II SA/Gl 196/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H. S. wystąpił o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach uważa za krzywdzący. Z treści nadesłanego formularza wynika, ze wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnim synem – A. S. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o pow. 511 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 62 m2. Wedle złożonych oświadczeń, skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się H. S. jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1200 zł brutto miesięcznie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego poprzez: - nadesłanie dokumentów wykazujących wysokość miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, - nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego wskazaną we wniosku wysokość świadczenia emerytalnego, - wskazanie, czy pełnoletni syn kontynuuje naukę, czy tez pracuje. Okoliczności te skarżący miał wykazać stosownymi zaświadczeniami, - wyjaśnienie kwestii posiadanych nieruchomości, w szczególności zaś udzielenia wyjaśnień co do sposobu ich użytkowania. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Stan majątkowy H. S. budzi zbyt daleko idące wątpliwości, aby można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że jest on osobą, której wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim, biorąc pod uwagę wielkość i rodzaj posiadanych nieruchomości oraz wysokość uzyskiwanego dochodu powstaje pytanie, co do źródeł utrzymania tego rodzaju składników majątku. Niewątpliwie bowiem utrzymanie domu o pow. ponad 500 m2 oraz mieszkania o pow. 62 m2 wiąże się ze znaczącymi wydatkami (np. na energię elektryczną lub ogrzewanie), których źródła pokrycia skarżący nie wskazał. Opierając się bowiem na logice oraz doświadczeniu życiowym, trudno uznać za wiarygodne twierdzenie, że obie wspomniane wyżej nieruchomości skarżący jest w stanie utrzymać z uzyskiwanej emerytury. Strona uchyliła się zaś od nadesłania dokumentów, które pozwoliłyby uczynić jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie. Nie wiadomo również niczego na temat tego, czy pełnoletni syn strony jest w stanie partycypować w kosztach jego utrzymania, czy też, jako osoba ucząca się ma ograniczone możliwości w tym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.