II SA/Gl 217/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-14
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy ze skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych, w sytuacji gdy skarżący podnoszą zarzuty dotyczące braku bezstronności sędziów, w tym powtarzając argumenty już wcześniej odrzucone?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie uprawdopodobnią istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności, a w szczególności nie wykażą zmiany okoliczności sprawy od czasu poprzedniego, prawomocnego oddalenia wniosku o wyłączenie tego samego sędziego. Zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania, braku zainteresowania dowodami czy niezadowolenia z wcześniejszych rozstrzygnięć nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i J. S. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów NSA Bonifacego Bronkowskiego i NSA Leszka Kiermaszka od rozpoznania sprawy ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych. Skarżący argumentowali, że sędziowie nie są bezstronni, wskazując na rzekomo ustalone rozstrzygnięcie sądu, brak zainteresowania dowodami, zarzuty dotyczące wcześniejszych działań sędziów w innych sprawach oraz "bakterię nieprawości". Wniosek o wyłączenie sędziego Bronkowskiego był już przedmiotem rozpoznania i został oddalony.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 217/12 odmawiającego wyłączenia sędziego NSA Bonifacego Bronkowskiego. 2. Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego NSA Leszka Kiermaszka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) sędzia WSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. i J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o wyłączenie sędziów NSA Bonifacego Bronkowskiego i NSA Leszka Kiermaszka p o s t a n a w i a 1. odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 217/12 odmawiającego wyłączenia sędziego NSA Bonifacego Bronkowskiego; 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Leszka Kiermaszka.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 grudnia 2012 r. skarżąca J. S. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Bonifacego Bronkowskiego i sędziego NSA Leszka Kiermaszka. Skarżący J. S. w pełni poparł ten wniosek i przychylił się do przedstawionej przez skarżącą argumentacji. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku zostało utrwalone w formie dźwiękowej i stanowi załącznik do protokołu rozprawy. Skarżący oparli swój wniosek na art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., podnosząc, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności ww. sędziów w sprawie.
Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazali, że Sąd zachowuje się jakby miał już ustalone rozstrzygnięcie. Potwierdza to treść zawiadomienia o rozprawie z dnia 30 października 2012 r., w którym wychodzi się z założenia, że strona jest niepotrzebna, bowiem stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Sąd "w ten sposób toruje sobie ścieżkę do bicia piany i bełkotu proceduralnego". Dodatkowo zarzucono, że Sąd nie jest zainteresowany dowodami, jakimi dysponują skarżący, ani też wnioskami, które chcą złożyć do protokołu. W ocenie skarżących skład sędziowski w związku z tym dotknięty jest "bakterią nieprawości i nie może dalej procedować". Następnie podniesiono, że sędzia Bronkowski jest sędzią niewiarygodnym, bowiem dwukrotnie poświadczył nieprawdę w zarządzeniu z dnia z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 35/08 dotyczącej zatrzymanego J. S. prawa jazdy, łamiąc w ten sposób art. 271 § 1 kk, aczkolwiek w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r. nie ustosunkowano się merytorycznie do zarzutu tego podniesionego wobec sędziego Bronkowskiego. Z kolei sędzia Leszek Kiermaszek występował w "tzw. trójcach niegodnych sędziów, które zostały wymienione w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 909/08 dotyczącej niewydania B. S. dowodu osobistego". Zdaniem skarżących, Sąd nie zajmie się meritum sprawy, ale swoje procedowanie ogranicza do kwestii proceduralnych "wykazując nadinterpretację art. 28 kpa". Dalej podniesiono, że Sąd nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego i będzie się opierał jedynie na materiale zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, nie jest natomiast możliwe powoływanie i przesłuchiwanie świadków, w sytuacji gdy skarżący będą się tego domagać. Biorąc pod uwagę powyższe wniosek zdaniem skarżących jest uzasadniony.
Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski i Leszek Kiermaszek złożyli wyjaśnienia, o których mowa w art. 22 § 2 P.p.s.a., na okoliczności podane przez skarżących, wskazując, że brak jest podstaw do ich wyłączenia z mocy ustawy oraz nie są im znane przyczyny, o których mowa w art. 19 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżących o wyłączenie sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Leszka Kiermaszka nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 P.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu mogą być zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o wyłączenie sędziego Bonifacego Bronkowskiego był już przedmiotem rozpoznania. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wyłączenie tego sędziego od rozpoznania przedmiotowej sprawy, bowiem skarżący nie wskazali żadnej z ustawowych przesłanek uzasadniających jego wyłączenie na podstawie art. 18 czy art. 19 P.p.s.a. Od orzeczenia tego skarżący wnieśli zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OZ 798/12 zostało oddalone. W tej sytuacji ponowny wniosek o wyłączenie tego samego sędziego należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia Sądu z dnia 6 czerwca 2012 r.
Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie natomiast z art. 170 P.p.s.a. sąd związany jest prawomocnym orzeczeniem, które zostało przez niego wydane. Uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia możliwe są zatem jedynie w wypadku zmiany okoliczności sprawy i tylko wypadku, gdy wydane orzeczenie nie kończy postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu, skarżący składając kolejny wniosek o wyłączenie sędziego nie uprawdopodobnili że okoliczności, które były brane pod uwagę przy ocenie poprzedniego wniosku o wyłączenie sędziego, uległy zmianie. W rozpoznawanym obecnie wniosku powtórzyli oni w zasadzie poprzednio już przedstawione argumenty. Ponownie zarzucili, że Sąd ma z góry ustalone rozstrzygnięcie, nie powołuje świadków, jak również nie jest zainteresowany dowodami i wnioskami wniesionymi przez skarżących. Od dnia rozpoznania pierwszego wniosku o wyłączenie sędziego Bronkowskiego nie zaszły natomiast nowe okoliczności, wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a skarżącymi, ani też nie zaistniały nowe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy. Podstawy wyłączenia sędziego natomiast nie może stanowić niezadowolenie skarżących z zarządzenia z dnia 22 grudnia 2010 r., które zostało wydane w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 35/08. Tego rodzaju zarzuty mogły być podnoszone jedynie w środkach odwoławczych od orzeczeń wydanych wyłączenie w tamtej sprawie, nie mają natomiast jakiegokolwiek znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziego w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji brak jest zatem podstaw do zmiany postanowienia Sądu z dnia 6 czerwca 2012 r. ponieważ wnioskodawcy w dalszym ciągu nie wskazali żadnej z przesłanek stanowiącej podstawę wyłączenia sędziego.
W ocenie Sądu, również w stosunku do sędziego Leszka Kiermaszka nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., nie uprawdopodobniono również zaistnienia okoliczności, uzasadniających wyłączenie go na podstawie art. 19 P.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta musi być przy tym realna, przy czym nie mają znaczenia subiektywne odczucia strony dotyczące działań podejmowanych przez objętego wnioskiem sędziego. Brak zaś odpowiedniej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, czyni przedmiotowy wniosek niezasadnym. Zdaniem Sądu skarżący w swoim wniosku w żaden sposób nie odnieśli się do przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa natomiast na wnioskodawcy, o czym świadczy treść art. 20 § 1 P.p.s.a.
Podstawy wyłączenia sędziego nie może stanowić wreszcie zarzut nierozpatrzenia wniosków skarżących, czy też niewzięcia pod uwagę przedstawianych przez nich dowodów. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadzają się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawie z udziałem tego sędziego. W sytuacji gdy strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego zarzuty te może ona podnosić w środkach odwoławczych, które są rozpatrywane w ramach kontroli instancyjnej. Nie stanowią one jednak podstawy do wyłączenia sędziego.
Wskazać również trzeba, że z oświadczeń złożonych przez sędziego Bonifacego Bronkowskiego i Leszka Kiermaszka wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny ich wyłączenia, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. W sytuacji natomiast, gdy nie budzi żadnych wątpliwości prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, LEX nr 742120).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Leszka Kiermaszka z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. i art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło