II SA/Gl 168/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-05-05
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Wojciech Gapiński, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy może jednocześnie otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, czy też musi zrezygnować z pobierania renty?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która ma ustalone prawo do renty, nie może jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, osoba ta musi podjąć działania prowadzące do zawieszenia prawa do renty, co potwierdza orzecznictwo NSA i zasada wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu uprawnień.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mimo iż w uzasadnieniu przyznało rację skarżącej co do konstytucyjności przepisów dotyczących momentu powstania niepełnosprawności i prawa małżonka do świadczenia. Kolegium uznało jednak, że skarżąca, pobierając rentę, nie może jednocześnie otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, chyba że zrezygnuje z renty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując możliwość warunkowania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia renty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. nr SKO.IV/424/3997/1213/2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 17 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. - dalej u.ś.r.), po rozpoznaniu odwołania E. M. (dalej – Skarżąca, Strona), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej – organ I instancji) z dnia 13 października 2021 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wójt Gminy decyzją z dnia 7 lipca 2021 r., po rozpoznaniu wniosku Skarżącej, odmówił przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem J. M. Wskutek odwołania Strony, Kolegium decyzją z dnia 17 września 2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy przyjął, że w sprawie wystąpiła jedynie przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która ustąpi w chwili wstrzymania wypłaty renty chorobowej.
Decyzją z dnia 13 października 2021 r. Wójt Gminy ponownie odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem. W jej uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca nie spełnia warunków, o których mowa w art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a u.ś.r. Zdaniem organu, wprawdzie J. M. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, jednak jego niepełnosprawność nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b u.ś.r., lecz terminie znacznie późniejszym, tj. w wieku 50 lat. Ponadto wskazano, że pozostaje on w związku małżeńskim, a osobą ubiegającą się o świadczenie jest jego żona, na której spoczywa obowiązek pomocy małżonkowi. Podniesiono również, że Wnioskodawczyni dysponuje prawem do renty, co również wyłącza ją z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu z dnia 29 października 2021 r. pełnomocnik Strony zanegował decyzję organu I instancji zarzucając jej:
1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;
2) błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka.
Kolegium decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz obowiązujący stan prawny w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie Kolegium przychyliło się do stanowiska pełnomocnika Skarżącej, że fakt pozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki nie wyklucza świadczenia pielęgnacyjnego dla jego małżonka. Przeciwna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. przyjmująca wykluczenie małżonka osoby wymagającej opieki z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym oraz zdolnego do pracy, a niezatrudnionego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, byłaby naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co przesądził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07. Organ odwoławczy zgodził się również z twierdzeniem o spełnieniu warunku z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przyjął bowiem – opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 – że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż w terminie określonym w art. 17 ust. 1b u.ś.r., kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
W kwestii kryterium z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Kolegium stanęło na stanowisku, że jego wykładnia prowadzi do wniosku, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Jak zaznaczono, o prawie tym Strona została poinformowana w czasie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 30 czerwca 2021 r. Nie wyraziła jednak chęci pobierania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, zamiast otrzymywanej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nadto powyższe stanowisko w tym zakresie potwierdził pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 6 października 2021 r. adresowanym do organu I instancji. W jego treści wyraził pogląd, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, okoliczność pobierania renty nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W tej sytuacji Kolegium zdecydowało o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
W skardze z dnia 12 stycznia 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia Skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 i przyjęcia przez Kolegium, że na podstawie tego przepisu istnieją podstawy do warunkowania przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od uprzedniego zawieszenia renty przyznanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach skargi podniesiono, że w świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., Skarżąca dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (spełniając warunki ku temu), nie musi rezygnować z przysługującej jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Inne podejście, zdaniem pełnomocnika, niweczyłoby treść rozstrzygnięcia Trybunału. Takie stanowisko, jak wskazano w skardze, zyskuje akceptację także w judykaturze (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Po 402/21). Podniesiono także, że w związku ze wspomnianym orzeczeniem prawodawca nie przedsięwziął działań dla wprowadzenia regulacji, które dawałyby podstawę do tego, aby wysokość świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszać o dochody uzyskiwane np. z tytułu renty, czy też dających możliwość rezygnacji z danego dochodu (np. renty) na rzecz wspomnianego świadczenia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są, w ocenie składu orzekającego, zgodne z prawem.
Spór dotyczy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Mianowicie organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne z uwagi na to, że Skarżąca dysponując prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyraziła woli zawieszenia jej wypłat, przez co nie wyeliminowała negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tym stanowiskiem nie zgadza się pełnomocnik Strony podnosząc, że ustawodawca nie wprowadził żadnych mechanizmów, które warunkowałyby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w zamian za rezygnację z dochodu wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Ponadto wykładnia tego przepisu przeprowadzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 daje jednoznaczne wskazanie, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie pozbawia możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym, w opinii pełnomocnika, jego mocodawczyni bez rezygnacji z wypłat renty winna uzyskać świadczenie pielęgnacyjne.
