II SA/Gl 1846/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w T. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik "A" wniósł skargę na cyt. "postanowienie" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. wnosząc o jego uchylenie w związku z rażącym naruszeniem prawa, a także o wstrzymanie czynności polegających na przekazaniu sprawy sądowi cywilnemu. W związku z faktem, że w nadesłanych przez organ aktach sprawy brak było postanowienia z dnia [...] r., na podstawie zarządzenia z dnia 20 stycznia 2014 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do dokładnego określenia przedmiotu skargi poprzez wskazanie daty wydania oraz numeru aktu administracyjnego, którego skarga dotyczy. Na dokonanie tej czynność wyznaczono termin siedmiu dni pod rygorem przyjęcia, że zaskarżone zostało znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej Spółdzielni wskazał, że skarga dotyczy powyższego orzeczenia, które jego zdaniem nie zostało prawidłowo doręczone w toczącym się postępowaniu. Zaskarżonym orzeczeniem, wydanym na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm. – zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu wniosku "A" w T. w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego działek położonych w T. oddaliło wniosek użytkownika wieczystego. Jednocześnie w orzeczeniu Kolegium zawarło pouczenie, że użytkownik wieczysty oraz wypowiadający opłatę mogą wnieść od niego sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Dalej wskazano, że powyższe będzie równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do właściwego sądu powszechnego, a wówczas wniosek złożony do Kolegium zastępuje pozew. W dniu [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wniósł on o potraktowanie tego pisma jako sprzeciwu i przekazanie sprawy właściwemu sądowi rejonowemu celem rozstrzygnięcia sporu w przypadku nieuwzględnienia jego wniosku o zawieszenie postępowania. Pismem z dnia [...] r. Kolegium przekazało sprzeciw wraz z aktami sprawy Sądowi Rejonowemu w T.. Natomiast w dniu [...] r. wpłynęło do Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym pełnomocnik skarżącego wniósł o "cofnięcie przekazania sprawy do Sądu Rejonowego w T., rozstrzygnięcie o wnioskach pełnomocnika z pisma z dnia [...] r., wyznaczenie rozprawy administracyjnej, a następnie ewentualnie o doręczenie pełnomocnikowi decyzji w niniejszej sprawie". Pismem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. udzieliło odpowiedzi na powyższe wezwanie ustosunkowując się do kwestii poruszonych przez pełnomocnika skarżącej Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że postępowanie dotyczące aktualizacji opłaty rocznej ma charakter cywilnoprawny, a orzeczenie wydane przez Kolegium nie jest aktem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie przede wszystkim dopuszczalności skargi. Zakres kognicji sądu administracyjnego został unormowany między innymi w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej w p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Wynika to z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga złożona przez "A" w T., wobec wyraźnego wskazania przez pełnomocnika jej przedmiotu, dotyczy orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Kwestie dotyczące aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 79 ust. 3 tej ustawy kolegium wydaje orzeczenie o ustaleniu wysokości opłaty. Od tego orzeczenia odwołanie nie przysługuje, jednak zgodnie z przepisem art. 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami od rozstrzygnięcia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Złożenie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a nadto wywołuje ten skutek, że orzeczenie traci moc, natomiast złożony w trybie przewidzianym w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosek zastępuje pozew inicjujący postępowanie sądowe (art. 80 ust. 2 tej ustawy). Postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym jest zatem postępowaniem szczególnym, odbywającym się w mieszanym trybie administracyjno - sądowym, do którego jedynie odpowiednio mają zastosowanie niektóre przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu kontrola wydanego w trybie art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzeczenia należy z woli ustawodawcy do kognicji sądu powszechnego. Pogląd ten jest już ugruntowany w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/10, z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12, z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1816/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 12/13 uznał, że w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. Biorąc jednak pod uwagę oświadczenie pełnomocnika strony skarżącej złożone w piśmie z dnia [...] r., gdzie jako przedmiot skargi wskazał on wyraźnie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzeczenie z dnia [...] r., nie jest dopuszczalna kontrola postępowania toczącego się przed Kolegium pod kątem bezczynności czy przewlekłego prowadzenia tego postępowania przez organ. Postępowanie sądowe jest bowiem postępowaniem skargowym i jako takie może być inicjowane jedynie z woli uprawnionego podmiotu w zakresie określonym przez ten podmiot jako przedmiot skargi. Będąc związany powyższą zasadą Sąd nie mógł uznać, że intencją strony reprezentowanej - co wymaga podkreślenia - przez profesjonalnego pełnomocnika było zaskarżenie działalności administracji publicznej w innym zakresie niż wskazane w piśmie z dnia [...] r. orzeczenie. W związku z powyższym bez znaczenia jest skierowanie do organu - przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego - przez pełnomocnika strony wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r., bowiem strona przedmiotem skargi uczyniła orzeczenie z dnia [...] r. Zauważyć również należy, że pismo pełnomocnika strony skarżącej z dnia [...] r., w którym złożył on między innymi sprzeciw od zaskarżonego orzeczenia, a także wniósł o przekazanie sprawy właściwemu sądowi rejonowemu, zostało przekazane do Sądu Rejonowego w T., a sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. W sprawie nie znajduje jednak zastosowania przepis art. 58 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że sąd nie może odrzucić skargi z powodu niewłaściwości, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, bowiem jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. Sąd ten do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wydał postanowienia kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na swoją niewłaściwość, a jedynie zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na marginesie odnosząc się do żądania skargi polegającego na wstrzymaniu czynności polegającej na przekazaniu sprawy sądowi cywilnemu z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia po stronie skarżącej "A" nieodwracalnych skutków Sąd potraktował to żądanie jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek ten mógłby jednak zostać rozpoznany tylko w przypadku skutecznego wniesienia skargi, co w tym przypadku nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego.