II SA/Gl 152/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-04-17
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jeśli zmiany te nie dotyczą bezpośrednio jego nieruchomości?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego naruszała jego prawa, ponieważ zmiany te nie dotyczyły nieruchomości należących do skarżącego. Studium samo w sobie nie kształtuje sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości, a jedynie określa politykę przestrzenną gminy i wiąże organy gminy. Brak naruszenia indywidualnego interesu prawnego skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący P. C. zaskarżył uchwałę Rady Gminy N. zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przekroczenie granic władztwa planistycznego oraz naruszenie prawa własności. Skarżący twierdził, że przedmiot uzgodnień był inny niż teren sąsiadujący z jego nieruchomością, a część tekstowa i graficzna studium nie odzwierciedlała stanów rzeczywistych. Podkreślił, że na jego nieruchomościach, gdzie prowadzi działalność rolniczą, zabudowa jest niedopuszczalna, podczas gdy na sąsiednich jest ona możliwa, co stanowi niczym nieuzasadnione różnicowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. C. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oddala skargę.
Uchwałą z dnia [...] r., Nr [...], Rada Gminy N. dokonała zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N., zatwierdzonego uchwałą z dnia [...]r., Nr [...]. Uchwałę tę, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P. C., zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 oraz art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącego przedmiotem uzgodnień i opinii do zaskarżonego studium był inny obszar niż ten, leżący w sąsiedztwie jego nieruchomości, a część tekstowa i graficzna nie odzwierciedla stanów rzeczywistych. Nadto skarżący zaakcentował, że organ gminy przekroczył granice władztwa planistycznego, w sposób dowolny i nieuzasadniony naruszając prawo własności. W uzasadnieniu skargi podano, że interes prawny skarżącego został naruszony poprzez pozbawienie go możliwości dokonania zabudowy nieruchomości stanowiących jego własność (działki nr "1" i "2", k.m. [...], obręb [...]), na których jest prowadzona działalność rolnicza w postaci gospodarstwa szkółkarskiego, podczas gdy na nieruchomościach sąsiednich tego rodzaju zabudowa jest dopuszczalna, co stanowi niczym nieuzasadnione różnicowanie sytuacji właścicieli nieruchomości. Takie rozwiązanie narusza wspomniany przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie spełniając zarazem żadnej funkcji w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu. Zakwestionowano również przyjęte w studium ustalenia dotyczące występowania na nieruchomościach skarżącego określonych typów fauny i flory podkreślając, że nie odpowiada to rzeczywistości, gdyż w istocie są to grunty orne uprawiane od co najmniej kilkudziesięciu lat. Ustaleń zawartych w studium nie potwierdza uchwalony przez Sejmik [...] w [...] r. plan ochrony środowiska jak również treść uzgodnień z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska. Z treści opinii Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia [...]r. wynika, że przedmiotem uzgodnień i opinii był zupełnie inny teren leżący w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że w toku przeprowadzonej procedury planistycznej organ nie wykroczył poza określone przepisami ramy i nie naruszył racjonalnych zasad zagospodarowania terenu. Organ podniósł również, że nieuzasadniony jest zarzut różnicowania prawa przysługującego skarżącemu do nieruchomości z prawami innych właścicieli. Wyjaśniono bowiem, że w sąsiedztwie nieruchomości należącej do skarżącego znajduje się tylko jedna nieruchomość na której dopuszczono możliwość zabudowy lecz z tego powodu, że wznosiły się na niej obiekty dawnego zespołu folwarcznego Orzeszków – objętego ochroną jako obiekt zabytkowy. Rada Gminy miała na względzie konieczność uniknięcia zbytniego rozproszenia zabudowy i dopuszczenia nowej zabudowy wzdłuż sieci istniejących dróg. Odnosząc się z kolei do zarzutu niezgodności studium z treścią uzgodnień z właściwą Dyrekcją Ochrony Środowiska w K., organ zauważył, że projekt zmiany studium został uzgodniony przez wspomniany organ administracji, który w przedłożonym projekcie nie dopatrzył się żadnych uchybień.
Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 17 kwietnia 2014 r. skarżący wyjaśnił, że na spornym terenie prowadzi szkółkę drzew w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Obecny również na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył do akt wydruki map dla zobrazowania położenia nieruchomości P. C. oraz nieruchomości, dla której zmieniono przeznaczenie na usługowe o symbolu 15 MNU, akcentując jednocześnie nierzetelność organu, polegającą na przyjęciu, że część nieruchomości strony stanowi las. Zaznaczył, że skarżący wraz z matką są współwłaścicielami nieruchomości od [...] r., a wobec tego nie mógł wnieść skargi na poprzednie studium z [...] r. ani też na uchwałę w sprawie zmiany tego studium z [...] r. Zarzucił, że zaskarżona uchwała powiela dla działek skarżącego zakaz zabudowy wynikający z poprzednio przyjętych uchwał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Jednym z warunków skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest kontrola aktów z zakresu administracji publicznej, jest legitymowanie się przez stronę skarżącą interesem prawnym w zaskarżeniu konkretnego aktu. O ile w przypadku rozstrzygnięć o charakterze indywidualnym stwierdzenie istnienia interesu prawnego z reguły nie nastręcza znaczących trudności, o tyle w przypadku aktów generalnych, a do takich niewątpliwie zalicza się studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalenie wpływu jaki mają przyjęte przez właściwy organ rozwiązania normatywne na sytuację prawną konkretnego podmiotu nie jest już takie oczywiste. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Mając przy tym na względzie, że przedmiotem skargi jest uchwała w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w pierwszej kolejności rozważyć trzeba, w jaki sposób tego rodzaju uchwała może wpływać na sytuację prawną właściciela nieruchomości.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest tworzone "w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego". W istocie więc, studium nie będąc samo w sobie aktem prawa miejscowego, służy określeniu perspektywicznej polityki gminy w zakresie planowania przestrzennego, determinując zarazem kształt przyszłych norm prawa miejscowego, jakie zawarte zostaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z powyższego wynika, że studium samo w sobie nie kształtuje sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości nim objętych i co do zasady wiąże wyłącznie organy gminy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 670/13). Zauważyć jednak trzeba, że przepisy nie ograniczają możliwości składania skarg do sądu administracyjnego na uchwały w sprawie studium. Jednakże, co wyraźnie trzeba podkreślić, skorzystanie z takiej możliwości uzależnione jest od wykazania naruszenia ustaleniami studium konkretnego indywidualnego interesu prawnego osoby dysponującej nieruchomością (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1332/12).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, iż zaskarżona uchwała, mocą której dokonano zmiany obowiązującej uchwały Rady Gminy N. z dnia [...]r., Nr [...], narusza jakiekolwiek prawa przysługujące skarżącemu. Konstatację tę oparto na tym, że analiza zaskarżonej uchwały oraz dokumentacji sporządzonej na potrzeby przygotowania zmiany studium pozwoliła stwierdzić, iż zmiany w obowiązującym studium dokonane zaskarżoną uchwałą w żadnym stopniu nie dotyczą nieruchomości należących do skarżącego tj. działek o numerach ewidencyjnych "1" i "2", k.m. [...], obręb [...]. W odniesieniu do tych działek zaskarżona uchwała nie wprowadza jakichkolwiek zmian. Stąd też trudno mówić o naruszeniu interesu prawnego, gdy sytuacja prawna skarżącego, pomimo dokonania zmian w studium nie uległa zmianie. Chybione są więc tym samym zarzuty skargi dotyczące jego niezgodności z planem ochrony środowiska oraz opinią Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, strefami ochrony krajobrazu, przebiegiem korytarza ekologicznego a także obszarem terenów zalewowych. Lektura zawartych w skardze zarzutów oraz lektura akt administracyjnych pozwoliła stwierdzić, że w istocie argumentacja strony skierowana jest przeciwko innej uchwale – a mianowicie uchwale z dnia [...]r., Nr [...], którą zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała zmieniła jedynie we fragmentach. Uchwała z dnia [...]r. nie jest zaś przedmiotem skargi i nie podlega kontroli Sądu w ramach prowadzonego postępowania. Z tego też powodu uznano, że skarżący nie wykazał istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały z dnia [...]r., co w konsekwencji prowadzi do oddalenia jego skargi.
Sąd zauważa, że oddalenie skargi w niniejszym postępowaniu nie oznacza, iż skarżący pozbawiony jest możliwości zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do obowiązującego dla jego terenu studium, o ile rzecz jasna wykaże, że narusza ono jego indywidualny interes prawny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zez zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło