II SA/Gl 1738/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-10

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie przedstawił pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie w całości, jeśli strona uchyliła się od podania istotnych informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej. Jednakże, jeśli strona wykaże, że dysponuje bardzo skromnymi środkami na utrzymanie, sąd może zwolnić ją z wpisu od skargi, uznając, że może mieć trudności z jego uiszczeniem, jednocześnie oddalając wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z powodu braku pełnej dokumentacji.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z emerytury (630 zł netto). Sąd wezwał go do udokumentowania dochodów, wydatków oraz tytułu prawnego do lokalu. Skarżący przedstawił jedynie zaświadczenie o wysokości emerytury. Sąd zwolnił go z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie z powodu nieprzedstawienia pełnej dokumentacji sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie użytkowania obiektów budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K., wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza skarżący wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku (ruchomego lub nieruchomego), a jego jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne w kwocie 630 zł netto miesięcznie. Pismem z dnia 11 grudnia 2013 r. S. K. został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych w druku formularza poprzez: - udokumentowanie wysokości uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. kosztów zakupu energii elektrycznej, dostaw wody, gazu, usług telekomunikacyjnych, zakupu lekarstw itp., - wskazanie powierzchni (w m2) oraz tytułu prawnego (własność, najem, dożywocie, spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego) lokalu, w którym wnioskodawca zamieszkuje. W odpowiedzi skarżący nadesłała kopię zaświadczenia wystawionego przez ZUS Oddział w C., z którego wynika, że wysokość przysługującego mu świadczenia emerytalnego wynosi 630,70 zł netto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie w całości, albowiem skarżący uchyliła się od podania wszystkich, istotnych informacji na temat rzeczywistej sytuacji majątkowej jego rodziny. Nie mniej jednak uznano, że strona może mieć znaczące trudności ze zgromadzeniem środków na uiszczenie wpisu od skargi, stąd też wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniono w części zwalniając skarżącego z obowiązku ponoszenia tej opłaty. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Pamiętać trzeba, że ocena złożonego przez stronę wniosku opiera się co do zasady na informacjach zawartych w druku formularza PPF. W realiach niniejszej sprawy informacje podane przez S. K. były niezwykle skąpe, stąd też koniecznym było poczynienie dodatkowych ustaleń w tym zakresie. Wobec tego, w trybie określonym w art. 255 P.p.s.a zażądano od strony dodatkowych wyjaśnień poprzez nadesłania tzw. dokumentów źródłowych. Pamiętać przy tym trzeba, że konsekwencją uchylenia się od realizacji tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wykazuje daleko idącą jednolitość (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Jedynym dokumentem nadesłanym przez na wezwanie referendarza sądowego jest zaświadczenie o wysokości uzyskiwanej emerytury. Stąd też wiadomo, że S. K. dysponuje bardzo skromnymi środkami na utrzymanie, a tym samym może mieć poważne problemy z uiszczenie wpisu od skargi zwłaszcza, że termin do dokonania tej czynności jest stosunkowo krótki. Wobec tego, mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz zapewnienie skarżącemu prawa do sądu uznano, że w tym zakresie jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazać trzeba, że skarżący nie podał istotnych, dla oceny jego sytuacji materialnej informacji. Przede wszystkim nie wiadomo u kogo i w oparciu o jaki tytuł prawny zamieszkuje, a także, czy ponosi z tego tytułu jakiekolwiek wydatki związane z utrzymaniem się. Jest to zaś kwestia bardzo istotna, albowiem zarówno poziom jak i struktura wydatków przeznaczanych na utrzymanie się pozwalają ustalić realne możliwości finansowe strony. Z tego też powodu uznano, że skarżący nie zasługuje na zwolnienie z pozostałej części kosztów sądowych jak również na ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło