II SA/Gl 1251/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C-K na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii akt administracyjnych w postępowaniach w sprawach wykonywania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 marca 2016 r. Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że zamieszkuje wraz z małżonkiem w lokalu mieszkalnym o pow. [...] m2. Lokal ten obciążony jest dwiema hipotekami ze względu na zaciągnięte kredyty (na jego zakup oraz remont). Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu swojego małżonka (z którym zawarła umowę o rozdzielności majątkowej) ze względu na schorzenia, na które cierpi. Do druku formularza dołączono dokumentację medyczną, która ma potwierdzać podane we wniosku okoliczności. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że małżonek strony uzyskuje dochód w wysokości 5000 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki kształtują się zaś na poziomie 2.500 – 3.000 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy brana jest również sytuacja rodzinna i osobista strony. O odmowie prawa pomocy przesądziła wysokość dochodów utrzymującego ją małżonka zestawiona z kwotą stałych, miesięcznych wydatków. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła sprzeciw. W sprzeciwie skarżąca nie zgodziła się z braniem pod uwagę dochodów jej męża przy ocenie swojej sytuacji majątkowej. Podkreśliła, że z mężem posiada rozdzielność majątkową. Podniosła także, że część wydatków (opłata za telewizję – 100 zł, wyżywienie zwierząt domowych 400 zł) powstała jeszcze przed utratą przez nią pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Sąd w pełni podziela utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym pomimo zawarcia umowy rozdzielności majątkowej małżeńskiej, uzyskiwane przez męża skarżącej dochody mają wpływ na ocenę jej sytuacji finansowej. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art. 27 Kodeksu .rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, między innymi uregulowania zawartego w art. 27 k.r.o. (por. postanowienia NSA z 24 września 2013 r., sygn.akt II FZ 752/13, 31 marca 2016 r. sygn.akt I GZ 167/16). Referendarz sądowy słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącej należy wziąć pod uwagę również dochody męża skarżącej. Sąd zgadza się z poglądem, iż ocena możliwości finansowych strony nie ogranicza się bowiem wyłącznie do wysokości dochodów osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy lecz obejmuje wszystkich pozostałych członków rodziny prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe. Zestawiając zatem dochód męża skarżącej w wysokości 5000 zł netto miesięcznie z wydatkami na poziomie 2.500 – 3.000 zł miesięcznie brak jest podstaw do tego aby móc uznać, iż jej sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.