II SA/Gl 1352/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, WSA Małgorzata Walentek, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych w kwestii wniosku strony skarżącej o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w osobach: Anny Apollo, Iwony Boguckiej, Barbary Brandys-Kmiecik, Piotra Brody, Bonifacego Bronkowskiego, Eugeniusza Christa, Agaty Ćwik-Bury, Grzegorza Dobrowolskiego, Przemysława Dumany, Łucji Franiczek, Małgorzaty Herman, Magdaleny Jankiewicz, Małgorzaty Jużków, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Krzysztofa Kanduta, Elżbiety Kaznowskiej, Leszka Kiermaszka, Pawła Kornackiego, Beaty Kozickiej, Ewy Krawczyk, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Ewy Madej, Andrzeja Matana, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Stanisława Niteckiego, Wojciecha Organiściaka, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Bożeny Pindel, Szczepana Praxa, Teresy Randak, Marzanny Sałudy, Renaty Siudyki, Marii Taniewskiej-Banackiej, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Iwony Wiesner, Rafała Wolnika, Krzysztofa Wujka, Edyty Żarkiewicz, Artura Żurawika postanawia: oddalić wniosek. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżąca w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r., zwróciła się o wyłączenie sędziów oraz referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach od rozpoznania ww. wniosku oraz od rozpoznania niniejszej sprawy "z uwagi na istnienie przesłanek procesowych". Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 grudnia 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wyłączenie sędziów zawartego w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r. poprzez wskazanie sędziów, których wniosek dotyczy, w szczególności określając czy wnosi o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, czy też w Wydziale II tego Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano skarżącą do podania przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia. Odpowiadając w terminie na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. wniosła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy: sędziego NSA Anny Apollo, sędziego WSA Iwony Boguckiej, sędziego WSA Barbary Brandys-Kmiecik, sędziego WSA Piotra Brody, sędziego NSA Bonifacego Bronkowskiego, sędziego NSA Eugeniusza Christa, sędziego WSA Agaty Ćwik-Bury, sędziego WSA Grzegorza Dobrowolskiego, sędziego NSA Przemysława Dumany, sędziego NSA Łucji Franiczek, sędziego WSA Małgorzaty Herman, sędziego WSA Magdaleny Jankiewicz, sędziego WSA Małgorzaty Jużków, sędziego WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej, sędziego WSA Krzysztofa Kanduta, sędziego WSA Elżbiety Kaznowskiej, sędziego NSA Leszka Kiermaszka, sędziego WSA Pawła Kornackiego, sędziego WSA Beaty Kozickiej, sędziego NSA Ewy Krawczyk, sędziego WSA Teresy Kurcyusz-Furmanik, sędziego NSA Ewy Madej, sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Wojciecha Organiściaka, sędziego WSA Barbary Orzepowskiej-Kyć, sędziego WSA Bożeny Pindel, sędziego NSA Szczepana Praxa, sędziego WSA Teresy Randak, sędziego WSA Marzanny Sałudy, sędziego WSA Renaty Siudyki, sędziego WSA Marii Taniewskiej-Banackiej, sędziego WSA Anny Tyszkiewicz-Ziętek, sędziego WSA Iwony Wiesner, sędziego WSA Rafała Wolnika, sędziego NSA Krzysztofa Wujka, sędziego WSA Edyty Żarkiewicz, sędziego WSA Artura Żurawika – z uwagi na "brak zwolnienia (...) z opłaty sądowej". Wobec złożonego wniosku wskazani wyżej sędziowie złożyli oświadczenia, iż brak jest podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Art. 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 tejże ustawy. Otóż zgodnie z treścią tego przepisu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powołany wyżej art. 19 p.p.s.a. nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności i tym samym wyłączenie sędziego. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Z kolei art. 20 p.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. W myśl więc tego przepisu wniosek strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Powinien on zawierać, obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, także wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Wniosek, który nie spełnia tych wymogów podlega oddaleniu. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II SO/Ol 249/05, publ. LEX nr 235267). Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi realna, a nie potencjalna (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, publ. LEX nr 1042844). Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, czy też utrata zaufania strony do sędziego. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego, lecz konieczne jest wykazanie poważnych, konkretnych powodów, które obiektywnie uzasadniają wątpliwość co do jego bezstronności. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącej o wyłączenie 39 sędziów tut. Sądu, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa nie może on odnieść skutku. W stosunku do żadnego z sędziów wymienionych w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., tj. uzasadniających wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a., które pozwoliłby uwzględnić jej wniosek, i to pomimo wyraźnie sformułowanego wezwania w tym zakresie. Zdaniem Sądu akcentowana przez skarżącą okoliczność braku zwolnienia jej od opłaty sądowej nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziów na wniosek strony, w szczególności nie może ona zostać oceniona jako okoliczność mogąca wywoływać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem orzecznictwa żądanie wyłączenia sędziego tylko z powodu kwestionowania przez wnioskodawcę zasadności i prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem jest niedopuszczalne. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12). Nadto zauważyć należy, że nie wszyscy sędziowie wskazani we wniosku orzekali w sprawach toczących się przed tut. Sądem z udziałem skarżącej. Prócz tego odnotować przyjdzie, że wniosek ten dotyczy również sędziów nieorzekających w wydziale właściwym do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, tj. w Wydziale II. To zaś wynika z wewnętrznej organizacji Sądu, a konkretnie z podziału na wydziały orzecznicze i przydziału sędziów oraz referendarzy do tychże wydziałów. Zgodnie więc z tym nie zachodzi potrzeba wyłączenia sędziów Wydziału I, III i IV w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu skarżąca nie przywołała więc argumentacji, która mogłaby przemawiać na rzecz tezy, że zachodzą okoliczności wywołujące wątpliwość co do bezstronności sędziów wskazanych w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. Nie można przy tym tracić z pola widzenia oświadczeń złożonych przez sędziów, których wyłączenia skarżąca się domaga. W ich świetle nie istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 172/12, publ. LEX nr 1121111 i z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 130/10, publ. LEX nr 658640). Reasumując, stwierdzić należy, że skarżąca wnosząc o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów nie udowodniła okoliczności, które pozwoliłyby uwzględnić jej wniosek. Z powyższych względów, Sąd w oparciu o art. 19 p.p.s.a. i art. 20 p.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.