II SA/Gl 201/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na uchwałę Rady Gminy Wręczyca Wielka z dnia 7 lipca 2011 Nr IX/102/11 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi E. G. jest uchwała Rady Gminy Wręczyca Wielka z dnia 7 lipca 2011 r., nr IX/102/11, w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwałą tą zmieniono dotychczas obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i objęto nią obszar położony w granicach administracyjnych Gminy Wręczyca Wielka, z wyłączeniem działek ewidencyjnych o numerach 1, 2 i 3 położonych miejscowości P. i stanowiących własność skarżącego. Skarżący, działając w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 446), złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargę do tut. Sądu. W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 64 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 8 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 17 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego zdaniem naruszenie przywołanych wyżej przepisów miało polegać na bezprawnym wyłączeniu należących doń nieruchomości z planowanej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i pozostawienie ich dotychczasowego przeznaczenia (rolniczego) co, w ocenie autora skargi, narusza zasadę równości obywateli wobec prawa i stanowi bezprawne ograniczenie w korzystaniu z prawa własności nieruchomości. Co istotne dla rozpoznania niniejszej skargi, wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 90/14 (prawomocnym z dniem 29 stycznia 2016 r.), tut. Sąd oddalił skargę E. G. na uchwałę Rady Gminy Wręczyca Wielka z dnia 29 września 2009 r., nr XXIX/254/09, w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w toku procedury planistycznej poprzedzała uchwałę będącą przedmiotem niniejszej skargi. Zasadniczym motywem oddalenia tamtej skargi było uznanie przez Sąd, że nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego. Z kolei postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie II SA/Gl 90/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) dokonano zmiany m.in. art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Do wspomnianego przepisu dodano pkt 5a, w myśl którego sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepis ten ma zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r.). Skargę można więc odrzucić wówczas, gdy pomiędzy wydaniem aktu administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu nie da się ustalić związku pozwalającego sformułować tezę, iż sfera uprawnień tego podmiotu została, wskutek wydania aktu, w jakikolwiek sposób naruszona lub zmieniona. Trzeba przy tym jednak wyraźnie zastrzec, że chodzi o taki stan, w którym żaden przepis nie formułuje jednocześnie odpowiedzialności organu za brak takiej zmiany. W okolicznościach niniejszej sprawy sformułowane w skardze zarzuty nakierowane są na wykazanie, iż wyłączenie nieruchomości należących do strony spod zakresu obowiązywania kwestionowanej uchwały naruszyło jego interes prawny, w szczególności zaś przysługujące mu prawo własności. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. – dalej u.p.z.p.), w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała taka determinuje dalszy przebieg prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wyznaczając zarazem granice przestrzenne zmian objętych projektowanym planem. W realiach niniejszej sprawy taka uchwała (z dnia 29 września 2009 r., nr XXIX/254/09) była poddana kontroli Sądu, który wspomnianym wyżej wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. oddalił skargę w tym zakresie. Uchwała z dnia 29 września 2009 r. również wyłączała spod swojego zakresu nieruchomości należące do skarżącego, a wobec tego wydana w jej następstwie uchwała w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (będąca przedmiotem niniejszej skargi) nie mogła odnosić się do działek strony. Oddalając skargę na uchwałę w sprawie przystąpienia do zmiany planu miejscowego Sąd przesądził w tym zakresie o dalszym przebiegu postępowania planistycznego, co miało bezpośredni wpływ na ocenę uchwały zmieniającej plan miejscowy. Skład orzekający w niniejszej sprawie jest bowiem związany tamtym rozstrzygnięciem i następstwami prawnymi zeń wynikającymi na zasadzie art. 170 p.p.s.a. Na wynik niniejszego postępowania zaważyło jednak przede wszystkim to, iż skarżący nie wykazał, że poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały Rada Gminy Wręczyca Wielka naruszyła w jakikolwiek sposób jego interes prawny. Wskazać przyjdzie, że stosownie do treści art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w granicach określonych ustawą każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Z przepisu tego nie sposób jednak wyinterpretować istnienia po stronie właściciela nieruchomości roszczenia, którego istotą byłoby oczekiwanie od organu gminy, iż ten obejmie zakresem projektowanego planu również wskazane przezeń nieruchomości. W oczywisty sposób stałoby to w opozycji do ustawowo gwarantowanego uprawnienia gminy do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na jej terenie (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Żaden obowiązujący przepis nie zapewnia bowiem właścicielowi nieruchomości ekspektatywy zmiany jej przeznaczenia w związku ze zmianą planu miejscowego. Ustawodawca, zapewniając gminie swobodę w prowadzeniu polityki przestrzennej przyznał w tym zakresie prymat jej interesowi nad interesem indywidualnym, sprowadzającym się do oczekiwania zmiany przeznaczenia nieruchomości w sposób zgodny z wolą jej właściciela. Takie ukształtowanie wzajemnych relacji nie może być jednak odczytywane jako naruszenie norm ustawy zasadniczej, w szczególności zaś art. 64 Konstytucji RP, na który powołał się skarżący. Przywołany przepis Konstytucji proklamuje zasadę równej dla wszystkich ochrony prawnej prawa własności i innych praw majątkowych, ustanawiając jednocześnie zakaz naruszania istoty prawa własności i gwarantując, że do jej naruszenia może dojść wyłącznie w drodze ustawy. To właśnie z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wywodzi swe władztwo planistyczne gmina, która w jego ramach może decydować zarówno o przeznaczeniu nieruchomości w planie miejscowym jak i o wyłączeniu niektórych nieruchomości spod regulacji tego planu. Z tego też powodu nie można stwierdzić naruszenia prawa, co jest warunkiem sine qua non wniesienia skargi do sądu w sytuacji (101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 446), gdy kwestionowany akt administracyjny nie ingerował w prawo podmiotowe (prawo własności) skarżącego, a z żadnego z przepisów nie sposób wywieść ciążącego na organie gminy obowiązku objęcia nieruchomości strony tym aktem. Nie da się również stwierdzić naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gdyż aby było to możliwe, gmina musiałaby w sposób dyskryminujący skarżącego określić przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym. Z faktu, że plan ten nie objął należących do strony działek ewidencyjnych, a ich przeznaczenie jest zgodne z planem pierwotnym (uchwałą z dnia 3 lipca 2007 r., nr VII/76/07, którą zaskarżona uchwała zmieniała), nie można zaś wyprowadzić wniosku, iż doszło do naruszenia równego traktowania strony względem pozostałych właścicieli gruntów – objętych planem. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 300,00 zł, rozstrzygnięto w oparciu o art. 232 § 1 p.p.s.a.