II SA/Gl 176/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. i S.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy B. i S. S. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że ze względu na wywłaszczenie, a tym samym pozbawienie ich warsztatu pracy, winni być zwolnieni od kosztów. Z treści formularza wynika, że wnioskodawcy wspólnie z dwójką dzieci prowadzą wspólne gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz samochód osobowy marki [...] o wartości około [...] zł. Z informacji podanych przez skarżących wynika również, że nie posiadają oni żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych ani też innych przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wnioskodawcy podnieśli, że w związku z wywłaszczeniem nieruchomości nie posiadają oni żadnych dochodów zaś uprawy zostały zalane przez powódź. Do stałych kosztów utrzymania się zaliczyli opłaty za energię elektryczną - [...] zł miesięcznie, rachunki za wodę - [...] zł miesięcznie oraz koszt zakupu opału - [...] zł rocznie. Pismem z dnia 28 marca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżących - za pośrednikiem ich pełnomocnika do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - wskazanie źródła utrzymania się oraz wysokości dochodów rodziny B. i S.S. - nadesłanie kserokopii dokumentów wykazujących wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się (opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, odbiór ścieków, usługi telekomunikacyjne itp.). Jeżeli skarżący otrzymywali płatności bezpośrednie do posiadanych gruntów rolnych należało przedłożyć decyzje właściwych organów wydane w tym zakresie. Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia przez strony kosztów związanych z postępowaniem sądowym - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Oceniając stan majątkowy skarżących uznano, że ich wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż istnieje zbyt wiele wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej rodziny B. i S. S. aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, ze ich sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie ich żądania. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "gdy wykaże". Świadczy to niewątpliwie o tym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania sądu (referendarza sądowego) o zasadności wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt II GZ 5/10 - Lex nr 663546). Treść złożonego przez skarżących formularza budziła zastrzeżenia odnoszące się do źródła ich utrzymania się. Wnioskodawcy zadeklarowali bowiem, że nie uzyskują żadnego dochodu, co rodzi uzasadnione wątpliwości. W tym celu, na podstawie art. 255 P.p.s.a. zostali wezwani do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku m.in. poprzez podanie źródeł dochodu. Uchylając się od udzielenia odpowiedzi w tym zakresie winni liczyć się z negatywną oceną złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II FZ 260/09 - Lex nr 552702 oraz postanowienie z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 - Lex nr 552404). W tej sytuacji nie sposób stwierdzić w jakim zakresie ewentualny wydatek związany z kosztami sądowymi będzie miał wpływ na ich sytuację materialna oraz, czy obowiązek jego poniesienia mógłby spowodować następstwa o których stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ze znajdującego się a aktach sprawy materiału dowodowego takiej informacji nie sposób było uzyskać. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.