II SA/Gl 1274/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-11-03
Skład orzekający: Renata Siudyka, Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości na podstawie art. 129 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdy brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego, jeżeli żądanie strony dotyczy sprawy, w której nie można wydać decyzji administracyjnej z uwagi na brak podstaw prawnych do rozstrzygnięcia merytorycznego. W przypadku żądania opartego na art. 129 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdy ograniczenie korzystania z nieruchomości nie wynika z aktu prawa miejscowego lub rozporządzenia, organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania, a SKO zasadnie utrzymało tę odmowę w mocy.Stan faktyczny
Skarżący nabyli działkę, na której przebiega droga powiatowa i instalacje sanitarne, i wnieśli wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego lub wypłatę odszkodowania na podstawie art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że roszczenia mają charakter cywilny i brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. SKO utrzymało tę odmowę w mocy. Skarżący złożyli skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. B. i J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lipca 2022 r. nr SKO.OS/41.9/182/2022/4943/BL w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Katowicach (SKO) postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r. nr SKO.OS/41.9/182/2022/4943/BL, po rozpatrzeniu zażalenia J.B. i T.B. (strony, skarżący) na postanowienie Starosty [...] (organ I instancji) z dnia 14 marca 2022 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości o numerze geod. [...], obr. [...], gmina [...] w trybie art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., nr 1973 z późn. zm.-dalej "u.o.s.")- utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2021 r. skarżący wystąpili do organu I instancji o podjęcie działań w przedmiocie uregulowania ich sytuacji prawnej. Złożony wniosek dotyczy działki nr [...] położonej w R., gmina [...], przez którą przebiega droga powiatowa, rów odwadniający oraz instalacja sanitarna. Wnosząc o wydanie decyzji/postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia postepowania wywłaszczeniowego w całości obejmującej przedmiotową działkę albo wypłaty stosownego odszkodowania albo przyznania skarżącym nieruchomości zamiennej. We wniosku wskazywali, że nabyli przedmiotową działkę od Skarbu Państwa w dniu 29 czerwca 2009 r., a mimo wielokrotnych interwencji nie załatwiono ich sprawy poprzez wywłaszczenie nieruchomości lub wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości albo też przyznania nieruchomości zamiennej. Wskazywali, że organ administracji publicznej "załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji chyba, że przepisy kodeks ustanowią inaczej."
Organ I instancji w piśmie z dnia 1 lipca 2021 r. wnosił o doprecyzowanie, czy skarżący wnoszą o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 129 ust.2 u.o.s., czy o wykupienie nieruchomości lub jej części na podstawie art. 129 ust. 1 u.o.s. oraz dołączenie dokumentów potwierdzających, że korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe.
W kolejnych pismach z dnia 19 lipca 2021 r., z dnia 16 grudnia 2021 r. oraz z dnia 18 stycznia 2022 r. skarżący stwierdzili, że ich żądania są jasne i czytelne. W piśmie z dnia 18 stycznia 2022 r., wskazali, że wniosek z dnia 15 czerwca 2021 r. zawiera następujące, alternatywne żądania w przedmiocie: przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w całości obejmującym działkę o nr [...], albo wypłaty stosownego odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, albowiem korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, albo przyznania nam nieruchomości zamiennej wobec nieruchomości, która w całości bądź w części utraciła swoje znaczenie i względem której korzystanie stało się utrudnione a wręcz niemożliwe do zrealizowania. Jako postawę prawną skarżący powołali między innymi art. 129 ust. 1 u.o.s. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdził, że roszczenia zarówno o wykup nieruchomości jak i odszkodowanie mają charakter roszczeń cywilnych. Natomiast przepisy prawa materialnego nie dają podstaw do władczego działania organu administracji publicznej w formie przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej — na podstawie prawnej sformułowanej we wniosku skarżących. Organ I instancji wskazał, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Stwierdził, że wniosek został wniesiony w trybie administracyjnym, zatem należało orzec jak w sentencji.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Stwierdzili, iż stanowisko organu I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jest bezzasadne, a organ nie rozpoznał przedmiotu sprawy i nie zauważył istotnych okoliczności leżących u podstaw ich wniosku. Sentencja postanowienia organu I instancji pozostaje w oderwaniu od innych okoliczności sprawy. Zauważyli, że jako właściciele przedmiotowej działki nie są w stanie wykonywać swego prawa własności, a przez ponad 12 lat zmuszeni są do znoszenia niedogodności związanych z pracami prowadzonymi na i w obrębie drogi powiatowej przebiegającej przez ich nieruchomość. Podkreślili, że we wcześniejszych pismach domagali się od organu I instancji podjęcia stanowiska w przedmiocie przyznania im nieruchomości zamiennej wskazując, że domagają się w związku z tym wszczęcia postępowania administracyjnego.
SKO utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazało, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podkreśliło, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania stanowi akt formalny, a nie merytoryczny, co oznacza, że organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego merytorycznego. Dlatego też w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, zaś okoliczności prawne wykluczają podjęcie przez organ działań zmierzających do załatwienia sprawy administracyjnej. - SKO zauważyło, że orzekając co do złożonego wniosku, we wskazanym w nim jako podstawa prawna dla działania organu art. 129 u.o.s., organ I instancji orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości o numerze geod. [...], Obr. [...], w gminie [...], stwierdzając, że art. 129 u.o.s. nie znajduje zastosowania w tej sprawie. SKO podzieliło stanowisko zajęte przez organ I instancji i stwierdziło, że wskazany przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej wszczęcia postępowania, ponieważ ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jeżeli występuje, nie nastąpiło wskutek wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Z akt sprawy nie wynikało, aby przepisy w tym zakresie obowiązywały dla przedmiotowej nieruchomości. Ponownie wskazało, że przepisy prawa materialnego nie dawały podstaw do władczego działania organu administracji publicznej w formie przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej — na podstawie prawnej sformułowanej we wniosku skarżących.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucili wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności zaskarżonego postanowienia, na skutek braku oznaczenia stron rozstrzygnięcia, w rozumieniu podmiotów, których prawa dotyczy; art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy postanowienia, które nie może zostać uznane za prawidłowo wydane, w zgodzie z art. 124 §1 k.p.a., i tym samym wyczerpujące znamiona stwierdzenia jego nieważności, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa; 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady bezstronności, obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również zasady po myśli której, organy administracji publicznej mają obowiązek do należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Wnieśli o uchylenie w całości postanowienia organu I i II instancji oraz zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu opisali okoliczności nabycia działki od Skarbu Państwa, podjęte przez nich działania zmierzające do jej przekształcenia w działkę budowlaną. Wskazali, że w wyniku postępowania rozgraniczeniowego okazało się, że część działki stanowi asfaltowa droga oraz rów odwadniający i przepust, zatem będąc właścicielami nieruchomości stali się właścicielami traktu drogowego. Opisali treść wniosku z dnia 15 czerwca 2021 r. oraz zapadłe w sprawie postanowienia stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Postanowienie organu I instancji nie zawiera wskazania jego adresata, czego nie dostrzegł organ odwoławczy. Podkreślili, że skarżący domagali się usunięcia uchybienia powstałego przy współudziale organu I instancji, albowiem przedmiotowa działka została nabyta od Skarbu Państwa. Skarżący działali w dobrej wierze, a organy obu instancji nie wskazują jakie działania winna przedsięwziąć strona, aby nie ponosić szkody z tytułu nieznajomości prawa.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej – "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a .kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej kategorii postanowień należą bez wątpienia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - co wynika expressis verbis z art. 61a § 2 k.p.a. W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie administracyjne, sprawa może zostać rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.) na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.) - co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia SKO z dnia 7 lipca 2022 r., którym utrzymano postanowienie organu I instancji z dnia 14 marca 2022 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości o numerze geod. [...], obr. [...], gmina [...] w trybie art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska(Dz. U. z 2021 r., nr 1973 z późn. zm.-dalej "u.o.s."), Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania lub wykupienia nieruchomości. Skarżący w piśmie z dnia 18 stycznia 2022 r., doprecyzowali żądanie z dnia 15 czerwca 2021 r., wskazując jako postawę prawną między innymi art. 129 ust. 1 u.o.s.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. -dalej "k.p.a."),. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Z datą wpływu wniosku do organu zaczynają materializować się konkretne uprawnienia dla wnioskodawcy wynikające z przepisów prawa materialnego, gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu i zakresu rozpoznawanej sprawy. Przyjęcie zasady, wynikającej z art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, nie prowadzi jednak do wniosku, iż wszczęcie postępowania w każdym przypadku następuje z mocy prawa. Nie można w powyższej kwestii oprzeć się wyłącznie na ww. art. 61 § 1 i 3 k.p.a, a konieczne jest uwzględnienie rozwiązań zawartych w innych przepisach procesowych, z których wynika, że nie każde żądanie wywołuje skutek procesowy w postaci wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek przeprowadzić ocenę skierowanego do niego żądania, w szczególności pod kątem spełnienia łącznie dwóch warunków czy: żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym oraz dopuszczalne jest rozstrzygnięcie w formie decyzji (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009 r., str. 281). Ponadto art. 61 musi być interpretowany zgodnie z przepisami prawa materialnego wyznaczającymi rodzaj spraw załatwianych w drodze decyzji. (wyroki NSA z 13 stycznia 2012, II OSK 2178/11 i z 6 lutego 2014, II GSK 1332/12). W pierwszej kolejności obowiązkiem organu jest zatem przeprowadzenie oceny wniesionego żądania, w szczególności pod kątem at. 61a k.p.a., tj. czy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę będącą stroną lub czy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z art. 61a k.p.a. wynikają dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - pierwszą jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą - istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. O ile ustawa Kodeks postępowania administracyjnego nie uszczegółowia wspomnianej drugiej przesłanki z art. 61a i pozostawia to pojęcie niedookreślonym, o tyle z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że niewątpliwie należą do niej takie okoliczności, jak brak możliwości załatwienia sprawy przez organ administracji w formie decyzji z uwagi na brak ku temu przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę orzekania albo sprzeciwiają się temu inne regulacje prawne (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. II SA/Sz 941/11. Postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a. wydawane jest w sytuacji, gdy postępowanie "nie może być wszczęte", to jest gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (wyrok NSA z dnia 24 maja 2022 r., II GSK 1970/18, LEX nr 3353877).
W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że podanie zostało wniesione przez strony i z tej przyczyny brak jest podstaw do szerszego odnoszenia się do tej przesłanki.
Jeśli zaś chodzi o przesłankę przedmiotową "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", to należy wskazać, że w sytuacji, gdy dany podmiot żąda wszczęcia postępowania w sprawie, w której nie można wydać decyzji administracyjnej, wówczas organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Chodzi tu o sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. wyrok NSA z 20 listopada 2017 r., II GSK 1706/17, CBOSA). W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych do takich uzasadnionych przyczyn zalicza się m.in. wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, powagę rzeczy osądzonej, sprawę w toku, upływ terminu prawa materialnego skutkujący brakiem możliwości domagania się przyznania określonego uprawnienia (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 61 (a) oraz powołana tam literatura; por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 69/20).
Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku (zgłoszonego żądania) pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na tym etapie organ administracji przeprowadza badanie dopuszczalności zgłoszonego wniosku pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, przy czym, co Sąd z całą mocą podkreśla, przy dokonywaniu tej oceny organ nie może gromadzić dowodów ani czynić ustaleń co do stanu faktycznego, nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., II OSK 2600/16, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., I OSK 1960/19, LEX nr 3009556). Co istotne również w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2021 r., III FSK 2503/21, LEX nr 3176857).
W ocenie Sądu taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Sąd podziela stanowisko organów, że art. 129 ust. 1 u.o.s. nie mógł stanowić podstawy prawnej wszczęcia postępowania, ponieważ ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jeżeli występuje, nie nastąpiło wskutek wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Przepisy prawa materialnego nie dawały podstaw do władczego działania organu administracji publicznej w formie przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej — na podstawie prawnej sformułowanej we wniosku skarżących.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że SKO zasadnie uznało, iż zachodzi w tym przypadku podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do treści skargi, Sąd uznał za nietrafny zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności zaskarżonego postanowienia, na skutek braku oznaczenia stron rozstrzygnięcia, w rozumieniu podmiotów, których prawa dotyczy, a także naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że art. 124 § 1 k.p.a. wyliczając elementy struktury prawnej postanowienia wskazuje na miejsce w strukturze postanowienia oznaczenie strony. Nie oznacza to jednak, że zamieszczenie w strukturze prawnej postanowienia oznaczenia strony przesądza, że oznaczenie w postanowieniu strony w innym miejscu struktury postanowienia wydanego w sprawie jest kwalifikowanym naruszeniem prawa obwarowanym sankcją nieważności postanowienia, czy też powoduje pozbawienie postanowienia bytu prawnego powodującego jego nieważność. Oznaczenie stron w rozdzielniku do postanowienia nie ma wpływu na prawidłowość i legalność postanowienia, a zatem nie stanowi o naruszeniu prawa.
Również nieuzasadnione są zarzuty skargi w kwestii naruszenia przez SKO art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. Podkreślić należy, jak już wskazano wyżej, że art. 61a § 1 k.p.a. umożliwia rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania przez organ, nie prowadzi on postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to i nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło