II SA/Gl 1332/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Wnioskiem z dnia [...] r. M. J. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych w związku z odbyciem w dniu 4 stycznia 2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. pismem z dnia [...] r., nr [...] odmówił zmniejszenia liczby punktów karnych. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu [...]r. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienioną czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1511/12 Sąd odrzucił tę skargę, z uwagi na brak wyczerpania przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa. Orzeczenie to uprawomocniło się. Pismem z dnia [...] r. M. J. ponownie wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z wnioskiem o usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych, w związku z odbyciem w dniu [...]r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r., nr [...] organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] r., wskazał jednocześnie na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie powyższym postanowieniem Sądu odrzucającym skargę. Pismem z dnia [...] r. M. J., wskazując na powyższą odpowiedź organu, wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ustosunkowując się do tego wezwania [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. w piśmie z dnia [...] r. zwrócił uwagę, że w sprawie usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...] r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym podjął już czynność w dniu [...]r., w sprawie tej orzekł również Sąd, który postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r. odrzucił skargę. W dniu 24 czerwca 2013 r. M. J. wniósł, za pośrednictwem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność tego organu z dnia [...] r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na prawomocne postanowienie Sądu z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1511/12. Wyjaśnił m.in., że skarżący dowiedział się odmowie uznania szkolenia upoważniającego do odjęcia sześciu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego już w momencie doręczenia mu pisma informacyjnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...], jak również przy okazji prowadzonego przez Prezydenta Miasta R. postępowania w skierowania na kontrolne sprawdzenie uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość odmowy usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...] r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Jako przedmiot skargi wskazuje czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...]. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, do jej kompetencji należy wobec tego zarówno ujawnianie punktów w ewidencji, jak i usuwanie punktów w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Jednakże skargę wnosi się do sądu w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skuteczne wniesienie takiej skargi uzależnione jest więc od skorzystania na drodze administracyjnej z trybu określonego w art. 52 § 3 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do naruszenia prawa. Jednocześnie, w myśl art. 53 § 2 Ppsa, skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie rozważenia wymaga zatem, czy zaskarżona w sprawie czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...], stanowiąca odpowiedź na wystosowane przez skarżącego kolejne (drugie) żądanie usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...] r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zawarte we wniosku z dnia [...] r., mogła być przedmiotem dopuszczalnego i skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w konsekwencji przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu brak jest takiej możliwości. Nie można pominąć faktu, że już pismem z dnia [...] r. M. J. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z żądaniem usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego sześciu punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...]r. szkolenia. Na skutek tego wniosku [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. czynnością z dnia [...] r., nr [...] orzekł o odmowie zmniejszenia liczby punktów karnych. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu [...] r. Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. M. J. zaskarżył wymienioną czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, lecz na skutek braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 Ppsa, Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1511/12 odrzucił skargę. Podkreślić należy, że wskazane w art. 52 § 3 Ppsa wezwanie ograniczone czternastodniowym terminem. Przy czym podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w dniu 14 marca 2011 r. w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I FPS 5/10, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie którym termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 Ppsa, jest terminem prawa procesowego i jako taki podlega przywróceniu. Wprawdzie jest to pogląd wyrażony na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, ale znajduje on analogiczne zastosowanie w niniejszej sprawie, opartej na regulacjach Kpa. Nie ma bowiem przesłanek do tego, aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków i uznawać że terminy do wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia za typowe terminy procesowe, zaś termin do dokonania czynności procesowej, analogicznej z punktu widzenia spełnienia warunków formalnych niezbędnych do skutecznego uruchomienia kontroli sądowej, jaką jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako termin prawa materialnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 117/12, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni akceptuje zatem prokonstytucyjną wykładnię art. 52 § 2 Ppsa i dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa w oparciu o odpowiednie przepisy Kpa. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak i z art. 78 Konstytucji RP oraz ograniczałoby ich prawo do sądu, wynikające z art. 45 § 1 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że termin wskazany w art. 52 § 3 Ppsa ma charakter terminu prawa materialnego, który nie może zostać przywrócony. Tym samym przyjąć należało, że skarżący winien wyczerpać na drodze administracyjnej przysługujący mu środek zaskarżenia występując z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do czynności [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r., nr [...]. Uchybienie przez skarżącego czternastodniowego terminu do dokonania tej czynności, otwierało skarżącemu drogę do złożenia do organu ewentualnego wniosku o przywrócenie tego terminu. Zgłoszenie po raz drugi przez skarżącego żądania skutkowało co prawda ponownym udzieleniem przez organ odpowiedzi pismem z dnia [...]r., nr [...]odnoszącej się do jednej i tej samej sprawy administracyjnej (dotyczącej tego samego podmiotu, identycznego uprawnienia, opartego na tej samej podstawie prawnej). Wystosowane przez skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawarte w piśmie z dnia [...]r., nie mogło zatem odnieść zamierzonego skutku, tj. umożliwić skarżącemu skuteczne wniesienie skargi na odmowną czynność zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący czynność z dnia [...] r., nr [...] zaskarża po raz pierwszy. W świetle przedstawionych rozważań za niedopuszczalną należało uznać skargę M. J. wniesioną na czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...], co stwarza podstawę do jej odrzucenia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w całości Sąd orzekł stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa. Ponadto, wyjaśnić wymaga, że przywołane przez organ pismo z dnia [...]r., w którym wskazano M. J., że odbyte szkolenie nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (vide: k. nr 16 akt administracyjnych), miało charakter jedynie informacyjny. Natomiast pismo skarżącego z dnia [...] r. stanowiło wniosek inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie (vide: k. nr 28 akt administracyjnych), nie zaś wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Bez wpływu na bieg terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia pozostaje również postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa można bowiem wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W niniejszej sprawie Sąd postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1511/12, przesądził, że skarżący dowiedział się o czynności [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r., nr [...] w dniu [...] r., tj. w dacie doręczenia jego pełnomocnikowi odpowiedzi organu na wniosek z dnia [...] r. Tym samym termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upłynął z dniem [...] r.