II SA/Gl 1387/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-12
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Edyta Kędzierska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ma charakter związany i nie może być zmieniona ani uchylona w trybie art. 155 k.p.a., nawet w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Instytucja z art. 155 k.p.a. nie może służyć legalizacji obiektów, które powstały w warunkach samowoli budowlanej i których rozbiórka jest nakazana.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego, argumentując zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że decyzja o rozbiórce ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a. Ponadto, zdaniem organów, nawet po zmianie planu, budynek letniskowy nie wpisuje się w dopuszczalne przeznaczenie terenu. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w skardze do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.150.2025.AS w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.150.2025.AS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu odwołania W. S. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 31 marca 2025 r. nr [...], którą odmówiono uchylenia lub zmiany decyzji z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał rozbiórkę budynku letniskowego, zlokalizowanego w miejscowości T. przy ul.[...], działka nr [...] (poprzedni nr działki [...]).
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor – działając na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. – wydał w dniu 16 lipca 2018 r. decyzję nr[...] , którą nakazał Skarżącej, jako właścicielce działki nr [...], rozbiórkę budynku letniskowego zlokalizowanego na tej działce przy ul. [...] w miejscowości T. Jak bowiem ustalono, lokalizacja budynku letniskowego była niezgodna z obowiązującą w tamtym czasie uchwałą Rady Gminy H. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy H. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2005 r. Nr[...], poz.[...]). Teren działki znajdował się bowiem m.in. w obszarze oznaczonych jako ZL (grunty leśne), na którym obowiązywał zakaz zabudowy kubaturowej niezwiązanej z funkcją leśną.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] Z kolei WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Gl 11/19 oddalił skargę Zobowiązanej złożoną na decyzję organu odwoławczego. Orzeczenie to, wobec niewniesienia skargi kasacyjnej, zyskało przymiot prawomocnego.
Pismem z dnia 12 listopada 2024 r. Skarżąca zwróciła się do Powiatowego Inspektora z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki budynku letniskowego. Żądanie uzasadniła wystąpieniem nowych okoliczności, tj. zmianą miejscowego planu zagospodarowania, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy H.nr [...] z dnia [...] którą wprowadzono na obszarze, gdzie znajduje się działka nr [...] (aktualny nr[...]), zmiany w sposobie zagospodarowania terenu. W treści pisma wniosła o ponowne przeanalizowanie sprawy i rozpoczęcie procedury legalizacyjnej.
Czynności kontrolne organ I instancji przeprowadzone w dniu 15 listopada 2024 r. wykazały, że nakaz wynikający z jego decyzji z dnia 16 lipca 2018 r. nr[...] nie został wykonany.
W toku dalszego postępowania, na wezwanie organu I instancji, Zobowiązana wyjaśniła, że jej wniosek winien być rozpatrzony w trybie art. 155 k.p.a., a także przedłożyła zgodę drugiej strony na zmianę przedmiotowej decyzji.
Po zakończeniu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor decyzją z dnia 31 marca 2025 r. odmówił uchylenia lub zmiany własnej decyzji z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że art. 155 k.p.a. znajduje zastosowania do decyzji uznaniowych. Tymczasem decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki budynku ma charakter związany. Dodatkowo stanął na stanowisku, że wprowadzone zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przewidują możliwości lokowania budynków letniskowych. Zwrócono uwagę na różnice pomiędzy zabudową mieszkaniową jednorodzinną, a zabudową letniskową.
W odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu naruszenie:
1) art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że tryb przewidziany tym przepisem nie znajduje zastosowania do decyzji nakładających obowiązek - tworzących prawo (np. decyzji o nakazaniu rozbiórki), podczas gdy orzecznictwo sądowe dopuszcza taką możliwość;
2) art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi interes społeczny, ani słuszny interes strony przemawiający za zmianą pierwotnej decyzji, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności zmiana zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dopuszczająca na przedmiotowym terenie zabudowę mieszkaniową), przemawia za istnieniem takiego interesu - zarówno strony, jak i społecznego;
3) art. 155 k.p.a. poprzez nieprawidłową (niepełną) ocenę interesu publicznego oraz słusznego interesu strony, nie uwzględnienie (nie przeanalizowanie) dostępnych wariantów, jak również brak szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego organ wybrał określone rozstrzygnięcie spośród dostępnych wariantów;
4) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja uznaniowa może być decyzją dowolną, w efekcie czego zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, które wyjaśniałoby szczegółowo, dlaczego organ wybrał określone rozstrzygnięcie spośród dostępnych wariantów, jakie argumenty i okoliczności wziął pod uwagę oraz jak uwzględnił interes publiczny i słuszny interes strony.
Wojewódzki inspektor nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji stwierdzono, że prawna możliwość zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Ponadto podkreślono, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzecznicza, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do wszystkich decyzji ostatecznych, a jedynie do tych mających charakter uznaniowy, w których organ ma możliwość zastosowania uznania administracyjnego, kierując się interesem społecznym lub słusznym interesem strony. W tym kontekście Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego nie dysponował luzem decyzyjnym przy stosowaniu art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez nakazanie rozbiórki budynku letniskowego. Zwrócono uwagę, że tak samo wypowiadał się organ odwoławczy ponownie rozpoznający pierwotną sprawę, a także WSA w Gliwicach, który oddalił skargę od decyzji drugoinstancyjnej. Niezależnie od tego - według Wojewódzkiego Inspektora - budynek letniskowy nie wpisuje się w przeznaczenie działki opisane w aktualnym planie miejscowym przyjętym uchwałą Rady Gminy H. nr [...] z dnia 30 marca 2023 r. W jego opinii, budynku letniskowego nie można zakwalifikować do zabudowy związanej z gospodarką leśną, jak leśniczówki i gajówki, czy też do innych budynków i urządzeń budowlanych służących produkcji leśnej, czy też zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ani do zabudowy zagrodowej. W dalszej części zasygnalizowano, że wykładnia art. 155 k.p.a. nie może być prowadzona w oderwaniu od kontekstu systemowego, a więc bez uwzględnienia zasady trwałości decyzji ostatecznych, która służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, a mianowicie bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyinoprawnych w przestrzeni czasu. W kwestii interesu strony, organ odwoławczy, wskazał, że musi być on "słuszny", czyli godny i do zaakceptowania, aby wykluczyć zmianę takiej decyzji tylko dlatego, że jest to w interesie strony. W tym miejscu wskazano, że pomimo upływu 6 lat Skarżąca nie podporządkowała się obowiązkowi rozbiórki budynku letniskowego.
W skardze z dnia 7 października 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanej zarzucił decyzji Wojewódzkiego Inspektora:
1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 48 ust. 1 i 2 oraz art. 49b u.p.b. przez błędne przyjęcie, że sporny budynek nie może zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem i konieczny jest jego nakaz rozbiórki, mimo że istnieje możliwość jego legalizacji albo dostosowania do zakresu pierwotnego zgłoszenia (wiata 5 x 5 m);
b) art. 7 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.) przez wadliwą wykładnię miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.- teren przewidziany pod zabudowę związaną z gospodarką leśną, zabudowę zagrodową i mieszkaniową, co umożliwia zachowanie istniejącej zabudowy o funkcji letniskowej lub mieszkalnej;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (w szczególności pominięcie faktu, że budynek powstał na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu, a jego rozbudowa nie spowodowała istotnej zmiany parametrów - możliwej do usunięcia);
b) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
c) art. 9 k.p.a. przez brak należytego pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.;
d) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez bezrefleksyjne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo jej oczywistych wad faktycznych i prawnych;
e) art. 155 k.p.a. przez:
– pominięcie możliwości zmiany ostatecznej decyzji w sposób zgodny z interesem społecznym i słusznym interesem strony - poprzez doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym zgłoszeniem;
– błędne przyjęcie, że tryb przewidziany tym przepisem nie znajduje zastosowania do decyzji nakładających obowiązek - tworzących prawo (np. decyzji o nakazaniu rozbiórki), podczas gdy orzecznictwo sądowe dopuszcza taką możliwość;
– błędne przyjęcie, że nie zachodzi interes społeczny, ani słuszny interes strony przemawiający za zmianą pierwotnej decyzji, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności zmiana zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dopuszczająca na przedmiotowym terenie zabudowę mieszkaniową), przemawiają za istnieniem takiego interesu - zarówno strony, jak i społecznego;
– nieprawidłową (niepełną) ocenę interesu publicznego oraz słusznego interesu strony.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W skardze zawarto również żądanie przeprowadzenia dowodu z:
– świadectwa legalności pozyskania drewna nr [...] z dnia 30 czerwca 2016 r.,
– wniosek Skarżącej o zmianę planu miejscowego z dnia 5 grudnia 2018 r.,
– pisma Urzędu Gminy H. z dnia 10 stycznia 2019 r.,
– pisma Skarżącej z dnia 8 kwietnia 2019 r.,
– pisma Urzędu Gminy H. z dnia 6 maja 2019 r.,
– pisma Urzędu Gminy H. z dnia 29 lipca 2019 r.,
– rachunków rozliczenia za media dostarczane na działkę Skarżącej (woda, energia elektryczna, ścieki), umowa sprzedaży energii, faktura za przyłączenie do sieci i potwierdzenie jej zapłaty,
