II SA/Gl 1515/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. Zarządy Wspólnot Mieszkaniowych Nieruchomości przy ul. [...],[...] i [...] w J., reprezentowane przez M. L. i K. G. wystąpiły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o podjęcie działań w celu poprawy złego stanu ciagów pieszych (chodników) prowadzących do budynku położonego w J., przy ul. [...], wraz z dojściem do wejść do klatek schodowych. Dnia [...] r. została przeprowadzona kontrola ww. ciągów (znajdujących się na działce o numerze ewidencyjnym 1), gdzie stwierdzono, iż posiadają one ubytki oraz mogą stanowić zagrożenie dla poruszających się nimi osób. W związku z tym PINB wystąpił do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. o podjęcie działań w tym zakresie. Dnia [...] r. Miejski Zarząd Dróg i Mostów poinformował PINB iż dokonał częściowego remontu chodnika oraz, że wyłączył jego część z użytkowania poprzez przegrodzenie oraz ustawienie tablicy informującej o wyłączeniu obiektu z użytkowania. Okoliczności te zostały potwierdzone następnie w trakcie oględzin, które odbyły się dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego ciągów komunikacyjnych jako bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji złożyły Wspólnoty Mieszkaniowe Nieruchomości przy ul. [...],[...] i [...] w J. reprezentowane przez M. L. podnosząc, iż: - organ I instancji naruszył art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że działania zrealizowane przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów w J. stanowi realizację obowiązku tam określonego, - w trakcie postępowania doszło do naruszenia naruszono art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że podjęte działania stanowią usunięcie zagrożenia życia i zdrowia - naruszono art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, - nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W jego ocenie Wspólnotom nie przysługiwał status strony w toczącym się postępowaniu. Ich nieruchomości są bowiem zlokalizowane na działkach o numerach ewidencyjnych 2, 3 i 4 obr. [...] J.. Chodnik zaś, którego dotyczy postępowanie znajduje się na działce o numerze ewidencyjnym 1. Skargę na powyższą decyzję do tutejszego Sądu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] reprezentowana przez radcę prawnego L. W.. Domagając się uchylenia decyzji organu II instancji i zasądzenia kosztów wedle norm prawem przewidzianych zarzuciła [...]WINB błędną interpretację art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej zły stan chodnika w pełni uzasadnia przyznanie Wspólnocie Mieszkaniowej statusu strony w postępowaniu dotyczącym jego remontu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – w dalszej części jako "k.p.a.") "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Kluczowe dla rozstrzygnięcia, kto może być stroną postępowania, jest tu wykazanie się przez dany podmiot "interesem prawnym" (znacznie rzadziej obowiązkiem). Przede wszystkim należy podkreślić, że art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej pozwalającej na ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Może to bowiem nastąpić w związku z normą prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2008 r. sygn. I OSK 826/07 – wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie zatem za stronę postępowania administracyjnego może nastąpić w sytuacji, gdy da się ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, którego zastosowanie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu nie tylko w zakresie prawa administracyjnego, ale również przykładowo cywilnego. W nauce procedury administracyjnej wielokrotnie próbowano określić przesłanki pozwalające na uznanie, iż dany "interes" ma charakter prawny. Próby takie były również wielokrotnie podejmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie wchodząc w szczegółowe rozważania, można wskazać, iż "interes prawny" powinien być indywidualny, konkretny, aktualny oraz sprawdzalny w sposób obiektywny. Jak przyjmuje się w orzecznictwie "postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw" (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 310/05). Przy czym musi być to norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można do końca ustalić a nie tylko wywieść z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, w przypadku postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 (w związku z art. 61) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) jego stroną jest właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego. Warto tu przytoczyć choćby wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r. (sygn. VII SA/Wa 1717/11), gdzie Sąd uznał, iż "stroną postępowania w trybie przepisu art. 66 i art. 61 p.b. jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem obiektu w tego typu sprawie posiada wyłącznie interes faktyczny". W istocie podobny sposób rozumowania (przy nieco innej ale odpowiadającej istocie regulacji) przedstawił NSA w wyroku z dnia 5 marca 2014 r. (sygn. II OSK 2413/12) stwierdzając, że "adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 71a ust. 4 p.b., nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, może być wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 tej ustawy, czyli właściciel lub zarządca budynku, albowiem te podmioty są zobowiązane do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 5 ust. 2 p.b.), do nich można wobec tego kierować nakazy dotyczące przywrócenia legalnego sposobu użytkowania. Niezależnie od tego, kto dokona samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, odpowiedzialność za takie działanie ponosi właściciel lub zarządca obiektu". W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie przedstawiła argumentów, iż posiada interes prawny w podjęciu rozstrzygnięcia. Oczywiście, nie oznacza to, iż nie posiada tu interesu faktycznego. Jednakże status strony (a co za tym idzie, możliwość złożenia odwołania) można uzyskać wskazując konkretny przepis prawa. A tego skarżąca nie uczyniła. Przyjmując sposób jej rozumowania (dotyczący zagrożeń w poruszaniu się mieszkańców budynku Wspólnoty) można by dojść do wniosku, iż status strony (interes prawny) przysługiwać mógłby każdemu, kto rzeczonym chodnikiem się porusza. W związku z powyższym skład orzekający uznał, iż rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.