II SA/Gl 1597/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. A. i M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. A. , wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek uzasadniła bardzo trudną sytuacją materialną spowodowaną brakiem dochodów. Wnioskodawczyni podała, że wraz z synem M. A. jest współwłaścicielem nieukończonego budynku mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego o pow. 80 m2. Wedle informacji zawartych w druku formularza skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada pawilon handlowy w stanie "do rozbiórki" i bliżej niezidentyfikowane zasoby pieniężne (vide rubryka 7.2.1. formularza) z odsprzedaży certyfikatów energii. Źródłem utrzymania się skarżącej jest renta rodzinna uzyskiwana w kwocie 1797 zł miesięcznie. Ponieważ wskazane wyżej informacje okazały się zbyt skąpe dla rozpatrzenia wniosku, pismem z dnia 13 listopada 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego poprzez: - udokumentowanie wysokości otrzymywanej renty oraz zajęcia komorniczego, o którym skarżąca wspomina we wniosku, - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. kosztów zakupu energii elektrycznej, dostaw wody, gazu, usług telekomunikacyjnych, zakupu lekarstw itp., W odpowiedzi Z. A., w piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2013 r. wyjaśniła, że pozostaje na utrzymaniu rodziny, zaciągnęła pożyczkę, która zobowiązała się spłacić ze sprzedaży certyfikatów ekologicznych, a brak dochodów jest wynikiem zdarzeń niezależnych od skarżącej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem skarżąca uchyliła się od podania istotnych informacji na temat rzeczywistej sytuacji majątkowej jego rodziny. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena złożonego przez stronę wniosku opiera się co do zasady na informacjach zawartych w druku formularza PPF. Nie mniej jednak w sytuacji, gdy są one niewystarczające, budzą wątpliwości bądź też pozostają w sprzeczności ze sobą, sąd lub referendarz sądowy mogą, w trybie określonym w art. 255 P.p.s.a zażądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź też nadesłania tzw. dokumentów źródłowych. Warto zwrócić w tym miejscu uwagę, że zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości, a więc również wtedy, gdy strona nie podaje jakichkolwiek informacji na temat źródeł i wysokości swoich dochodów, mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności: - odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; - wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; - wypisy z rejestrów urzędowych; - odpis aktualnych bilansów; - zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; - zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Pamiętać trzeba, że jest to jedynie wyliczenie przykładowe, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności", a wobec tego sąd lub referendarz sądowy działający w oparciu o art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a. może żądać takich dokumentów, jakie w jego ocenie w konkretnej sprawie pozwolą na najpełniejszą ocenę sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Konsekwencją uchylenia się od realizacji tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wykazuje daleko idącą jednolitość (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Jedynym dokumentem nadesłanym przez Z. A. na wezwanie referendarza sądowego jest kopia odcinka emerytury z grudnia 2012 r. Jest to więc dokument praktycznie pozbawiony waloru dowodowego albowiem odnosi się do świadczenia sprzed ponad roku i w żaden sposób nie może być uznany za miarodajny dla oceny obecnej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Dla rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne jest również ustalenie wysokości miesięcznych obciążeń osoby występującej z takim wnioskiem, w tym również bieżących kosztów utrzymania. Porównanie rzeczywistej wysokości uzyskiwanego dochodu z bieżącymi kosztami utrzymania pozwala bowiem stwierdzić, czy strona jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych, czego w realiach niniejszej sprawy w żaden sposób przesądzić nie można. Skoro więc skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła zarówno obecnego poziomu dochodów jak i rzeczywistej wysokości swoich wydatków uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.