II SA/Gl 157/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł - skarżący P. L., na druku urzędowego formularza zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego treści wynika, że wnioskodawca nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostając na utrzymaniu matki, która otrzymuje emeryturę w wysokości 800 zł. W skład majątku jego rodziny wchodzi dom mieszkalny o pow. 90 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 28 ha. Ze względu na brak dostatecznych informacji na temat majątku wnioskodawcy, pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. referendarz sądowy wezwał go do: - udokumentowania źródła i aktualnej wysokości uzyskiwanego przezeń dochodu, - udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., - wskazanie, czy uzyskiwał wsparcie ze środków unijnych do posiadanych gruntów. W razie odpowiedzi twierdzącej należy przesłać kopię decyzji orzekającej o przyznaniu środków, w przypadku odpowiedzi przeczącej – nadesłanie zaświadczenia, że środków takich nie otrzymywał. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej strony, aby można było z całym przekonaniem uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w żaden sposób nie określił wysokości stałych wydatków związanych z utrzymaniem się, co ma przecież niebagatelne znaczenie dla oceny jego kondycji materialnej. Co więcej, wraz z matką dysponuje gruntami rolnymi o znaczącym areale (28 ha) lecz nie wskazał, czy otrzymuje jakiekolwiek dopłaty z tego tytułu, czy grunty te przynoszą jakiekolwiek plony, czy być może są wydzierżawione i ta drogą czerpie on dochód. Ogólnikowe informacje dotyczące wysokości świadczenia emerytalnego jego matki są w tym kontekście niewystarczające i nie pozwalają stwierdzić, że sytuacja materialna strony uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.