II SA/Gl 1582/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-08-03
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Do kogo powinien być skierowany nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót budowlanych w przypadku samowolnej nadbudowy budynku, gdy inwestor pierwotnie posiadał pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone, a zarząd nieruchomością sprawuje inny podmiot będący współwłaścicielem?Ratio decidendi
Nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnej nadbudowy do stanu zgodnego z prawem powinien być skierowany do podmiotu sprawującego zarząd nieruchomością wspólną i będącego jej współwłaścicielem, który jednocześnie był inwestorem w okresie, gdy doszło do niezgodności z prawem, a nie do podmiotu, któremu jedynie przeniesiono pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej nadbudowy budynku mieszkalnego z częścią usługową, która istotnie odbiegała od zatwierdzonego projektu budowlanego. Pierwotnie inwestorem była skarżąca, która sprawowała również zarząd nieruchomością. Następnie pozwolenie na budowę zostało przeniesione na J.G., jednakże pozwolenie to zostało uchylone. Organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącej sporządzenie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia nadbudowy do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca kwestionowała zasadność skierowania tych obowiązków na nią, domagając się nałożenia ich na J.G.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "A". w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Prezydent Miasta J. wydał w dniu [...] roku decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny i udzielającą pozwolenia na nadbudowę segmentu budynku mieszkalnego [...]) na pomieszczenia biurowe na posesji nr [...] przy ul. [...] w J.. Pozwolenie to było wydane na rzecz "A" (obecna skarżąca).
Ta decyzja została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta J. z [...] roku w części dotyczącej zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego (kontynuacja nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w J. na parceli nr [...]) oraz decyzją tego organu z [...] roku w części dotyczącej zmiany inwestora (pozwolenie na budowę wynikające z decyzji z dnia [...] roku oraz decyzji z dnia z dnia [...] roku zostało przeniesione z "A" na JG– obecnego uczestnika postępowania).
W dniu [...] roku organ powiatowy przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...] (przy ul. [...][...] w J.) w czasie których stwierdzono istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę z dnia [...] roku polegające na zwiększeniu powierzchni tarasu zlokalizowanego od strony elewacji południowej prowadzonej nadbudowy oraz wykonanie części kubaturowej nad segmentami B, C, D prowadzonej nadbudowy w sytuacji, gdy zatwierdzony projekt budowlany w zakresie nadbudowy tych segmentów przewidywał część nie wydzieloną ścianami, stanowiącą taras widokowy, na którym winna być usytuowana jedynie kładka łącząca segment A i D, natomiast nad segmentem "B" przewidziano w zatwierdzonym projekcie pomostową platformę widokową.
Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...], a w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał J.G. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny nadbudowy oraz wykonać określone roboty budowlane przy nadbudowie celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na tę decyzję, która uzyskała przymiot ostateczności, Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] roku uchylił decyzję własną z [...] roku zmienioną decyzją z dnia [...] roku oraz decyzję z dnia [...] roku dotyczącą nadbudowy budynku na działce nr [...].
Następnie organ powiatowy decyzją z [...] roku wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał J. G. zaniechać wykonywania dalszych robót budowlanych polegających na nadbudowie przedmiotowego obiektu budowlanego.
W [...] roku Prokurator Rejonowy w J. zgłosił sprzeciw od decyzji PINB z dnia [...] nr [...] Po wznowieniu postępowania, organ powiatowy wydał w dniu [...] roku decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, którą odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] roku nr [...] nakazującej J. G. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie określonych robót budowlanych przy nadbudowie.
ŚWINB utrzymał w mocy powyższą decyzję, a WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 roku, sygn. akt II SA/Gl 1352/13 uchylił w całości decyzję [...] WINB z dnia [...] roku.
W związku z wyrokiem w sprawie II SA/Gl 1352/13 [...] WINB decyzją z dnia [...] roku uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] roku i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Trzeba jeszcze wspomnieć, że [...] WINB decyzją z dnia [...] roku stwierdził nieważność decyzji PINB dla miasta J. z dnia [...] roku, [...] z uwagi na fakt, że przedmiotowa nadbudowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miasta J. z dnia [...] roku, a decyzja z dnia [...] roku została utrzymana w mocy przez PINB decyzją z dnia [...] roku.
Nadto równolegle było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego numer [...] zlokalizowanego na terenie działki nr [...]. To postępowanie jest w toku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] która poprzedza zaskarżoną decyzję ostateczną. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Tą decyzję uchylono decyzją PINB w J. z dnia [...] roku nr [...] oraz nakazano skarżącej w terminie do dnia [...] roku sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...], uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W pkt 2 decyzji nakazano skarżącej w celu doprowadzenia wykonania robót do stanu zgodnego z prawem, wykonanie rozbiórki nadbudowy do poziomu tarasu ogrodu nad segmentami B, C, D w/w budynku, zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego (nie objętej zatwierdzonym projektem budowlanym, będącym załącznikiem do decyzji z [...] roku).
Organ powiatowy przytoczył wyjątki z decyzji organu II instancji z dnia [...] roku zobowiązujące go do rozważenia uchylenia decyzji PINB z dnia [...] roku nr [...] oraz wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującej przedłożyć projekt budowlany zamienny oraz rozbiórkę spornej nadbudowy w zakresie w którym narusza ona miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z [...] roku.
Organ podał, że inwestorem nadbudowy była skarżąca do dnia [...] roku, będąc jednocześnie zarządcą nadbudowanego i użytkowanego budynku przy ul. [...] w J., a zatem posiadała prawa i obowiązki inwestora od dnia wydania decyzji z dnia [...] roku. Uchylona decyzja nr [...] z dnia [...] roku została wydana w czasie gdy J. G. był inwestorem. Decyzja o pozwolenie na nadbudowę wraz z późniejszymi decyzjami, w tym decyzją z dnia [...] roku o zmianie inwestora, zostały uchylone przez Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku. Nie ma więc obecnie podstaw by zobowiązanego do wykonania rozbiórki ustalać na podstawie uchylonych decyzji. Obowiązek rozbiórki oraz przedłożenie projektu budowlanego zamiennego może być nałożony tylko na skarżącą ponieważ wykonuje ona zarząd nieruchomością wspólną.
Organ wskazał również, że J.G. był i jest faktycznym inwestorem jednakże jego cywilnoprawne relacje ze skarżącą (właścicielem, zarządcą obiektu budowlanego) wykraczają poza zakres prawa budowlanego.
Wreszcie organ powiatowy podał, że skoro została uchylona decyzja PINB dla miasta J. z dnia [...] roku odmawiająca uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] roku, nr [...] oraz została stwierdzona nieważność decyzji PINB z dnia [...] roku nr [...], a zrealizowana nadbudowa nad segmentami B, C i D jest niezgodna z ustaleniami planu miejscowego, należało wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Ta decyzja została zaskarżona przez "A" W odwołaniu zarzucono organowi powiatowemu naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 52 ustawy Prawo budowlane, art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa przez błędne skierowanie obowiązku objętego decyzją z dnia [...] roku do odwołującej się zamiast do J.G. będącego inwestorem przedmiotowych robót. W tym zakresie odwołująca się twierdziła, że J.G. w dniu wydania decyzji przez organ I instancji posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] roku. W konsekwencji zarzutów odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w części w jakiej organ ten skierował decyzję do odwołującej się i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy to jest nakazanie wykonania czynności określonych w pkt 1 i 2 tej decyzji J.G. ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji we wskazanej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane – po rozpatrzeniu wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] roku – uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał obecnej skarżącej sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego (...) obejmującego w szczególności rozwiązania dotyczące naprawy przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych) znajdujących się nad segmentem "A" spornego budynku mieszkalnego, stanowiących przedłużenie przewodów kominowych funkcjonujących w pierwotnie istniejącej części obiektu – segmentu A – w terminie do [...] roku oraz nałożył na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych w spornym budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę przedmiotowej nadbudowy do poziomu tarasu ogrodu nad segmentami B, C, D oraz przywrócenie do stanu zgodnego z prawem stropodachu znajdującego się nad segmentami B, C, D, po dokonaniu rozbiórki nadbudowy segmentów B, C, D oraz poprzez wykonanie warstw pokrycia dachowego wraz z odwodnieniem połaci dachu segmentów B, C, D zgodnie z § 126 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w terminie do [...] roku. Decyzja ta została uzupełniona postanowieniem [...] WINB z dnia [...] roku – wydanym na podstawie art. 111 § 1b kpa. W tym postanowieniu uzupełniono decyzję [...] WINB z dnia [...] roku o rozstrzygnięcie w zakresie uchylenia decyzji PINB w J. z dnia [...] roku, nr [...].
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ wskazał na wyrok WSA w Gliwicach sygn. II SA/Gl 1352/13 z dnia 14 lutego 2014 roku, którym organy nadzoru budowlanego są związane (art. 153 ppsa). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał na nowe okoliczności faktyczne, stanowiące przesłankę wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa – była to kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i spalinowych oraz związanych z tym zagrożeń dla życia i zdrowia mieszkańców budynków wielorodzinnych. Sąd ten stanął na stanowisku, że wadliwie zaprojektowany system przewodów wentylacyjnych i spalinowych stanowi istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji z dnia [...] roku, nr [...], nieznaną organowi wydającemu tę decyzję. Nadto Sąd uznał, że w sprawie brak jest możliwości kontynuowania robót budowlanych związanych z nadbudową w związku z obowiązującym planem miejscowym.
Zdaniem organu odwoławczego roboty budowlane w niniejszej sprawie zostały wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednakże decyzja organu I instancji nie nakłada wszystkich obowiązków o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Należało bowiem nałożyć także obowiązek przywrócenia do stanu zgodnego z prawem stropodachu znajdującego się nad segmentami B, C, D, a także nakazać wykonanie odwodnienia warstw dachowych segmentów B, C, D, po dokonaniu rozbiórki nadbudowy segmentów B, C, D, zgodnie z § 126 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Niewątpliwie obowiązki określone w art. 51 ust. 1 nakłada się na inwestora, właściciela lub zarządcę nieruchomości (art. 52 Prawa budowlanego).
Nałożenie obowiązku na inwestora, nie będącego właścicielem nieruchomości jest dopuszczalne wtedy, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości (tu wskazano wyrok NSA – II OSK 1234/08).
W okolicznościach sprawy nałożenie obowiązków na skarżącą będącą zarządcą przedmiotowego budynku mieszkalnego (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali w zw. z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) oraz jednocześnie jego współwłaścicielem jest tym bardziej zasadne, że wszystkie czynności naprawcze dotyczą wyłącznie tych części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali. Organ odwoławczy stwierdził także, że zarządca przedmiotowego budynku powinien dawać większą gwarancję na szybkie wykonanie nakazu (wyrok WSA w Warszawie – VII SA/WA 366/12).
Organ powołując się na opinię dr inż. Z.P. z [...]roku stwierdził, że roboty polegające na nadbudowie segmentów B, C, D zostały wykonane w latach [...], kiedy inwestorem była skarżąca. Dopiero bowiem decyzją z dnia [...]roku przeniesiono pozwolenie na budowę na J.G., a w latach [...]wykonano jedynie prace zabezpieczające i wykończeniowe, które nie miały wpływu na określenie adresata decyzji.
[...]WINB podał, że J.G. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane i nie był właścicielem spornego budynku mieszkalnego. Także z umowy nr [...]nie można wywodzić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż umowa ta wyrażała wyłącznie zgodę na korzystanie przez J.G. z przedmiotowego budynku mieszkalnego w związku z prowadzonymi przez niego jako inwestora legalnymi robotami budowlanymi w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Natomiast to pozwolenie na budowę zostało uchylone i nie istnieje w obrocie prawnym, a więc umowa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie dotyczącej postępowania legalizacyjnego.
Wreszcie organ odwoławczy stwierdził, że rozszerzając zakres obowiązków skierowanych do skarżącej (w stosunku do decyzji I instancji) nie naruszył art. 139 kpa bowiem nie nałożenie dodatkowych obowiązków na skarżącą stanowiło rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na decyzję ostateczną uzupełnioną postanowieniem z dnia [...]roku, wnosząc o jej uchylenie w całości, "A" w W.. Domagała się ona także wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Decyzji ostatecznej zarzuciła naruszenie art. 139 kpa, 138 § 1 pkt 2, art. 15, 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 a także art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 52 Prawa budowlanego. W skardze wnosiła także o wezwanie wskazanych podmiotów do przedłożenia posiadanych przez nie akt oraz przeprowadzenie z nich dowodu. Domagała się także przeprowadzenia dowodu ze wskazanych pism, ekspertyzy technicznej W. K. z [...] roku oraz wskazanych protokołów PINB (pkt III podpunkt 2, 3, 4, 5 skargi).
W istocie ze skargi wynikało, że skarżąca kwestionuje zaskarżoną decyzję przede wszystkim dlatego, że nałożyła ona obowiązek sporządzenia projektu zamiennego oraz wykonania robót w niej określonych na skarżącą. W ocenie skarżącej obowiązek ten bowiem winien być nałożony na J.G..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że nie doszło w sprawie, a w szczególności przed organem odwoławczym, do naruszenia przepisów wskazanych w skardze.
W sprawie złożył również pisma uczestnik postępowania J.G., który wnosił o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 roku sygn. akt II Oz 284/15 NSA – po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 lutego 2015 roku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji [...]WINB z dnia [...]roku.
Na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 roku obecny skarżący i uczestnik J.G. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją, po uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, nakazano "A" w W. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie określonych w tej decyzji robót.
W istocie zagadnieniem spornym w sprawie jest do kogo nakaz przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 roku (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) powinien być skierowany to jest czy do skarżącej czy też do J. G.
Jest także poza sporem, że zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu i po wyroku WSA w Gliwicach wydanym w sprawie II SA/Gl 1352/12, który uchylono w całości decyzję [...]WINB z dnia [...]roku, którą odmówiono uchylenia decyzji w sprawie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych. Trzeba jeszcze podkreślić, że tą decyzją (opartą na art. 51 ust. 1 pkt 3) został nałożony obowiązek na uczestnika postępowania J. G..
Niewątpliwie samo uchylenie decyzji (nr [...]) nakazującej J. G. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie określonych robót budowlanych jest w sprawie bezsporne, jak bowiem na wstępie stwierdzono spór dotyczy tego do kogo powinna być skierowana nowa decyzja wydawana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W tym zakresie organy obu instancji stoją na stanowisku, że adresatem decyzji powinna być skarżąca.
Z akt sprawy wynika, że inwestorem nadbudowy do dnia [...] roku była skarżąca, będąc jednocześnie zarządcą nadbudowanego i użytkowanego budynku przy ul. [...][...]w J. ([...], art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach, "zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność Spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego). Oznacza to, że skarżąca posiadała prawa i obowiązki inwestora nadbudowy od decyzji z dnia [...] roku do decyzji z dnia [...] roku.
Decyzja o pozwolenie na nadbudowę oraz późniejsze decyzje, w tym decyzja z [...] roku o zmianie inwestora (na J. G.) zostały uchylone decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia [...]roku.
Brak więc podstaw by zobowiązanego do wykonania rozbiórki ustalać na podstawie uchylonych decyzji. Także z pisma skarżącej z dnia [...]roku nie wynika, by posiadała ona dokumenty dające uprawnienie do władania obiektem przez J. G..
Ze znajdującego się w aktach wypisu z księgi wieczystej [...]wynika, że skarżąca widnieje w księdze wieczystej – dział II własność, użytkownik wieczysty. Natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów skarżąca posiada udział [...]w użytkowaniu wieczystym działki nr [...], a udział w tej samej wielkości ma we współwłasności budynku usytuowanego na działce nr [...] (wypis z rejestru budynków dla nr ewidencyjnego budynku nr [...].).
Nadbudowę należy traktować jako część wspólną nieruchomości dla której wykonywanie zarządu stanowi obowiązek skarżącej.
Oznacza to, że tylko na skarżącą mógł być nałożony obowiązek rozbiórki oraz przedłożenia projektu budowlanego.
Trzeba też podkreślić, że do niezgodności z przepisami realizowanej nadbudowy doszło w okresie gdy inwestorem w związku z wydanymi decyzjami była skarżąca (opinia dr inż. Z.P. roku – dzienniki budowy). W ocenie gdy doszło do nielegalnej nadbudowy (lata [...]) J. G. był wyłącznie wykonawcą w/w robót budowlanych. Po przeniesieniu pozwolenia na budowę (lipiec 2009 r.) na J. G. wykonano jedynie prace zabezpieczające i wykończeniowe, a więc nie miały one wpływu na analizowane postępowanie w zakresie adresata niniejszej decyzji.
Zdaniem Sądu także z umowy nr [...]nie można wywodzić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane bowiem umowa ta wyraża zgodę na korzystanie przez J. G. z przedmiotowego budynku mieszkalnego, w związku z prowadzonymi przez niego jako inwestora legalnymi robotami budowlanymi (w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę).
W okolicznościach sprawy nałożenie zaskarżoną decyzją obowiązków na skarżącą – pełniącą funkcję zarządu powierzonego zarządcy przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego (art. 18 ust. 1 ustawy z 1994 roku o własności lokali w zw. z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 2000 roku) i będącą jednocześnie jego współwłaścicielem jest zasadne tym bardziej, że wszystkie nakazane czynności naprawcze dotyczą wyłącznie tych części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, czyli stanowią nieruchomość wspólną. Trzeba też podkreślić, że zarządca przedmiotowego budynku powinien dawać większą gwarancję szybkiego wykonania nakazu (por. WSA w Warszawie VII SA/Wa 366/12), a to jest istotne gdyż nakazane roboty budowlane mogą być wykonane na użytkowanym budynku mieszkalnym, w którym znajduje się około 100 użytkowanych lokali mieszkalnych. Skarżąca, co godzi się podnieść, jako zarządca posiada niezbędne środki i instrumenty, aby w razie konieczności zapewnić dostęp do części wspólnych budynku i lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku.
Istotnie art. 52 Prawa budowlanego stanowi, że "inwestor, właściciel lub zarządca nieruchomości jest obowiązany dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w (...) art. 51". Z tego przepisu wynika, że nakaz powinien być adresowany przede wszystkim do inwestora, ale dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Nie można więc adresować decyzji wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, który pozwoliłby mu na wykonanie nakazu (por. np. WSA w Krakowie
II SA/Kr 1468/10, NSA – OSK 338/11) nie dotyczy to jedynie przypadku, gdy inwestor (niebędący właścicielem nieruchomości) wybudował samowolnie obiekt budowlany bez gody właściciela nieruchomości (por. II OSK 1234/08). Oznacza to także, że nie można nałożyć obowiązków na J. G. (który był inwestorem faktycznym) ponieważ nie można twierdzić, że J. G. dokonał nadbudowy (o ile w ogóle) bez zgody właściciela budynku. Należy też podkreślić, że skarżąca będąc inwestorem na mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogła praw i obowiązków wypływających z tej decyzji przerzucić na inny podmiot na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dopiero po przeniesieniu decyzji (lipiec 2009 r.) J. G. przejął prawa i obowiązki inwestora, ale decyzja o przeniesieniu obowiązków i praw z pozwolenia na budowę na J. G. nie wywołują skutków prawnych z powodu uchylenia pozwolenia na budowę i decyzji zmieniających.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 15, 138 § 1 pkt 2 i 139 kpa bowiem nie nałożenie w zaskarżonej decyzji dodatkowych obowiązków na skarżącą stanowiłoby rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż niewykonanie dodatkowych robót nałożonych na skarżącą zaskarżoną decyzją spowodowałoby, że sporny budynek byłby nadal niezgodny z przepisami prawa budowlanego (§ 142 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku), a nadto nie nałożenie tych obowiązków mogłoby skutkować zalewaniem mieszkań. Oznacza to, że mimo rozszerzenia zakresu obowiązków w zaskarżonej decyzji, nie doszło do naruszenia art. 139 kpa.
Trzeba też podkreślić, że organ odwoławczy zobowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a nie ograniczać się do kontroli zaskarżonej decyzji. Nie jest więc związany granicami odwołania i obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji (por. np. wyrok WSA w Warszawie – II SA 768/03).
Nie doszło także do naruszenia art. 7, 77, 80, 107 § 3 i 8 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego bowiem skierowanie decyzji do skarżącej wykonującej zarząd powierzony i będącej współwłaścicielem przedmiotowego budynku było zasadne, a zasadność ta wypływała dodatkowo ze względów wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym, a więc organ był uprawniony do wskazania nowego adresata bowiem postępowanie wznowieniowe stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, również w zakresie podmiotu na który nakłada się obowiązki.
Z powodów wyżej przytoczonych Sąd uznał, że skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło