II SA/Gl 1482/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-02-04

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta Częstochowy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oparte na zarzutach istotnego naruszenia trybu sporządzania planu (brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków) oraz naruszenia przepisów o obligatoryjnych elementach planu (brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy i minimalnej intensywności zabudowy), jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego było zgodne z prawem. Stwierdzono istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, polegające na braku wymaganego uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, co wynikało z błędnego zastosowania przez organ wykonawczy gminy przepisu o milczącej zgodzie po uchyleniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia o odmowie uzgodnienia. Ponadto, sąd potwierdził naruszenie przepisów obligujących do określenia maksymalnej wysokości zabudowy i minimalnej intensywności zabudowy, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Oba te naruszenia, mające wpływ na całość uchwały, uzasadniały stwierdzenie jej nieważności w całości.
Stan faktyczny
Rada Miasta Częstochowy zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, że uchwała została podjęta z naruszeniem trybu sporządzania planu (brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków) oraz przepisów dotyczących obligatoryjnych elementów planu (brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy i minimalnej intensywności zabudowy). Rada Miasta zarzuciła organowi nadzoru błędne uznanie braku uzgodnienia z konserwatorem, twierdząc, że nastąpiło milczące uzgodnienie, oraz błędne uznanie, że w planie należało określić wspomniane wskaźniki dla terenu objętego ochroną konserwatorską.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miasta Częstochowy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.),, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Rady Miasta Częstochowy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 1 października 2025 r. nr IFIII.4131.1.87.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 1 października 2025 r. Wojewoda Śląski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153, zwanej dalej usg) i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, 1907 i 1940 oraz z 2025, Dz.U z 2025 r. poz. 527 i 680, zwanej dalej upzp) stwierdził nieważność uchwały Nr 235.XXII.2025 Rady Miasta Częstochowy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar położony w centrum Częstochowy, w rejonie ulicy św. Barbary (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2025 r., poz. 5101). W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje przepis art. 67 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688 i z 2024 r., poz. 1824 oraz z 2025 r., poz. 527), nakazujący sporządzenie planu miejscowego zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r., gdyż uchwała intencyjna Rady Miasta Częstochowy została podjęta 29 października 2015 r., a o opinie i uzgodnienia projektu miejscowego planu wystąpiono w marcu 2023 r. Następnie organ podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego, stwierdził, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem zasad i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Doszło do naruszenia przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme upzp, zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, kolejno występuje o uzgodnienie projektu planu miejscowego między innymi z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu (zgodnie z wersją upzp; Dz. U. z 2023 r., poz. 977). Z treści art. 17 pkt 6 lit. b upzp wynika, że prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, występuje o uzgodnienie projektu planu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Treść uzgodnienia wiąże, co do zasady, organ prowadzący procedurę planistyczną w przedmiocie rozwiązań przyjętych w projekcie planu. Brak pozytywnego uzgodnienia Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach (zwanego dalej: ŚWKZ) dotyczącego ostatecznej, uchwalonej wersji przedmiotowego planu, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu. Organ nadzoru przytoczył wyjaśnienia Prezydenta Miasta Częstochowy złożone po wszczęciu niniejszego postępowania, według których, postanowieniem z dnia 28.09.2023 r. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach nie uzgodnił projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar położony w centrum Częstochowy, w rejonie ulicy św. Barbary. Wobec tego Prezydent Miasta Częstochowy złożył w dniu 5.10.2023 r. zażalenie na to postanowienie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem ŚWKZ. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia 11.07.2024 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ŚWKZ. Jednakże Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydał postanowienia ani nie wystąpił - zgodnie z art. 25 ust. 1a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - o zmianę terminu na dokonanie uzgodnienia. Prezydent Częstochowy podniósł, że mając na względzie powyższe okoliczności, jak również treść art. 24 ust. 2 i art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjęto, że nieprzedstawienie stanowiska przez ŚWKZ uważa się za równoznaczne z uzgodnieniem projektu, co poskutkowało przejściem do następnego kroku procedury planistycznej - wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu w dniach od 21.03.2025 r. do 15.04.2025 r. ŚWKZ wydał, z rażącym naruszeniem terminu, w dniu 4.04.2025 r. postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu mpzp. W powyższym zakresie organ nadzoru podniósł, że art. 25 ust. 2 upzp, nie ma zastosowania na etapie następującym po wydaniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia uchylającego zaskarżone postanowienie ŚWKZ i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dodał, że art. 25 ust. 2 upzp odnosi się do sytuacji, w której prezydent miasta występuje do organu uzgadniającego z pismem o uzgodnienie udostępnionego projektu planu miejscowego. W przedmiotowej sytuacji projekt planu miejscowego został udostępniony ŚWKZ w dniu 14.09.2023 r., z podaniem 14 dniowego terminu na jego uzgodnienie. Po czym ŚWKZ wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia w dniu 28.09.2023 r., na które pismem z dnia 5.10.2023 r. Prezydent Miasta Częstochowy złożył zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na mocy postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11.07.2024 r., zgodnie z art. 138 § 2 kpa, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez ŚWKZ. Prezydent miasta nie miał już możliwości ustalenia terminu dokonania uzgodnienia na podstawie art. 25 upzp, bo sprawa toczyła się po orzeczeniu wydanym w trybie odwoławczym. Prezydentowi Miasta przysługiwało prawo do wniesienia ponaglenia. W dniu 4.04.2025 r. ŚWKZ wydał postanowienie, w którym wskazał, że nie uzgadnia przedmiotowego projektu planu miejscowego, w pouczeniu poinformował, że na postanowienie przysługuje zażalenie. Prezydent Miasta Częstochowy nie skorzystał z tego prawa, w konsekwencji projekt przedmiotowego planu miejscowego, nie uzyskał uzgodnienia ŚWKZ. Ostatecznie analizowany plan miejscowy nie ma zatem uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, co w konsekwencji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme upzp. Odmowa uzgodnienia projektu planu oznacza niemożność uchwalenia planu miejscowego w projektowanym kształcie. Skoro bowiem prezydent miasta został zobligowany do uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z podmiotami wymienionymi w art. 17 pkt 6 lit. b upzp, to ostateczne stanowisko uzyskane w tej postaci należy uznać za bezwzględnie wiążące. Ponadto organ nadzoru stwierdził naruszenie przedmiotową uchwałą przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp, zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania, w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Przytoczył regulacje zawarte w § 22 tej uchwały, dotyczące terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem UKr , a następnie unormowania zawarte w § 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 uchwały i dodał, że z rysunku planu miejscowego oraz ortofotomapy dodatkowo wynika, iż na terenie UKr poza zespołem klasztornym oo. Paulinów wpisanym do rejestru zabytków (Z1, tj. poza kościołem, budynkiem klasztornym i kaplicą, dla których określono na rysunku nieprzekraczalną linię zabudowy), znajdują się również dwa inne jednokondygnacyjne budynki. Wskazana nieprzekraczalna linia zabudowy obejmuje teren większy niż opisany zasięg zespołu klasztornego Z1. Przeznaczenie dopuszczalne określone w § 22 ust. 1 pkt 2 uchwały przewiduje na tym terenie, możliwość lokalizacji zabudowy (zabudowy usługowej - usługi zamieszkania zbiorowego i zabudowy usługowej bezpośrednio związanej i służącej do obsługi funkcji podstawowej), jednocześnie zakazując lokalizacji nowych budynków, podczas gdy nie ustalono intensywności zabudowy dla ewentualnej możliwości realizacji nadbudowy lub rozbudowy istniejących jednokondygnacyjnych budynków lub odbudowy budynków zespołu klasztornego Z1. Organ nadzoru przytoczył § 5 ust. 13 przedmiotowej uchwały i podniósł, że nie jest wiadome, jakie inwestycje można zrealizować na terenie UKr oraz jak zastosować przepisy § 5 ust. 13 uchwały, w kontekście istniejących budynków. Wskazał, że w przypadku ewentualnej rozbudowy, nadbudowy czy odbudowy istniejących budynków, nie ustalono w planie dla terenu UKr minimalnej i maksymalnej intensywności zabudowy oraz nie ustalono dla budynków maksymalnej wysokości (określono tylko dla budynku kościoła w § 22 ust. 1 pkt 4 lit. d tiret pierwsze uchwały). Podkreślił, że wprowadzona na rysunku planu nieprzekraczalna linia zabudowy obejmuje swoim zasięgiem obszar większy niż powierzchnia zabudowy istniejącego zespołu klasztornego Z1 (tj. budynki kościoła, dawnego klasztoru i kaplicy - chronione przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zapisami analizowanego planu miejscowego). Poza jej zasięgiem, a bezpośrednio przy ulicy Św. Augustyna, położny jest jednokondygnacyjny budynek (będący w granicach otoczenia zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków) oraz na południe od zespołu klasztornego Z1 - inny budynek (poza granicami wskazanego otoczenia), dla których nie ma określonej maksymalnej wysokości zabudowy, jak również nie ma dla budynku dawnego klasztoru i kaplicy (niezbędnej w przypadku ewentualnej potrzeby ich odbudowy). Organ wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w § 4 ust. 1 pkt 18 uchwały, nieprzekraczalne linie zabudowy określone graficznie na rysunku planu służą kształtowaniu ładu przestrzennego, ograniczając możliwość lokalizacji nowych budynków i wiat oraz tymczasowych obiektów usługowo-handlowych i nietrwale związanych z gruntem obiektów zaplecza gastronomicznego, w szczególności od strony dróg publicznych i placów lub wyznaczonych na rysunku planu dróg wewnętrznych. W tym zakresie organ podniósł, że nie jest zatem wiadome, jaki jest cel ustalenia tej nieprzekraczalnej linii zabudowy, w kontekście jej odniesienia tylko do nowych budynków i wiat (których zakazano w ramach terenu UKr), przy jednoczesnym braku ustaleń dla obowiązkowych wskaźników i parametrów związanych z zabudową kubaturową (brak ustalenia minimalnej i maksymalnej intensywności zabudowy dla terenu UKr oraz brak ustalenia maksymalnej wysokości zabudowy dla wszystkich budynków, których plan miejscowy zakłada dalsze funkcjonowanie) skoro określono zakaz lokalizowania nowych budynków, a dopuszczona planem rozbudowa i nadbudowa uzależniona jest od wysokości ustalonej planem (§ 5 ust. 13 uchwały), której de facto nie ustalono (poza budynkiem kościoła, który jest objęty nakazem zachowania i konserwacji, nie można go rozbudować ani nadbudować, można ewentualnie odbudować). W podsumowaniu organ nadzoru podniósł, że przepisy art. 28 upzp jednoznacznie wskazują, iż istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały gminy w całości lub w części. O zakresie rozstrzygnięcia decyduje natomiast fakt, czy stwierdzone naruszenie prawa będzie miało wpływ na całą uchwałę, czy będzie dotyczyło jedynie pojedynczych przepisów niezgodnych z aktami prawa hierarchicznie wyższymi, które to naruszenia nie będą rzutować na całą uchwałę. W tym zakresie wskazał, że z uwagi na naruszenie procedury uchwalania miejscowego planu konieczne było stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości. W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skarżąca Rada Miasta Częstochowy, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Częstochowy, podniosła zarzut naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme oraz art. 24 i 25 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającego na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie brak jest pozytywnego uzgodnienia Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącego ostatecznej, uchwalonej wersji przedmiotowego planu, podczas gdy w sprawie doszło do uzgodnienia w trybie art. 25 ust. 2 upzp tj. milczącej zgody. Zarzuciła również naruszenie przez organ przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp polegającego na błędnym uznaniu, że w planie na terenie UKr należało określić parametr maksymalnej wysokości zabudowy oraz minimalnej i maksymalnej intensywności zabudowy, podczas gdy ustalenia dotyczące terenu UKr, wynikają ze specyfiki terenu, który jest objęty ochroną konserwatorską. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru i obciążenie Wojewody Śląskiego w Katowicach kosztami postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nieprzedstawienie stanowiska przez ŚWKZ po otrzymaniu orzeczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 lipca 2024 r. uchylającego postanowienie ŚWKZ o odmowie uzgodnienia projektu planu miejscowego, zgodnie z art. 24 ust. 2 i art. 25 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznano za równoznaczne z uzgodnieniem projektu, co skutkowało przejściem do następnego kroku procedury planistycznej. Podniosła, że nie zostało poparte wskazaniem podstawy prawnej, stanowisko organu nadzoru, według którego, po wydaniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia uchylającego zaskarżone postanowienie ŚWKZ w całości i po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazany przepis nie ma zastosowania. Podkreśliła, że w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, obowiązkiem organu uzgadniającego było ponowne rozpoznanie wniosku Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia 14.09.2023 r. Organ uzgadniający nie został zwolniony z obowiązku wydania uzgodnienia w terminie i na zasadach określonych w art. 24 i art. 25 ust. 2 upzp. pomimo, że sprawa była rozpoznawana w trybie odwoławczym. Ustawodawca w sposób wyraźny ustanowił nieprzekraczalny termin do wydania uzgodnienia i precyzyjnie określił skutek będący następstwem jego niedotrzymania. Skarżąca podkreśliła, że taki pogląd w kwestii uzgodnienia projektu planu zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt. II SA/Lu 1245/13, według którego, wydanie uzgodnienia po terminie powoduje ten skutek, że projekt planu uważa się za uzgodniony przez organ uzgadniający - zgodnie z art. 25 ust.1 lub ust. 2 upzp. Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia w planie miejscowym maksymalnej wysokości zabudowy oraz minimalnej intensywności zabudowy, skarżąca podniosła, że brak ustalenia tych wskaźników dla terenu UKr był działaniem zaplanowanym. Istotą przyjęcia takiego ustalenia był charakter zabudowy wymienionej w § 7 ust. 1 pkt 1 - w całości wpisanej do rejestru zabytków jako zespół obiektów wraz z terenem wskazanym na rysunku planu. Z uwagi na ten fakt, dla przedmiotowych budynków, w § 7 ust. 2 ustalono w planie nakaz zachowania i konserwacji stosownie do zasad, jakie wyznacza ustawa z dnia 23 lipca 2023 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1292). Nakaz ten został jeszcze raz powtórzony także w ustaleniach szczegółowych dla terenu UKr, poprzez zapis o zachowaniu budynków w stanie istniejącym, zawarty w § 22 ust. 1 pkt 3 lit. a. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż w kolejnym wyliczeniu tego pkt w lit. b tiret pierwsze, plan zawiera jasne ograniczenie w postaci zakazu lokalizacji nowych budynków i wiat. Tym samym wprowadzonej w terenie UKr, nieprzekraczalnej linii zabudowy nie można odczytywać jako umożliwienia powstania nowej zabudowy w tym terenie. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi i podniósł argumenty przedstawione w skardze. Pełnomocnik organu nadzoru wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ), kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy, sąd uchyla ten akt - zgodnie z art. 148 P.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi - oddala ją. Ponadto podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1153), organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy w całości lub w części, jeżeli uzna ją za sprzeczną z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z aktami prawa miejscowego. Rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy przez organ nadzoru może być więc wydane, gdy uchwała narusza prawo w sposób istotny, a zatem gdy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa i wynika to wprost z jego treści. W konsekwencji kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że zostało ono wydane zgodnie z prawem, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotowym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Nr 235.XXII.2025 Rady Miasta Częstochowy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar położony w centrum Częstochowy, w rejonie ulicy św. Barbary (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2025 r., poz. 5101). Organ nadzoru stwierdził, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem zasad i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. z naruszeniem przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym według stanu obowiązującego przed 24 września 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 977) zwanej dalej upzp. Podkreślenia bowiem wymagało, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 67 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688), nakazujący sporządzenie planu miejscowego zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. Jak bowiem wskazał organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, uchwała intencyjna Rady Miasta Częstochowy została podjęta 29 października 2015 r., a o opinie i uzgodnienia projektu miejscowego planu wystąpiono w marcu 2023 r. Przytoczyć zatem należało, wskazany w rozstrzygnięciu nadzorczym przepis art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme upzp, zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, kolejno występuje o uzgodnienie projektu planu między innymi z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Według zaś art. 25 ust. 1 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala termin dokonania uzgodnień albo przedstawienia opinii przez organy, o których mowa w art. 11 pkt 4 i 5 oraz art. 17 pkt 6, nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni od dnia udostępnienia projektu studium albo projektu planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Przepis art. 25 ust. 2 upzp stanowi, że nieprzedstawienie stanowiska lub warunków, o których mowa w art. 24 ust. 2, w terminie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, uważa się za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt studium albo projekt planu miejscowego w przypadku, w którym organy, o których mowa w ust. 1 (tj. również organy wymienione w art. 17 pkt 6) nie określą warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w zaskarżonym akcie nadzoru zasadnie organ stwierdził, iż art. 25 ust. 2 upzp, nie ma zastosowania na etapie następującym po wydaniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia uchylającego postanowienie ŚWKZ o odmowie uzgodnienia planu miejscowego. Prawidłowo bowiem Wojewoda Śląski przyjął, że art. 25 ust. 2 upzp odnosi się do tego etapu, w którym prezydent miasta występuje do organu uzgadniającego z pismem o uzgodnienie udostępnionego projektu planu miejscowego. Jednoznacznie wskazuje na to treść przepisu art. 25 ust. 1 upzp, bowiem mowa w nim o ustaleniu przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, terminu dokonania uzgodnień, liczonym od dnia udostępnienia projektu planu miejscowego. Natomiast udostępnienie tego projektu, ma miejsce wtedy, gdy organ wykonawczy gminy występuje do organu uzgadniającego o uzgodnienie projektu planu. I od daty tego udostępnienia, biegnie termin dokonania uzgodnienia, ustalony przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W przedmiotowej sprawie projekt planu miejscowego został udostępniony ŚWKZ w dniu 14 września 2023 r., z określeniem 14 dniowego terminu na jego uzgodnienie. Po wydaniu przez ŚWKZ postanowienia o odmowie uzgodnienia, które to postanowienie zostało uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez ŚWKZ, nie miało już miejsca "udostępnienie projektu planu miejscowego", o którym mowa w art. 25 ust. 1 upzp, gdyż to udostępnienie nastąpiło na wcześniejszym etapie. Zasadnie zatem organ nadzoru przyjął, że prezydent miasta nie miał już możliwości ustalenia terminu dokonania uzgodnienia na podstawie art. 25 ust. 1 upzp. W konsekwencji tego – wbrew błędnemu rozumowaniu skarżącej - brak było podstaw do zastosowania art. 25 ust. 2 upzp, według którego, nieprzedstawienie stanowiska lub warunków, o których mowa w art. 24 ust. 2, w terminie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, uważa się za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Natomiast do postępowania toczącego się po uchyleniu postanowienia ŚWKZ przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, prawa do wniesienia ponaglenia i inne regulacje znajdujące zastosowanie w postępowaniu po uchyleniu postanowienia organu I instancji. W związku z tym, przejście do następnego kroku procedury planistycznej, w wyniku błędnego zastosowania art. 25 ust. 2 upzp, doprowadziło do istotnego naruszenia trybu sporządzania miejscowego planu, polegającego na braku uzgodnienia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, projektu planu miejscowego. Podkreślenia wymagało, że w dniu 4 kwietnia 2025 r. ŚWKZ wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia przedmiotowego projektu planu miejscowego i od tego postanowienia nie zostało wniesione zażalenie. Wobec tego podjęcie uchwały Rady Miasta Częstochowy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nastąpiło z istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu miejscowego, powodującym nieważność uchwały rady gminy – jak określa art. 28 ust. 1 upzp. Ponadto zasadnie stwierdził organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp, zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania, w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Nie zasługiwał bowiem na uwzględnienie podniesiony w skardze argument, że brak ustalenia w planie miejscowym maksymalnej wysokości zabudowy oraz minimalnej intensywności zabudowy dla terenu UKr był działaniem zaplanowanym i powodem przyjęcia takiego ustalenia był charakter zabudowy wymienionej w § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały - w całości wpisanej do rejestru zabytków jako zespół obiektów wraz z terenem wskazanym na rysunku planu. Skarżąca podniosła, że dla terenu UKr, wprowadzono zapis o zachowaniu budynków w stanie istniejącym, zawarty w § 22 ust. 1 pkt 3 lit. a uchwały, a w kolejnym wyliczeniu tego pkt w lit. b tiret pierwsze, plan zawiera ograniczenie w postaci zakazu lokalizacji nowych budynków i wiat. W ramach odniesienia się do tego argumentu wskazać należało, że zgodnie z treścią przytoczonego wyżej art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp, określenie maksymalnej wysokości zabudowy oraz minimalnej i maksymalnej intensywności zabudowy są obligatoryjnymi elementami planu miejscowego i przepisy nie zawierają w tym zakresie żadnych wykluczeń. Wbrew błędnemu rozumowaniu skarżącej - dla oceny zgodności z prawem planu miejscowego, nie mają żadnego znaczenia przyczyny braku określenia tych obligatoryjnych wskaźników w planie miejscowym. Ich pominięcie jest istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego, wymienionym w art. 28 ust. 1 upzp. W żadnym razie nie zmienia tej oceny, regulacja zawarta w § 3 ust. 7 przedmiotowej uchwały, według której – "brak w planie ustaleń wymaganych art. 15 ust. 2 ustawy oznacza, że w tym zakresie nie występuje potrzeba ich określenia lub, że nie występowały one w granicach obszaru objętego planem w dniu uchwalenia planu..." Co do tej kwestii podkreślenia wymagało, że organ uchwałodawczy gminy, został zobligowany do określenia w uchwale planistycznej wszystkich parametrów wymienionych w art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp, nie ma zatem uprawnienia do pominięcia poszczególnych regulacji w powyższym zakresie z uwagi na przyjętą przez siebie ocenę, że nie występuje potrzeba ich przyjęcia. Takie pominięcie stanowi bowiem naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp. Na marginesie dodać należało, że – jak podniósł organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym – na przedmiotowym terenie UKr, poza zespołem klasztornym oo. Paulinów wpisanym do rejestru zabytków (Z1, tj. poza kościołem, budynkiem klasztornym i kaplicą), znajdują się dwa inne jednokondygnacyjne budynki. Nieadekwatna wobec tego stanu rzeczy (potwierdzonego rysunkiem planu), jest więc argumentacja zawarta w skardze, powołująca się na charakter zabudowy na tym terenie - w całości wpisanej do rejestru zabytków. W podsumowaniu wskazać należało, że art. 28 ust. 1 upzp określa, iż istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać zatem z zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium czy też planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2027 r. w sprawie o sygn. akt 1037/17, dostępne w CBOSA) O zakresie stwierdzenia nieważności decyduje natomiast to, czy zaistniałe naruszenie prawa ma wpływ na całą uchwałę, czy też dotyczy poszczególnych regulacji niezgodnych z aktami prawa hierarchicznie wyższymi i przy tym nie ma wpływu na całą uchwałę. W niniejszej sprawie, z uwagi na naruszenie trybu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, prawidłowo organ nadzoru, zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, stwierdził nieważność uchwały w całości. W konsekwencji tego, ze wskazanych powodów, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ nadzoru, wymienionych w skardze przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W wyniku przeprowadzenia – według kryterium zgodności z prawem - kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego - stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i wobec tego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło