II SA/Gl 228/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-07
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej usytuowania pojemników na odpady stałe na nieruchomości stanowiącej współwłasność, w sytuacji gdy nie zostało wyznaczone formalne miejsce do gromadzenia odpadów, a pojemnik jest ustawiony na utwardzonym dojeździe do garażu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej usytuowania pojemników na odpady stałe, gdy nie zostało formalnie wyznaczone miejsce do ich gromadzenia, a pojemnik jest ustawiony na dojeździe do garażu. Postępowanie w takiej sprawie jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie regulują bezpośrednio lokalizacji samych pojemników, a jedynie wymagania dla miejsc przeznaczonych do ich gromadzenia. Kwestie te powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym dotyczącym sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej.Stan faktyczny
Pełnomocnik E. O-P. i M. P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie lokalizacji pojemników na śmieci na nieruchomości wspólnej i nakazanie usunięcia pojemnika z części gruntu. Organ I instancji umorzył postępowanie, wskazując na brak regulacji prawnych. Po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji, organ I instancji ponownie umorzył postępowanie, stwierdzając, że dojazd do garażu, gdzie stoi pojemnik, został wykonany zgodnie z prawem, a przepisy nie regulowały kwestii miejsc na odpady w chwili budowy. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, uznając sprawę za bezprzedmiotową. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących miejsc na odpady i nieuzasadnione umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E. O.P.i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie lokalizacji obiektu budowlanego oddala skargę.
W dniu [...] r. pełnomocnik E. O-P. i M. P. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie lokalizacji pojemników na śmieci na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i wydanie decyzji nakazującej B. B-G. i M. B. usunięcie pojemnika na śmieci z prawej części wspólnego z wnioskodawcami gruntu i przeniesienie go na część lewą, stanowiącą wjazd do garażu B. B-G.
W dniu [...] r. PINB w K. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin, a następnie w dniu [...] r. wezwał strony postępowania do przedłożenia posiadanej ewentualnej dokumentacji budowy.
Decyzją z dnia [...] r. PINB w K. umorzył postępowanie w sprawie niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi lokalizacji miejsc na pojemniki do czasowego gromadzenia odpadów stałych na nieruchomości przy ul. [...] w K., wskazując że brak jest regulacji prawnych dotyczących miejsca gromadzenia odpadów stałych dla obiektu wybudowanego w oparciu o pozwolenie wydane w [...]r.
Na skutek wniesionego przez pełnomocnika E. O-P. i M. P. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia okoliczności dotyczących utwardzenia terenu na którym usytuowany jest kontener na nieczystości.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art.105 §1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi lokalizacji miejsca na pojemniki do czasowego gromadzenia odpadów stałych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dojazd do garażu na którym ustawiony jest pojemnik na śmieci został wyremontowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w oparciu o prawidłowo dokonane zgłoszenie. Nadto w toku oględzin strony postępowania oświadczyły, że na działce nie ma miejsca przeznaczonego na ustawianie pojemników na odpady stałe. W stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie został również sporządzony projekt zagospodarowania terenu, a obowiązujące w chwili wydania pozwolenia na budowę przepisy nie regulowały kwestii dotyczących wymogów dla miejsc przeznaczonych na ustawienie pojemników na odpady stale.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik wnioskodawców zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 22 ust.1,2i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. poprzez jego niezastosowanie, naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art.105 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione umorzenie postępowania, będące wynikiem błędnego przyjęcia, że organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nadto sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując na bezprzedmiotowość postępowania wynikającą z faktu, że roboty budowlane polegające na remoncie uszkodzonej nawierzchni dojścia i dojazdu do budynku zostały wykonane w oparciu o zgłoszenie zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a brak wyznaczonego miejsca do składowania odpadów stałych przy budynku wybudowanym w oparciu o pozwolenie z [...]r., nie daje podstaw do nakazania przez organ nadzoru budowlanego wybudowania takiego miejsca.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł pełnomocnik skarżących E. O-P. i M. P., zarzucając podobnie jak w treści odwołania naruszenie przepisów §22 ust.1,2,3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuzasadnione umorzenie postępowania oraz sprzeczność ustaleń organu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że na działce istnieje miejsce, które jeden z współwłaścicieli samowolnie przeznaczył na umiejscowienie pojemnika na nieczystości stałe, czym naruszył przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących kwestia umiejscowienia pojemnika powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, na co wskazuje również treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie zawieszenia postępowania o podział przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Pełnomocnik uczestników postępowania pismem z dnia [...]r. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że sporny pojemnik stoi w tym samym miejscu od kilkudziesięciu lat i nie mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 200r., nr 98, poz.1071, z późń. zm., dalej "k.p.a." gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II GSK 1096/12, LEX nr 1218383)
Analizując zarzuty skargi pod tym kątem uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem w niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Kwestią sporną jest ustalenie czy organ administracji publicznej, którym niewątpliwie jest PINB w K. uprawniony jest do kształtowania stosunków prawnych współwłaścicieli nieruchomości w zakresie ustalenia miejsca usytuowania pojemników na odpady stałe. Zdaniem organu nie posiada on takich uprawnień na co wprost wskazuje treść art. 84 ust.1 prawa budowlanego, regulujący zakres zadań organów nadzoru budowlanego. Tymczasem skarżący twierdzą, że kwestia ta podlega regulacji § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tym miejscu stwierdzić należy, że z samego brzmienia § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) wynika, iż przepisy w nim zawarte stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a co za tym idzie brak jest przesłanek do stosowania ich w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia lokalizacji pojemników na odpady.
Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego na przedmiotowej nieruchomości, na etapie budowy w [...]r., jak również w trakcie remontu dojścia i dojazdu do budynku, nie wyznaczono i nie wykonano miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Uczestniczka postępowania podjęła próbę stworzenia takiego miejsca składając w dniu [...]r. zgłoszenie o zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu miejsca do gromadzenia odpadów stałych, ale Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r. wniósł w tym zakresie sprzeciw, ponieważ zgłoszenie było niekompletne. Tym samym miejsce w którym pojemnik na odpady znajduje się w chwili obecnej nie jest miejscem gromadzenia odpadów.
W rozdziale 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie znajduje się jedynie regulacja dotycząca miejsca gromadzenia odpadów stałych, gdzie w § 22 wskazuje się, że na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji (ust.1). Miejscami takimi mogą być zadaszone osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi, wyodrębnione pomieszczenia w budynku, mające posadzkę powyżej poziomu nawierzchni dojazdu środka transportowego odbierającego odpady, lecz nie wyżej niż 0,15 m, w tym także dolne komory zsypu z bezpośrednim wyjściem na zewnątrz, zaopatrzonym w daszek o wysięgu co najmniej 1 m i przedłużony na boki po co najmniej 0,8 m, mające ściany i podłogi zmywalne, punkt czerpalny wody, kratkę ściekową, wentylację grawitacyjną oraz sztuczne oświetlenie, utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi ( ust.2).
Jak wynika z akt sprawy pojemniki na śmieci został usytuowany na dojeździe do garażu, a więc urządzeniu budowlanym przeznaczonym do zupełnie innego użytkowania. Dojazd i dojście do budynku pomimo, że są utwardzone z całą pewnością nie mogą być uznane jako miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych o którym mowa w § 22 rozporządzenia. Skoro sprawa dotyczyła stricte usytuowania tego typu pojemników na śmieci to wskazać również należy, że gdyby przyjąć argumentację strony skarżącej, to każde przestawienie pojemnika obligowałoby organ do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego. Organ nadzoru budowlanego mógłby orzekać merytorycznie jedynie wówczas gdyby przedmiotem sprawy – wniosku strony było usytuowanie miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenie odpadów stałych, a nie samo usytuowanie pojemników, gdyż takie nie jest regulowane w przepisach prawa budowlanego. Przedmiotowy dojazd do garażu i dojście do budynku nie są natomiast miejscem przeznaczonym na czasowe przetrzymywanie odpadów stałych i to niezależnie od ich faktycznego użytkowania. ( patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marzec 2013r., sygn. akt II OSK 636/13, dostępne CBOIS)
Wskazać jednocześnie należy, że skarżący mają możliwość zwrócić się do sądu powszechnego celem uregulowania sposobu korzystania z części wspólnych nieruchomości, z którego to prawa strona już częściowo skorzystała, a następnie w porozumieniu ze współwłaścicielami dokonać prawidłowego zgłoszenia i wybudować miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów, którego usytuowanie będzie już podlegać rygorom przewidzianym w cytowanym wyżej rozporządzeniu, a co za tym idzie również kontroli właściwych organów nadzoru budowlanego.
Reasumując wydane przez organy decyzje mają swoje oparcie w prawie, a skarga jest bezzasadna.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późń. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło