II SA/Gl 1578/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy S. K., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek uzasadnił bardzo trudną sytuacją materialną, brakiem dochodów, bezrobociem oraz brakiem zasiłków. Wnioskodawca podał, że posiada budynek mieszkalny o pow. 200 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 100 m2. Wedle informacji zawartych w druku formularza strona zamieszkuje wraz z żoną oraz pełnoletnim synem, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. S. K. nie uzyskuje żadnych dochodów, również członkowie jego rodziny nie uzyskują żadnych świadczeń. Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. referendarz sądowy wezwał S. K. do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego poprzez: - przedłożenie kopii rachunków (faktur) za media, tj. opłat za energię elektryczną dla budynku mieszkalnego oraz lokalu znajdującego się w posiadaniu strony, opłat za wodę dla obydwu tych nieruchomości, opłat za usługi telekomunikacyjne, opłat z tytułu czynszu za lokal mieszkalny bądź też opłat związanych z funduszem remontowym, - jednoznaczne wskazanie źródła utrzymania, gdyż z treści formularza wynika, że ani skarżący ani też jego małżonka lub inny członek najbliższej rodziny nie uzyskują dochodu ze stosunku pracy ani też z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub artystycznej. O ile źródłem dochodu jest sprzedaż składników majątku fakt ten należy udokumentować za pomocą kopii stosownych umów, - wskazanie, czy skarżący jako osoba bezrobotna, pozbawiona źródeł dochodów korzysta z jakiejkolwiek formy wsparcia ze środków pomocy społecznej – w razie odpowiedzi twierdzącej należy nadesłać kopie decyzji orzekających o przyznaniu tej pomocy. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2013 r. S. K. wskazał, iż nieświadomie podał zbyt wiele informacji na temat swojego stanu majątkowego i rodzinnego, zaś żądania zawarte w we wskazanym wyżej wezwaniu są nieuzasadnione, bezprawne i nie znajdują oparcia w treści art. 258 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem skarżący uchylił się od podania istotnych informacji na temat rzeczywistej sytuacji majątkowej jego rodziny. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena złożonego przez stronę wniosku opiera się co do zasady na informacjach zawartych w druku formularza PPF. Nie mniej jednak w sytuacji, gdy są one niewystarczające, budzą wątpliwości bądź też pozostają w sprzeczności ze sobą, sąd lub referendarz sądowy mogą, w trybie określonym w art. 255 P.p.s.a zażądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź też nadesłania tzw. dokumentów źródłowych. Warto zwrócić w tym miejscu uwagę, że zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości, a więc również wtedy, gdy strona nie podaje jakichkolwiek informacji na temat źródeł i wysokości swoich dochodów, mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności: - odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; - wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; - wypisy z rejestrów urzędowych; - odpis aktualnych bilansów; - zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; - zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Jest to jednakże jedynie wyliczenie przykładowe, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności", a wobec tego sąd lub referendarz sądowy działający w oparciu o art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a. może żądać takich dokumentów, jakie w jego ocenie w konkretnej sprawie pozwolą na najpełniejszą ocenę sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Jak już wielokrotnie wskazywano to skarżącemu w innych postanowieniach, konsekwencją uchylenia się od realizacji tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wykazuje daleko idącą jednolitość (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie S. K. uchylił się od udzielenia odpowiedzi o źródło, z którego czerpie środki na utrzymanie się, ponadto nie podał również wysokości przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Jest to tym istotniejsze, że skarżący w jakikolwiek sposób nie wskazał, że ma problemy z utrzymaniem posiadanych nieruchomości lub pokryciem bieżących kosztów utrzymania. Nie wykazał również, że korzysta ze środków pomocy społecznej, co uprawdopodabniałoby tezę o jego trudnym położeniu materialnym. Brak tych kluczowych danych uniemożliwia jakąkolwiek wszechstronną analizę sytuacji materialnej wnioskodawcy a wobec tego, w opisywanej sytuacji nie jest możliwym przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.