II SA/Gl 152/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-21

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, oparta na operacie szacunkowym, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie oceny dowodu z operatu szacunkowego i jego aktualności?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 12, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenia te, dotyczące w szczególności braku należytej oceny operatu szacunkowego i jego aktualności, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił obie decyzje.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Prezydent Miasta J. ustalił odszkodowanie w wysokości 36.006 zł, opierając się na operacie szacunkowym. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania E.Z., który kwestionował prawidłowość operatu i wysokość odszkodowania. E.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...] 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 2917 (dwa tysiące dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta J., decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f, 5 oraz art. 18, ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 roku poz. 687 z późn. zm.), art. 130 ust. 2 oraz art. 132 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 roku, nr 102 poz. 651; obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm. – dalej u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 z późn. zm. – dalej k.p.a.): 1. ustalił odszkodowanie w łącznej wysokości 36.006 zł z tytułu przejęcia na rzecz Gminy J., na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. o sygn. [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa i rozbudowa drogi publicznej ulicy [...] w J.", prawa własności nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 0,1122 ha, położonej w J., obręb [...], k.m. [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J.; 2. ustalone odszkodowanie z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości przyznał na rzecz E. Z.; 3. zobowiązał Prezydenta Miasta J., jako zarządcę drogi gminnej w mieście na prawach powiatu, do wypłaty odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. W uzasadnieniu podano m. in., że rzeczoznawca w operacie szacunkowym sporządzonym na potrzeby wydania decyzji wycenił prawo własności przedmiotowej działki na wartość 36.006 zł. W niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stanowiący o podwyższeniu przysługującego odszkodowania o 5 %, w przypadku, gdy dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Właściciel nieruchomości nie złożył stosownego oświadczenia stanowiącego o jej wydaniu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. Z. zarzucając skarżonej decyzji naruszenie przepisów, w szczególności: - art. 12 ust. 5, w związku z 4a i 4f, oraz art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, - art. 130 ust. 1, w związku z ust. 2, art. 131 ust. 1-2 i 4-5, art., 134 ust. 1-2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, - § 36 ust. 1-5 i ust. 6 pkt 2 ew. 4 z związku z § 55 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm.), - art. 6, art. 7, art. 8, art. 5, art. 9 i art. 80 oraz 107 § 3 i §1 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a., oraz art. 119 ust. 1 u.g.n., w związku z art. 11c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji w całości, bądź uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu strona zawarła m. in. szereg zarzutów do operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11g w związku z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, po rozpatrzeniu odwołania E. Z. od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu podano m. in., że w ocenie organu orzekającego, przedłożony do akt sprawy operat szacunkowy odpowiada wymogom prawnym, zaś przeprowadzone w nim analizy stanowią część warsztatu zawodowego rzeczoznawcy majątkowego. Zatem subiektywne przekonanie strony, iż operat szacunkowy został sporządzony niewłaściwie nie może stanowić dowodu na jego wadliwość. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji dokonał oceny treści operatu pod kątem elementów, jakie powinien on zawierać i zasadnie uznał ten dowód za wiarygodny, spójny, logiczny i mogący stanowić podstawę ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. Przyznanie nieruchomości zamiennej przez organ nie jest prawnym obowiązkiem Gminy jako dysponenta gminnego zasobu nieruchomości lecz leży w sferze jej uznania i możliwości. W niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a podnoszone w odwołaniu kwestie nie wnoszą nowych okoliczności do sprawy. Skargę na powyższą decyzję Wojewody złożył E. Z., zaskarżając ją w całości i zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1, ust. 1b i 3, w związku z art. 12 ust. 5 i ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez przyjęcie, że wywłaszczenie własności nieruchomości strony na rzecz gminy J. za ustalonym, obniżonym odszkodowaniem, na podstawie głównego dowodu w sprawie, tj. opinii rzeczoznawcy, nastąpiło zgodnie z prawem, zatem zarzut strony nie zasługuje na uwzględnienie, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 1 w zw. z ust. 2 tego przepisu, art. 131 ust. 1-2 i 4-5, art. 134 ust. 1-4, art. 154 ust. 1, art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n., § 36 ust. 1-5 i ust. 6 pkt. 2, w zw. z § 55 ust. 2 w zw. z ust. 1 tegoż przepisu, § 56 ust. 1, ust. 3 i 4, oraz § 57 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, poprzez aprobatę operatu szacunkowego z dnia [...] r. stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania przez organ I instancji, implikującym uprawnieniem strony jedynie do otrzymania odszkodowania w zaniżonej kwocie 36.006 zł oraz potwierdzeniem, że stronie nie może być przyznana, za jej zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna, gdyż nie jest to prawnym obowiązkiem gminy, względnie poprzez niepotwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, oraz - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 133 u.g.n., poprzez niewpłacanie przyznanego dotychczas stronie odszkodowania do depozytu sądowego, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 i § 1 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a. oraz w zw. z art. 119 ust. 1 u.g.n., ewentualnie w związku z art. 11c z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez naruszenie wymienionych zasad ogólnych postępowania, co skutkowało przede wszystkim powołaniem w decyzji konkluzji zawartych w operacie szacunkowym rzeczoznawcy i przyjęciem zaniżonej wartości odszkodowania oraz brak lub niewystarczające wskazanie przez organ wymaganych przepisami prawa składników decyzji, jak również nieuwzględnienie wniosków strony o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D. M., przeprowadzenie dowodu z oględzin wywłaszczonej nieruchomości oraz o dopuszczenie z urzędu, ewentualnie na wniosek strony dowodu z dokumentu, tj. operatu szacunkowego uzupełniającego (uzupełnienia, korekty), w zakresie wyceny wartości działki strony, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego R. S., względnie z wyjaśnień tegoż rzeczoznawcy majątkowego, ewentualnie także z operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego, na okoliczność ponownej wyceny nieruchomości strony i ostatecznie orzeczenie przez organ II instancji w sposób nieuzasadniony wystarczająco, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak w sentencji kontestowanej decyzji, a także: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 89 § 1 k.p.a., względnie też § 2 tegoż przepisu, poprzez pominięcie wniosków strony w tym zakresie, a tym samym niestwierdzenie m. in. konieczności, czy też potrzeby przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35 § 1, 2, 3 i 5 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a., w związku z art. 37 § 1 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, względnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] przyjmując, że zachodzą przesłanki statuowane w tych przepisach. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o: 1) uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie skargi w całości, 2) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, ewentualnie według norm przepisanych. Nadto wniesiono o dopuszczenie powołanych w skardze dowodów, jak również dowodów z dokumentów z akt niniejszej sprawy, w szczególności na okoliczność potwierdzenia zasadności twierdzeń oraz wniosków strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. `Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wysokość odszkodowania za nieruchomości nabyte pod inwestycje drogowe ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zgodnie z art. 12 ust. 5 w/w ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z zastrzeżeniem art. 18. Podstawę ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość stanowił operat szacunkowy z dnia [...] r., zaktualizowany klauzulą aktualizacyjną w postępowaniu odwoławczym dnia [...] r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. S., w którym określono wartość nieruchomości na kwotę 36.006 zł. Przy tym pierwotną analizę przeprowadzono badając transakcje z okresu dwóch lat poprzedzających sporządzenie wyceny. Organ pierwszej instancji w swej decyzji jednak w ogóle nie dokonał oceny materiału dowodowego, przywołując jedynie treść przepisów oraz kopiując bezrefleksyjnie fragmenty operatu. Uzasadnienie tej decyzji jest więc bardzo lakoniczne, co oznacza, iż doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Pomimo zarzutów z odwołania dotyczących błędnego i zaniżonego ustalenia wysokości odszkodowania, dokonanego w oparciu o analizę cen nieruchomości podobnych, organ II instancji wprost stwierdził, że "(...) niedopuszczalne jest kwestionowanie doboru nieruchomości przyjętych do porównania przez biegłego, gdyż stanowiłoby to wkroczenie w merytoryczną ocenę zasadności opinii rzeczoznawcy majątkowego." Na tą okoliczność przywoływany jest wyrok WSA w Opolu z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 759/11. W wyroku tym jednak Sąd stwierdza odmiennie: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy decyzyjne winny zatem rozważyć, czy przy wycenie zostały właściwie dobrane nieruchomości podobne." Organ odwoławczy w niniejszej sprawie przywołuje więc ustalenia niemające pokrycia w faktach. Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r., I OSK 961/11, stwierdza się, że tylko operat szacunkowy spełniający warunki formalne, ale również oparty na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących te nieruchomości oraz nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących, może stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Istotne są także ustalenia z wyroku NSA z 20 sierpnia 2013 r., II OSK 829/12, gdzie Sąd ten stwierdza: "(...) rzeczoznawca majątkowy ma pewien wpływ na ustalenie wartości nieruchomości, skoro organ dokonuje tego określenia na podstawie sporządzonego przez niego operatu szacunkowego. Nie oznacza to jednak związania organu ustaleniami opinii rzeczoznawcy majątkowego. Na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnej opłaty, a zatem i obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej opinii. Organ ma obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową operatu szacunkowego (...)". W operacie stwierdza się (pkt 6), że przedmiotowa działka położona jest na obszarach objętych oznaczeniami 12 KDW (tereny ulic wewnętrznych – ok. 491 m2) oraz 2MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – ok. 631 m2). Analizie zatem poddano nieruchomości właściwe dla każdego ze wskazanych w punkcie 6 przeznaczeń (tak pkt 7), czyli dokonano analizy rynku nieruchomości drogowych (pkt 7.1.) oraz analizy rynku nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (pkt 7.2). W zakresie nieruchomości drogowych przyjęto do porównania grupę 11 nieruchomości, aczkolwiek bardzo różniących się powierzchnią (od 28 m2 do 1957 m2). Działka o największej powierzchni (1957 m2) była przy tym najtańsza w zakresie ceny za 1 m2 (25,77 zł/m2). Rzeczoznawca jednak nie doprecyzował, dlaczego nieruchomości te, pomimo tak dużych różnic powierzchniowych w stosunku do nieruchomości wycenianej, traktuje jako podobne. Dodać należy, że definicja legalna pojęcia "nieruchomości podobnej" zawarta została w art. 4 pkt 16 u.g.n., zgodnie z którym jest to nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Do takich cech należy niewątpliwie powierzchnia. W wyroku WSA w Krakowie z 26 października 2012 r., II SA/Kr 1170/12, stwierdza się przy tym słusznie, że "Rzeczoznawca majątkowy powinien w sposób jednoznaczny wyjaśnić kwestię dopuszczalności uznania za nieruchomości podobne nieruchomości przyjętych do porównań, w tym różniących się znacznie powierzchnią od nieruchomości wycenianej. (...) brak opisu cech nieruchomości ujętych w tabeli nieruchomości przyjętych do porównań powoduje, że nie można stwierdzić podobieństwa tych nieruchomości z nieruchomością wycenianą." Podobne uwagi można odnieść do analizy nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (pkt 7.2 operatu). Kwestia podobieństwa działek przyjętych do porównania również nie została szczegółowo uzasadniona przez rzeczoznawcę, który przyznaje, iż ceny transakcyjne takich nieruchomości są bardzo zróżnicowane i sięgają nawet do 150 zł/m2. Przy tym jako podobne potraktowano nieruchomości mające ceny za 1m2 od 29,59 zł do 45,42 zł. Trudno też dociec, jakie jest konkretne przeznaczenie takich nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Z dopisków poczynionych w operacie ołówkiem na stronie 10 wynikałoby oznaczenie części działek symbolami MNU i MNR, przy czym nie bardzo wiadomo, jaki jest charakter tych dopisków i przez kogo zostały poczynione, zmieniając pierwotną treść operatu. W tej sytuacji kwestionowane decyzje wydano z naruszeniem opisanych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757). Wnioski dowodowe oraz ewentualny wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej, będą mogły być ponowione w dalszym postępowaniu administracyjnym. Sam fakt długotrwałego prowadzenia postępowania przed organami w niniejszej sprawie, podnoszony w skardze, nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia sądowego, albowiem operat został w postępowaniu odwoławczym zaktualizowany, poprzez nadanie klauzuli aktualizacyjnej. Z kolei skargi np. na bezczynność organu są rozpoznawane w odrębnych postępowaniach, przy spełnieniu szczególnych wymagań formalnych i po wniesieniu stosownego wpisu. Także kwestia niezłożenia sumy odszkodowania do depozytu sądowego nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, bowiem Sąd kontroluje tu konkretne akty administracyjne. Jednak inne uchybienia, wyżej wskazane, musiały skutkować uchyleniem przedmiotowych decyzji, a zatem skarga w tej części okazała się skuteczna. Jakkolwiek zawiera ona szereg podstaw prawnych zarzutów, to jednak w przeważającej części sprowadzają się one do zakwestionowania operatu szacunkowego i ustalonej wysokości odszkodowania, do czego Sąd odniósł się powyżej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł – w pozostałym zakresie skarżący był zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów) i koszty zastępstwa procesowego (2417 zł, liczone od wartości przedmiotu sprawy, wg §6 pkt 5 i §14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm., wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło