II SA/Gl 1245/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie lasów na skutek sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2011 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma kotami i psem, zamieszkując w lokalu o pow. 37 m2. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest dochód wnioskodawczyni i jej małżonka uzyskiwany w łącznej kwocie 3490 zł miesięcznie. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Ze sporządzonego przez stronę zestawienia wydatków wynika, ze czynsz za lokal mieszkalny wynosi 205 zł, opłata za energię elektryczną 80 zł, opłata za gaz – 50 zł, koszty usług RTV 105 zł, zakup węgla – 160 zł, zakup drewna – 200 zł kwartalnie, wykup lekarstw – 200 zł, usługi weterynaryjne – 500 zł, leki dla zwierząt 250 zł, koszty przestrzegania diety – łącznie 1000 zł, telefony – 90 zł, ubezpieczenie 600 zł, wyżywienie zwierząt – 400 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2011 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. R. K. wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw. Skarżąca zarzuciła naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego i konstytucyjnych wolności oraz praw człowieka i obywatela polegające na żądaniu przez sąd opłat i notorycznej odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji gdy organy nadzoru budowlanego nękają ją niewłaściwymi decyzjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącej w oparciu o przedłożone przez nią informacje, nie można zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że zasługuje ona na prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny i przekonujący, że spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami sądowymi. Tymczasem to na stronie spoczywa obowiązek podejmowania takich czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Tym samym jeżeli zachodzą poważne wątpliwości co do pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy, uznać należy, iż Sąd nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 674/09 i z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 651/09). Wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca i jej małżonek uzyskują świadczenia rentowe w łącznej wysokości 3490 zł netto miesięcznie. Nawet, jeżeli uwzględni się wydatki dokonane przez skarżącą to nadal, do dyspozycji strony pozostają środki, które z powodzeniem wystarczają na pokrycie kosztów postępowania, tym bardziej, że na jego obecnym etapie sprowadzają się one do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Podkreślenia wymaga również fakt, że strona wskazując na wysokie wydatki, oczekuje pomocy ze strony Państwa, a zarazem płaci stosunkowo wysoki abonament za usługi telewizji cyfrowej, co trudno uznać za zaspokajanie podstawowych potrzeb. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżąca nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania jej prawa pomocy, nie uzasadniła bowiem dostatecznie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest natomiast instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, że sytuacja materialna skarżącej podlegała już wielokrotnej ocenie zarówno tutejszego Sądu, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego i w każdym z tych postępowań odmawiano przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby koniecznym było przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zob. II SA/Gl 295/10, II SA/Gl 436/10, II SA/Gl 725/10 oraz II OZ 24/11). Stan majątkowy wykazany przez skarżącą w niniejszej sprawie nie odbiega zaś od jej sytuacji wskazanej w innych sprawach. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.