II SA/Gl 246/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-06-09
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego, które nie nastąpiło dobrowolnie, ale w wyniku działań dysponenta lokalu, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli osoba usunięta nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego, nawet jeśli nie nastąpiło dobrowolnie, lecz w wyniku działań dysponenta, może być traktowane na równi z dobrowolnym opuszczeniem i stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli osoba usunięta nie podjęła skutecznych i prawnie dopuszczalnych kroków umożliwiających jej powrót do lokalu. Samo wniesienie pozwu, który został zwrócony z powodu braków formalnych, nie jest uznawane za skuteczne podjęcie kroków prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania P. H. z miejsca stałego pobytu. Organ I instancji (Burmistrz K.) orzekł o wymeldowaniu, stwierdzając, że P. H. dobrowolnie opuścił lokal, mimo że twierdził, iż został z niego wyrzucony przez żonę. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał decyzję w mocy, uznając, że P. H. nie podjął skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, mimo że wniósł pozew o przywrócenie posiadania, który został zwrócony z powodu braków formalnych. Skarżący P. H. kwestionował dobrowolność opuszczenia lokalu i zarzucał naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz K. orzekł o wymeldowaniu P. H. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. Orzeczenie to zostało wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, bowiem poprzednio wydana decyzja tego organu z dnia [...] r., którą orzeczono również o wymeldowaniu P. H., została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Wojewoda nakazał Burmistrzowi K. uzupełnienie materiału dowodowego o ustalenia pozwalające na rozstrzygnięcie kwestii dotyczących faktycznego opuszczenia przez stronę, a ponadto czy miało to charakter dobrowolny oraz czy P. H. podejmował prawem przewidziane środki zmierzające do przywrócenia posiadania przedmiotowego lokalu.
Wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja z dnia [...] r. oparta została na przepisie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej ustawa o ewidencji ludności). W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z wniosku C. H. będącej właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W piśmie z dnia 10 marca 2009 r. podała ona, że jej mąż P. H. od 31 sierpnia 2008 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. P. H. z kolei zeznał, że we wrześniu 2008 r. wyjechał jak zwykle do pracy do Niemiec, gdzie przebywał około miesiąca. Po powrocie żona nie wpuściła go do mieszkania wystawiając jego rzeczy przed dom. Z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w R. wynika, że P. H. w dniu 30 października 2009 r. wniósł powództwo do tego Sądu o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu w B. Jednak wobec nieusunięcia braków formalnych pozwu został on zwrócony powodowi. Organ podał, także, że przesłuchał w charakterze świadków sąsiadów, a także dwie córki P. H. w celu ustalenia czy odwiedza on dom w B. oraz jaki charakter mają te odwiedziny. Na podstawie tych zeznań organ ustalił, ze P. H. przyjeżdża do B. jednak przebywa tylko na zewnątrz budynku, a do środka nie jest wpuszczany. Córki P. H. zgodnie podały, że ojciec dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu w sierpniu 2008 r. zabierając ze sobą część swoich rzeczy. W październiku 2008 r. jedna z córek wydała mu zaś resztę jego rzeczy. Od tego czasu wizyty ojca sprowadzały się do odwiedzin ich brata, w trakcie których nie wchodził on do mieszkania. Ustalenia te potwierdziły dwukrotne oględziny przedmiotowego lokalu ( w sierpniu 2009 r. i wrześniu 2010 r.) , w których toku nie stwierdzono, aby P. H. przebywał w tym lokalu, nocował czy się w nim stołował. Odnosząc się do tych ustaleń P. H. potwierdził, że od października 2008 r. nie był wpuszczany do domu w B., a zatem jego opuszczenie nie miało charakteru dobrowolnego. W tym stanie rzeczy organ mając na uwadze, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym uznał, iż w sprawie zostały spełnione przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przesłanki do wymeldowania P. H. z miejsca stałego pobytu. Odnosząc się do stanowiska strony podnoszącej brak dobrowolności opuszczenia lokalu w B. organ wskazał, że na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy traktować sytuację, gdy osoba dotychczas zameldowana w lokalu została z niego usunięta wbrew jej woli lecz w nie skorzystała w odpowiednim czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do tego lokalu.
W odwołaniu od tej decyzji P. H., zastępowany przez radcę prawnego J. W., domagał się jej uchylenia w całości. Zarzucił oparcie zaskarżonego aktu na błędnych ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nie przebywał on w B., gdy tymczasem odwiedzał tę nieruchomość w czasie każdorazowego pobytu w kraju, chociaż nie był wpuszczany do budynku. W ocenie odwołującego się wydana decyzja narusza także formalne prawo administracyjne, bowiem w tej samej sprawie przed WSA w Gliwicach zawisła pod sygnaturą II SA/Gl 908/10 sprawa ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., co winno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego decyzja Burmistrza K. narusza przepisy zarówno prawa krajowego, w tym ustawy o ewidencji ludności, jak i prawa wspólnotowego, bowiem "prowadzi do unicestwienia podstawowej wolności obywatela Unii Europejskiej, prawa do swobodnego poruszania się po terenie obszaru Unii Europejskiej, które to prawo organ uznał jako podstawę wymeldowania". W odwołaniu zamieszczony został także wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia w związku z nieprawidłowym doręczeniem odwołującemu się decyzji organu I instancji. Uzasadniając te żądania i zarzuty P. H. stwierdził, że zebrane w sprawie dowody wskazują, iż jego zamiarem nigdy nie było opuszczenie domu rodzinnego w B. lecz nie został do niego wpuszczony przez C. H. Stwierdził, że decyzja organu I instancji przypisała mu status bezdomnego. Zaskarżoną decyzją organ dał ochronę prawną niezasługującym na poważanie i tolerowanie interesom prawnym wnioskodawcy. W dalszej części odwołania P. H. podkreślił agresywne zachowania w stosunku do jego osoby nie tylko żony, ale także jego córki M. Świadczy o tym przebieg oględzin lokalu we wrześniu 2010r. Za niezgodne z prawem odwołujący się uznał także twierdzenie organu, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu uznaje się także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona. Decydujące znaczenie dla zameldowania w określonym miejscu ma bowiem wola zamieszkania na stałe w danym lokalu i uczynienia w nim miejsca interesów życiowych. