II SA/Gl 1258/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Do skargi kasacyjnej z dnia 30 sierpnia 2011 r. skarżący dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W Polsce nie posiada on żadnego majątku, a w [...] pobiera emeryturę. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 września 2011 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku przez złożenie oświadczenia o posiadanym stanie majątkowym za granicą, w tym wysokości emerytury pobieranej przez wnioskodawcę i jego żonę, wysokości miesięcznych kosztów utrzymania za granicą oraz ewentualnych innych wydatkach. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący nadesłał drogą elektroniczną oświadczenia podatkowe swoje i żony za lata 2008 oraz 2009. Z uwagi na to, że nadesłane dokumenty zostały sporządzone w języku [...] Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem dnia 23 września 2011 r. ponownie wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia o posiadanym majątku wskazując przy tym, że językiem urzędowym jest język polski i dlatego przedstawiane dokumenty powinny być sporządzone w języku polskim lub urzędowo przetłumaczone na język polski. Wskazane wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny kosztów. Informacje uzyskane od A. S. okazały się niewystarczające, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powtórne wezwanie Sądu i w tej sytuacji, opierając się jedynie na skąpych oświadczeniach skarżącego zawartych na druku urzędowego formularza wniosku PPF, nie sposób przychylić się do złożonego wniosku. Na marginesie należy wskazać, że w piśmie nadesłanym drogą elektroniczną z dnia 8 października 2011 r. skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak z uwagi na to, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu do nadesłania oryginału przedmiotowego pisma, Sąd nie nadawał mu dalszego biegu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.