II SA/Gl 1436/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odpadów w kwestii wniosku skarżącej M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...] r. zawarty został wniosek o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu wniosek M. M. nadesłała druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z jego treści wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jej majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 78 m2, budynek mieszkalny o bliżej niesprecyzowanej powierzchni oraz nieruchomość, na której znajduje się ten budynek o pow. 1500 m2. Skarżąca podała również, że jest właścicielką dwóch starych samochodów (jednego powypadkowego), nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Miesięczny dochód skarżącej kształtuje się na poziomie około 5474 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni sporządziła zestawienie swoich stałych wydatków, z którego wynika, że 3700 zł rocznie przeznacza na studia podyplomowe, na kwotę 300 zł opiewają rachunki telefoniczne, około 800 zł – rata pożyczki zaciągniętej w "A", około 57 zł opłaty za internet, 629 zł – pożyczka w kasie zapomogowo – pożyczkowej, około 260 zł "koszty kredytowe", około 863 zł – kredyt rodziców wnioskodawczyni zaciągnięty w "B" na potrzeby rozwoju jej firmy. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą o: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakup opału itp., - nadesłanie kopii umowy kredytowej zawartej "A" oraz harmonogramu spłat rat zaciągniętego kredytu, - nadesłanie dokumentów wykazujących miesięczne dochody uzyskiwane przez M. M. bądź też zaświadczenia stwierdzającego, że jest on osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, - nadesłanie potwierdzenia zaciągnięcia pożyczki w kasie zapomogowo – pożyczkowej, - wskazanie aktualnego sposobu zagospodarowania lokalu mieszkalnego, o którym strona wspomina w swoim wniosku, w szczególności poprzez wskazanie kto obecnie użytkuje ten lokal i czy czerpie z tego tytułu jakiekolwiek pożytki, - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę skarżącej potwierdzającego wysokość uzyskiwanych dochodów. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej M. M. aby można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że strona zasługuje na skorzystanie z przywileju prawa pomocy. Przede wszystkim strona nie uprawdopodobniła ani wysokości uzyskiwanych dochodów (zarówno z tytułu umowy o pracę jak i z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej) jak również nie przedstawiła żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować jej oświadczenie odnośnie ponoszonych wydatków. Nic nie wiadomo również na temat źródła i wysokości dochodu M. M. Co więcej, z treści skargi wynika, że strona jest współwłaścicielką budynku mieszkalnego, którego wszak nie wymieniła w druku formularza PPF, nie przedstawiając zarazem żadnych informacji na temat sposobu korzystania z lokalu mieszkalnego o pow. 78 m2, wymienionego w druku formularza. Z samego faktu, że strona posiada zobowiązania kredytowe nie można wysnuć wniosku, że jest to dostateczny argument przemawiający za przyznaniem jej prawa pomocy. Zobowiązania względem podmiotów prywatnoprawnym nie mogą bowiem mieć pierwszeństwa przed należnościami o charakterze publicznoprawnym – do jakich niewątpliwie zaliczają się koszty postępowania sądowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.