– mapki z planu miejscowego z 2023 r. wskazującej dopuszczalną zabudowę mieszkaniową i zagrodową.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Zobowiązanej wyjaśnił, że sporny budynek pierwotnie stanowił wiatę powstałą po uprzednim zgłoszeniu jej budowy. W późniejszym czasie została ona rozbudowana i przyjęła funkcję rekreacyjną. Według pełnomocnika, nadal jednak obiekt ten pełni funkcje związane z gospodarką leśną, o czym świadczy pozyskiwanie drewna z terenu działki Skarżącej. Ponadto z inicjatywy jego mocodawczyni doszło do zmiany planu miejscowego. Wskutek tych zabiegów działka Zobowiązanej znalazła się w obszarze, na którym dopuszcza się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową, a także zachowanie istniejącej zabudowy związanej z gospodarką leśną. W opinii pełnomocnika, budynek Skarżącej wpisuje się w tą zmianę, gdyż istniał w przed datą jej wprowadzenia, a jego funkcja mieszkaniowa nie wyklucza realizacji przeznaczenia podstawowego określonego jako ZL/MN. W tej ostatniej kwestii wyjaśniono, że budynek zajmuje niewielką część działki i jest zlokalizowany w pobliżu granicy działki. Ponadto wprowadzona zmiana planu miejscowego jest wyrazem akceptacji przez Gminę zabudowy letniskowej istniejącej na tym terenie. Okoliczność ta – w ocenie pełnomocnika – świadczy o tym, że zmiana decyzji o rozbiórce leży w interesie Skarżącej, jak i w interesie publicznym. Jak twierdzi pełnomocnik, z materiału dowodowego wynika, że ewentualne nieprawidłowości (przekroczenie wymiarów, zmiana przeznaczenia) mają charakter usuwalny i mogą zostać skorygowane przez opracowanie projektu zamiennego lub przywrócenie wymiarów zgodnych ze zgłoszeniem. Tym samym organ winien dokonać zmiany przedmiotowej decyzji, gdyż rozbiórka obiektu winna być stosowana w ostateczności.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora z dnia 25 sierpnia 2025 r. dotycząca odmowy uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego. Według organów obu instancji zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi uzasadnienia dla uwzględnienia żądania Skarżącej. Przede wszystkim wyrażono pogląd, że art. 155 k.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie do ostatecznych decyzji, przy wydawaniu których organ administracji dysponuje luzem decyzyjnym. Tymczasem wniosek dotyczy decyzji wydanej w oparciu o art. 48 ust. 1 u.p.b. Przepis ten nadaje temu rozstrzygnięciu charakter związany, ponieważ organ przy spełnieniu przesłanek w nim określonych zobligowany jest do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu. Ponadto w opinii Wojewódzkiego Inspektora, zmiana planu miejscowego nie przewiduje możliwości lokowania na działce Skarżącej zabudowy letniskowej, a taki obiekt objęty jest sentencją decyzji pierwotnej.
Odmiennego zdania jest pełnomocnik Skarżącej, który stoi na stanowisku, że art. 155 k.p.a. znajduje zastosowanie do każdego rodzaju decyzji, w tym do decyzji związanych. Ponadto stwierdza, że obecne zapisy planu miejscowego pozwalają na usunięcie nieprawidłowości w istniejącej zabudowie i doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem.
Przystępując do rozważań przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie prowadzone było na podstawie art. 155 k.p.a. Stanowi on, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Przyjmuje się, że przepisowi art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. Co również istotne, decyzja w tym trybie może być zmieniona lub uchylona w każdym czasie, a zatem nie stosuje się w tym postępowaniu ograniczeń czasowych przewidzianych w art. 146 i art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzić również należy, iż dokonując oceny żądania przez stronę uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła prawo, należy mieć jednak na uwadze, że art. 155 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. Zatem celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 155).
Stwierdzić należy, iż brak jest jednolitego stanowiska w kwestii tego, czy art. 155 k.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, czy też do decyzji o charakterze związanym. W judykaturze można odnaleźć orzeczenia opowiadające się za każdą z tych opcji. Wydaje się jednak, że poglądem dominującym jest ten odmawiający zmiany lub uchylenia decyzji związanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. Tytułem przykładu NSA w wyroku z dnia 6 maja 2025 r. o sygn. akt II OSK 2372/22 (LEX nr 3865463) wywodzi, że przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony, a jednocześnie przepisu tego nie można stosować do uchylania lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Stanowcza regulacja prawna w tym przepisie nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony.
Drugie ze stanowisk dopuszcza stosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji związanych na zasadzie wyjątku od przywołanej wcześniej zasady. Zakłada więc taką możliwość, ale nie w stosunku do każdej decyzji związanej. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 27 września 2023 r. o sygn. akt I OSK 131/21 (LEX nr 3630084), o ile w odniesieniu do wielu decyzji o charakterze związanym ich zmiana lub uchylenie rzeczywiście mogą jawić się, jako trudne do obrony w kontekście przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony, bądź ze względu na zagrożenie zaistnienia stanu naruszającego prawo, to jednak nie jest to wystarczająca podstawa do wywiedzenia generalnej reguły o niestosowaniu instytucji odwołalności do wszystkich decyzji związanych. Reguły takiej nie można by wówczas bezrefleksyjnie odnosić do wszystkich spraw, bez względu na ich specyfikę.
W tym kontekście, gdyby nawet przyjąć wariant szerszego stosowania art. 155 k.p.a., to i tak opowiedzieć się należy za zasadnością odmowy zmiany lub uchylenia decyzji o rozbiórce budynku letniskowego. Mianowicie trzeba mieć na uwadze to, że art. 48 ust. 1 u.p.b. stanowi podstawę dla działań organów nadzoru budowlanego dla eliminowania stanów, które pozostają w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Inaczej rzecz ujmując, przepis ten umożliwia nakazanie rozbiórki obiektów powstałych w warunkach samowoli budowlanej. "Ingerencja" w tego typu decyzję, wydaną na podstawie przesłanek prawa materialnego, w oparciu o okoliczności natury "słusznościowej" godziłaby w zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.). Byłoby to niejako pozaprawne wprowadzenie kolejnych kryteriów dla dywagacji nad zasadnością nałożenia obowiązku rozbiórki budynku.
Nie można również tracić z pola widzenia, że art. 155 k.p.a. nie może być narzędziem dla "legalizowania" obiektów, które istnieją tylko ze względu na ignorowanie obowiązku ich rozbiórki. W niniejszym przypadku powinność rozbiórki budynku letniskowego istniała od 2018 r. Jak wykazały czynności kontrolne organu I instancji z dnia 15 listopada 2024 r., budynek nadal istnieje. Oznacza to, że Skarżąca, pomimo upływu ponad 6 lat, nie podporządkowała się temu obowiązkowi. "Nagradzanie" osób, które nie stosują się do nakazów organów administracji pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że uchylenie lub zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego de facto doprowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuację sprzeczną z podstawowym celem art. 155 k.p.a. Otóż sporny budynek ma charakter letniskowy. Znajduje to potwierdzenie w decyzji organu I instancji nakazującej jego rozbiórkę. Dodać należy, że prawidłowość tych ustaleń znajduje swój wyraz także w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Gl 11/19. Nie można natomiast – jak chciałby tego pełnomocnik Skarżącej - wywodzić jego charakteru gospodarczego związanego z gospodarka leśną z faktu prowadzonego na działce wyrębu drzew.
Stan zabudowy działki należy odnieść do aktualnych ustaleń planu miejscowego, tj. uchwały nr [...] Rady Gminy H. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy H. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] poz.[...]– dalej uchwała). Wiadomym jest, że działka Skarżącej zlokalizowana jest w obszarze ZL/MN - tereny leśne - z zabudową mieszkaniową. W myśl § 42 uchwały przeznaczenie podstawowe tych terenów to: a) tereny zabudowy związanej z gospodarką leśną, takie jak leśniczówki i gajówki, b) inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji leśnej; z kolei przeznaczenie dopuszczalne tych terenów to: a) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, b) zabudowa zagrodowa. Ponadto lokalny prawodawca w § 42 pkt 3 lit. a uchwały stwierdził, że zachowuje się istniejącą zabudowę w granicach gruntów leśnych, pełniącą funkcje bezpośrednio lub pośrednio związane z gospodarką leśną, zabudowę mieszkaniową lub zagrodową, w tym obiekty pełniące obecnie lub w przeszłości funkcje gajówek lub leśniczówek. W tym miejscu podkreślić należy, że plan miejscowy odróżnia zabudowę mieszkaniową od zabudowy letniskowej. Wynika to już z analizy § 2 ust. 3 pkt 2 uchwały, gdzie wyróżnia się tereny zabudowy letniskowej, oznaczone symbolem ML. Skoro więc działka Skarżącej nie znajduje się w tym obszarze, a na terenie ZL/MN nie przewiduje się lokowania zabudowy letniskowej, to uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę spowodowałoby powrót do stanu sprzecznego z obowiązującym prawem. Takie działanie byłoby więc niedopuszczalne i sprzeczne z istotą trybu określonego w art. 155 k.p.a.
Brak jest zatem podstaw dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procesowych. Otóż organy nie tylko zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, ale także dokonały prawidłowej jego oceny, czemu dały wyraz w sporządzonych uzasadnieniach. W dalszej kolejności organy wykazały, że nie zaistniały przesłanki do zastosowały art. 155 k.p.a. Natomiast pełnomocnik Skarżącej podejmuje jedynie polemikę z twierdzeniami wyrażonymi w sprawie, nie przedstawiając argumentacji i dowodów, które podważałyby prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło