarządu Spółki o zaprzestaniu działalności (na mocy tej uchwały Spółka wstrzymała wszelkie procesy mogące powodować odprowadzenie wód opadowych z terenu zakładu); akt sprzedaży nieruchomości (zbycie nieruchomości oznacza, że Spółka utraciła tytuł prawny do dalszego korzystania z urządzenia wodnego). Zdaniem Spółki waga naruszenia prawa była znikoma, a Spółka zaprzestała naruszania prawa z chwilą podjęcia uchwały przez zarząd o zaprzestaniu działalności. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalny orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono chronologicznie przebieg postępowania oraz powołano przepisy prawa, które znajdują w sprawie zastosowanie. Podkreślono, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie od 1 grudnia 2023 r. do [...] r. Spółka odprowadzała wody opadowe i roztopowe do wód rzeki [...] w km [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Spółka nie przestrzegała przepisów p.w., które w art. 389 obliguje do pozyskania pozwolenia wodnoprawnego. Spółka składała oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 552 ust. 2b p.w. Spółka samodzielnie określiła ilość odprowadzonych wód – wód opadowych i roztopowych w I kwartale 2024 r. Nadto jak wynika z pisma Spółki z 9 października 2024 r. oraz z przedłożonych sprawozdań z badań próbek wody Spółka odprowadzała wody opadowe i roztopowe po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego do czasu sprzedaży nieruchomości. Organ odwoławczy podziela stanowisko Dyrektora Zarządu, że Spółka nie dołożyła należytej staranności w sprawie uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego do czasu sprzedaży nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy p.w. określają wysokość kary w sposób sztywny, a zatem brak było możliwości jej miarkowania. Spółka naruszyła zakaz szczególnego korzystania z wód, a jej niedbalstwo nie znajduje usprawiedliwienia w świetle ustalonych okoliczności faktycznych sprawy. Spółka z jednej strony powołuje się na fakt, że urządzenie wodne nie było aktywne, zaś z drugiej strony na wyniki badań wody opadowej z okresu, kiedy urządzenie nie było "aktywne". Nadto Spółka jest przedsiębiorcą, tj. profesjonalnym podmiotem w stosunku do którego wyższe są wymagania związane z zawodowym charakterem jego działalności. Szkodliwości korzystania z wód bez pozwolenia wodnoprawnego przez 10 miesięcy nie można zatem uznać za znikomą. Słusznie wskazał Organ I instancji, że nie została także spełniona przesłanka zaprzestania naruszania prawa. Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję Dyrektora Regionalnego w całości. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) błędną wykładnię i zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez odmowę odstąpienia od nałożenia kary mimo spełnienia łącznie przesłanek: (1) znikoma waga naruszenia (brak stwierdzonych zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach, charakter przejściowy i "nieaktywny" po stronie Skarżącej, brak aktywnej eksploatacji obiektu, płatność opłat, współpraca); (2) zaprzestanie naruszania (najpóźniej wraz ze sprzedażą nieruchomości [...] r., w praktyce już po wygaszeniu działalności [...] r.). Organy zawęziły znaczenie "zaprzestania" do sytuacji trwającego naruszenia w chwili orzekania, a pominęły dorobek orzeczniczy wymagający indywidualnej, całościowej oceny i dopuszczający zastosowanie art. 189f k.p.a. także wtedy, gdy naruszenie miało charakter incydentalny, krótkookresowy i faktycznie wygasło przed orzeczeniem (por. utrwalone tezy orzecznicze przywołane w materiale "Brak przesłanek do odstąpienia od kary"); 2) niewłaściwe zastosowanie zasady tzw. odpowiedzialności obiektywnej przy karach administracyjnych w p.w. – poprzez automatyzm w wymierzeniu kary oraz utożsamianie samego braku pozwolenia z wysoką szkodliwością czynu. Nawet przy reżimie obiektywnym organ jest zobowiązany do rzetelnej, konkretnej oceny skutków i kontekstu naruszenia oraz rozważenia instrumentów łagodzących (w tym art. 189f k.p.a.), uwzględniając m. in. brak realnego zagrożenia dla wód oraz postawę strony (badania, płatności, zaprzestanie działalności, sprzedaż). Podgląd o konieczności uniknięcia automatyzmu i zachowania proporcjonalności wybrzmiewa w przywołanych opracowaniach i judykatach zestawionych w pliku "Brak przesłanek..."; 3) art. 189d k.p.a. w związku z art. 472c ust. 3 p.w. – przez zastąpienie rzeczywistej oceny wagi i okoliczności naruszenia ogólnym stwierdzeniem, że kara jest "sztywna" i "prewencyjna", co ma rzekomo wyłączać zastosowanie art. 189f k.p.a. To zaś nie jest prawidłowe: sztywność sposobu ustalenia kwoty (500% opłaty zmiennej) nie znosi kompetencji i obowiązku organu do odstąpienia od nałożenia kary, jeśli łącznie spełnione są przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (także na to zwraca uwagę przegląd orzeczeń i doktryny w "Brak przesłanek ...", a świeży wyrok WSA w Poznaniu przypomina, że organ nie może uchylać się od merytorycznej analizy znikomej wagi zaprzestania); 4) dowolne i niekonsekwentne oparcie wniosków o "korzystaniu z usługi wodnej" wyłącznie na oświadczeniu z art. 552 p.w. i samym fakcie uiszczenia opłaty – bez weryfikacji realnego charakteru odpływu w [...], wpływu retencji, braku aktywnej eksploatacji obiektu i wyników badań jakości wód. Oświadczenia opłatowe służą rozliczeniu usługi, nie zaś zastąpieniu dowodzenia wysokiej wagi naruszenia na potrzeby sankcji. Organ II instancji zignorował dowody z pism Skarżącej (zaprzestanie działalności, sprzedaż nieruchomości, wyniki badań), sprowadzając je do "okoliczności obojętnych", co stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i naruszenie obowiązku wyjaśnienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.); 5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – wskutek nierzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcia kluczowych dowodów łagodzących wagę naruszenia oraz świadczących o zaprzestaniu korzystania, w szczególności: wyników badań próbek wód (8.11.2023, 17.06.2024); zakończenie działalności na nieruchomości z dniem [...] r., a następnie sprzedaż nieruchomości [...] r.; uiszczanie opłat i bieżącej współpracy z organem (pismo Skarżącej z 18 kwietnia 2024 r.). Organ zaniechał wszechstronnej, wnikliwej oceny tych okoliczności, ograniczając się do tezy o "obiektywnej" odpowiedzialności i powtarzając ogólne twierdzenia o "znacznej wadze" naruszenia bez empirycznej analizy skutków dla środowiska oraz rzeczywistego zakresu korzystania z usługi wodnej w spornym kwartale. Takie uchybienia były już kwalifikowane przez sądy jako istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 lipca 2025 r., IV SA/Po 499/25). W uzasadnieniu skargi podano argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszają bowiem prawa materialnego, nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami skutkującymi wznowieniem postępowania bądź stwierdzeniem nieważności ani nie uchybiają regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W sprawie jest bezsporne, że pozwolenie wodnoprawne z 11 grudnia 2013 r. na odprowadzenie istniejącym wylotem do rzeki [...] (km [...]) na działce nr [...] w B. oczyszczonych wód opadowych z terenu C. S.A. przy ul. [...] w B. zostało wydane Spółce na czas określony, tj. do 30 listopada 2023 r. Zgodnie z art. 414 ust. 1 pkt 1 p.w. pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli upłynął okres, na który zostało wydane. Jednakże pozwolenie wodnoprawne z art. 389 pkt 1-3 nie wygasa, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (tj. okresu, na które pozwolenie zostało wydane) złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia (art. 414 ust. 2 p.w.). Z akt sprawy administracyjnej wynika, że Spółka nie przedłużyła pozwolenia wodnoprawnego z 11 grudnia 2013 r. w trybie art. 414 ust. 2 p.w. i nie uzyskała nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu istniejącym wylotem do rzeki [...] (km [...]) na działce nr [...] w B. oczyszczonych wód opadowych/roztopowych z terenu C. S.A. Wobec tego w okresie, którego dotyczą kontrolowane decyzje, Spółka nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na odprowadzanie istniejącym wylotem do rzeki [...] (km [...]) na działce nr [...] w B. oczyszczonych wód opadowych/roztopowych z terenu C. S.A. Prawny obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast wynika z przepisów art. 389 pkt 1-2 w związku z art. 34 i art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w. Skarżąca w trybie art. 552 ust. 2g i ust. 2ha p.w. złożyła 10 kwietnia 2024 r. oświadczenie za I kwartał 2024 r., w którym podała ilość odprowadzonych do wód – wód opadowych lub roztopowych. W tabeli w pozycji dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego wskazała "bez pozwolenia" oraz przywołała decyzję nr [...] dodając "która wygasła z dn. 30.11.2023 r." Wobec tego Skarżąca samodzielnie określiła ilość odprowadzonych do wód – wód opadowych lub roztopowych w I kwartale 2024 r. oraz wskazała lokalizację i nazwę odbiornika wód (miejsce korzystania z usługi wodnej). W oparciu o oświadczenie Spółki, które nie nasuwało zastrzeżeń Organu I instancji co do jego rzetelności, informacją z 10 czerwca 2024 r. ustalono Spółce opłatę zmienną. Skarżąca nie złożyła reklamacji, a opłata wynikająca z ww. informacji została przez nią uregulowana. Ww. okoliczności potwierdzają zakres korzystania przez Skarżącą z usługi wodnej w I kwartale 2024 r. Należy mieć przy tym na uwadze, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Skarżąca powołała się na uchwałę Zarządu Spółki z 16 maja 2023 r. w której postanowiono zaprzestać, nie później niż do końca 2023, wykonywania działalności gospodarczej, związanej ze sprzedażą pojazdów samochodowych oraz ich serwisowaniem przez C. S.A. przy ul. [...] w B.. Wskazała, że na mocy tej uchwały wstrzymano procesy mogące powodować odprowadzanie wód opadowych z terenu zakładu. Jednocześnie Spółka przedłożyła dwa sprawozdania z badań próbek wód opadowych (data pobrania 12 czerwiec 2024 r. i 8 listopad 2023 r.) na dowód monitorowania jakości odprowadzanych wód opadowych W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że ww. dokumenty - w świetle złożonego przez Spółkę oświadczenia z 10 kwietnia 2024 r., braku reklamacji i faktu uiszczenia opłaty zmiennej - nie dowodzą faktycznego zaprzestania korzystania z wylotu do rzeki [...], tj. zaprzestania odprowadzania za jego pomocą wód opadowych/roztopowych z terenu C. przy ul. [...] w B.. Należy zauważyć, że z pozwolenia wodnoprawnego z 11 grudnia 2013 r. wynika, że wody opadowe miały być odprowadzane z terenu trzech zlewni, tj. z terenu salonu samochodowego (z terenów utwardzonych, z dachów budynków, z terenów zielonych), z terenu placu magazynowego (z terenów utwardzonych, z terenów zielonych) oraz z terenu stacji paliw (z terenów utwardzonych, z terenów zielonych). Przed odprowadzeniem do rzeki [...] wody opadowe miały być oczyszczane w sposób wskazany w zezwoleniu. Zaprzestanie sprzedaży i serwisowania pojazdów w C. przy ul. [...] w B. nie dowodzi, że doszło do faktycznego zaprzestania korzystania z urządzenia wodnego (wylotu do rzeki [...]) i zaprzestania odprowadzania za jego pomocą wód opadowych. Nadto z wyjaśnień Skarżącej ani z przedłożonych przez nią dokumentów nie wynika, aby podjęte zostały jakiekolwiek działania faktyczne skutkujące zmniejszeniem ilości wód opadowych w okresie zaprzestania działalności w C. przy ul. [...] w B. w stosunku do okresu prowadzenia działalności w tej lokalizacji. Zaprzestanie sprzedaży i serwisowania pojazdów w C. przy ul. [...] w B. nie dowodzi zatem, że doszło do redukcji ilości wód opadowych z tego terenu. Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że Spółka popełniła delikt administracyjny z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w., zgodnie z którym administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Wysokość kary pieniężnej została określona prawidłowo w oparciu o art. 472aa ust. 3 pkt 3 p.w., tj. w wysokości 500 % opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 189d k.p.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 472c ust. 3 p.w., w zakresie nieuregulowanym w p.w. do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa m.in. w art. 472aa ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa k.p.a. Natomiast jak stanowi art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (pkt 1), odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (pkt 2), terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej (pkt 3), terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej (pkt 4), odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej (pkt 5), udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej (pkt 6) - przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się. Uwzględniając, że w zakresie przesłanek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i ustalenia jej wysokości, mają zastosowanie przepisy p.w., które w odniesieniu do odprowadzania do wód - wód opadowych ściśle wskazują zarówno przyczyny nałożenia kary jak i jej sztywną wysokość (art. 472aa ust. 3 pkt 3 p.w.), brak było podstaw do stosowania art. 189d k.p.a., który określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Wobec tego wymierzona Skarżącej administracyjna kara pieniężna nie podlega miarkowaniu w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy. Następnie należy wskazać, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. ma charakter związany. Oznacza to, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku z art. 389 organ co do zasady zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 472aa ust. 3 pkt 3 p.w. Wyłączenie odpowiedzialności podmiotu za naruszenie przepisów p.w. możliwe jest, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.) bądź w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 189f k.p.a. Przy czym należy podkreślić, że przepisy art. 189e k.p.a. i art. 189f k.p.a. nie zmieniają charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis art. 189e k.p.a. wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Siła wyższa nie uchyla zatem bezprawności czynu, lecz wyłącza odpowiedzialność za działanie niezgodne z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2018 r., VI SA/Wa 721/18, opubl. w CBOSA). Zaś przepis art. 189f k.p.a. odnosi się do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zastosowanie instytucji odstąpienia od ukarania nie eliminuje deliktu, a jedynie uchyla jego karalność. Wbrew stanowisku Skarżącej wskazać trzeba, że organy obu instancji poczyniły szczegółowe rozważania w zakresie możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. Przenalizowano konkretne okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz argumenty Spółki, co wynika z uzasadnień obu kontrolowanych decyzji. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji o braku podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie wyjaśnił jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary. W takim przypadku należy uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Prawidłowe jest stanowisko organów wskazujące, że znikoma waga naruszenia prawa powinna być wykładana w odniesieniu do rodzaju dobra, które dana norma prawna chroni. Dobrem w niniejszej sprawie jest ochrona środowiska, jak również efektywne gospodarowanie zasobami wodnymi związane z zapewnieniem dostępności do wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Organy wskazały na konkretne okoliczności, które wzięły pod uwagę, oceniając, że stopnień naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie nie jest znikomy. Mianowicie Skarżąca odprowadzała wody opadowe bez pozwolenia wodnoprawnego. Ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej jest znaczący, gdyż stanowi naruszenie podstawowych obowiązków prawnych związanych z gospodarką wodną. Działanie takie godzi w podstawy skonstruowanego przez ustawodawcę systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Odstąpienie od wymierzenia sankcji administracyjnej za brak pozwolenia musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe. Nie można deprecjonować wartości pozwolenia wodnoprawnego, jako instrumentu formalnego regulacji korzystania z zasobów wodnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 4 listopada 2025 r., II SA/Lu 514/25, opubl. w CBOSA). Skarżąca nie skorzystała z możliwości jakie daje art. 414 ust. 2 p.w., zaniechała także uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego. Zaprzestanie działalności przez C. S.A. przy ul. [...] w B. nie jest równoznaczne z zaprzestaniem korzystania z urządzenia wodnego, tj. wylotu do rzeki [...], i zaprzestaniem odprowadzania za jego pomocą wód opadowych/roztopowych z ww. terenu. Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, rozpatrywanej z uwzględnieniem podwyższonych standardów związanych z zawodowym charakterem działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Przyczyny naruszenia prawa nie mają zatem przesłanek niezależnych od strony. Skarżąca w sposób świadomy odprowadzała wody opadowe/roztopowe do rzeki [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W końcu Skarżąca miała swobodę decyzyjną co do możliwości zaprzestania korzystania z usługi wodnej – nie świadczyła bowiem usług o charakterze ciągłym, związanych z zaspakajaniem podstawowych potrzeb społeczeństwa. Wobec tego niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego było wynikiem zawinionego zaniechania Skarżącej. Okoliczność, że w odprowadzanych wodach nie stwierdzono zanieczyszczeń nie może przemawiać za uznaniem znikomości naruszenia prawa. Po pierwsze przedstawione badania nie dotyczą okresu objętego postępowaniem, tj. I kwartału 2024 r. Po drugie obowiązek oczyszczania wód opadowych przed ich odprowadzeniem do rzeki [...] został nałożony na Spółkę w wygasłym pozwoleniu wodnoprawnym, a nadto wynikał z § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311). Także fakt informowania Organu I instancji o zmianach stanu faktycznego i uiszczanie opłat nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających Spółkę, skoro nie podjęła ona skutecznych działań w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie korzystania z usługi wodnej. Zdaniem Sądu prawidłowo organy przyjęły, że zaprzestanie naruszenia prawa przez Skarżącą nastąpiło dopiero w momencie sprzedaży działki nr [...], tj. z dniem [...] r., a zatem w okresie objętym postępowaniem nie została spełniona przesłanka zaprzestania naruszania prawa. Odnośnie zastosowania fakultatywnej procedury z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. to organy zasadnie uznały, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoli na spełnienie jej celów. Skarżąca nie ma jakiejkolwiek możliwości usunięcia naruszenia prawa, jakiego dokonała. Nie sposób także przyjąć, by samo powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, w świetle wagi dobra chronionego (ochrona środowiska) mogło stanowić wystarczającą okoliczność umożliwiającą odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a uzasadnienia obu decyzji w pełni odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Powołany przez Skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 499/25 dotyczy innego stanu faktycznego niż w rozpoznawanej sprawie. Decyzje organów obu instancji zostały przez sąd uchylone z uwagi na fakt, że organy nie wyjaśniły w sposób należyty, czy strona faktycznie korzystała ze środowiska w sposób, dla którego wymagane było pozwolenie wodnoprawne. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.