Nie jest natomiast kwestionowana ta część zaskarżonej decyzji, w której Kolegium uznało - za wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 – że czas wystąpienia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie może warunkować przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto w skardze nie zanegowano stanowiska organu odwoławczego, co do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. przyjmującej, że żona lub mąż opiekujący się swoim współmałżonkiem jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego, że kwestie te pozostają bezsporne, a także przyjmując ich prawidłowość, Sąd odstąpił od dalszych rozważań w tej materii.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 u.ś.r. Zgodnie z jego ust. 1 pkt 4, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 -dalej k.r.i.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto, na mocy art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 1); nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2); nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 3). Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W niniejszej sprawie organy odmówiły Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż dysponuje ona prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i nie wyraziła woli rezygnacji z jej wypłat dla wyeliminowania przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Natomiast organ odwoławczy nie widzi podstaw do tego, aby Strona otrzymywała obok renty również świadczenie pielęgnacyjne. Problem ten był przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych, w tym m.in. wyroku NSA z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1020/21 (Lex nr 3327423). Skład orzekający w pełni podzielając stanowisko w nim wyrażone posłuży się m.in. jego argumentacją dla uzasadnienia niniejszego rozstrzygnięcia.
Dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. podkreślić należy, iż istotną cechą osób będących adresatami zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. normy prawnej, określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Poprzestanie na wynikach językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., prowadzącej do wyeliminowania z kręgu osób tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie, naruszałoby konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Zatem sprzeczna z zasadą równości byłaby sytuacja, w której samo przyznanie prawa do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. skutkowałoby odebraniem świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17). Tym samym wypada uznać, iż brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tym opiekunom, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne (zob. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, Lex nr 3021475; z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2800/20, Lex nr 3195259). Dlatego też osoba pobierająca świadczenie emerytalno-rentowe i sprawująca opiekę w warunkach art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinna dysponować prawem wyboru świadczenia, które uważa za korzystniejsze.
Z treści art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r. wynika zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Taka regulacja, w ujęciu systemowym przemawia za przyznaniem opiekunowi osoby niepełnosprawnej prawa do wyboru świadczenia, także w razie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami spoza systemu świadczeń rodzinnych. Regulacja kolizyjna, w razie zbiegu uprawnień do świadczeń, znajduje się również w art. 95 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 504 – dalej u.f.u.s.). Przepis art. 95 ust. 1 u..f.u.s. stanowi, że w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się osobie uprawnionej jedno z tych świadczeń, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy u.ś.r. i u.f.u.s. generalnie regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ale także na podstawie wyraźnie wskazanych przepisów (art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. i art. 96 u.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczeń wypłacanych na podstawie u.f.u.s. jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W sytuacji gdy przepisy powyższych ustaw nie regulują kwestii możliwości wyboru przez osobę uprawnioną jednego z tych świadczeń, to biorąc pod uwagę przedstawione powyżej rozważania na gruncie konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), ale także uwzględniając konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), obowiązek Państwa w zakresie udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (zob. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, Lex nr 3021475; z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20, Lex nr 3157729; z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2010/20, Lex nr 3280347; z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2800/20, Lex nr 3195259). Osoba uprawniona jednocześnie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i niższego świadczenia z u.f.u.s. swój wybór może zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury lub renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. Świadczenie rentowe jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta lub rencisty wynikająca z powyższego przepisu winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczeń z u.f.u.s., lecz z ich realizacją w postaci wypłaty świadczenia.
Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 nie pozwala na równoczesne pobieranie świadczenia emerytalno-rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. Otóż stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. (wejście w życie wyroku Trybunału) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21, CBOIS). Ponadto wskazać należy na art. 27 ust. 5 u.ś.r., który wyklucza możliwość pobierania więcej niż jednego świadczenia. Dlatego osoba chcąc otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi zawiesić prawo o świadczenia emerytalno-rentowego.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy przyjąć należy trafność decyzji Kolegium uznającej wystąpienie przesłanki negatywnej dla przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca podczas wywiadu środowiskowego została poinformowana o swojej sytuacji prawnej. Wyjaśniono jej, że chcąc uzyskać świadczenie pielęgnacyjne z racji na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawnym mężem, musi zawiesić wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Skarżąca jednak nie wyraziła woli dla podjęcia tego rodzaju czynności. Stanowisko to potwierdził również jej pełnomocnik w piśmie z dnia 6 października 2021 r. skierowanym do Wójta Gminy, w którym domagał się przyznania spornego świadczenia niezależnie od tego, że jego mocodawczyni będzie pobierać wspomnianą rentę. W tej sytuacji zasadnie organ przyjął, że w sprawie zaistniała przeszkoda z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dla przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Kolegium art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło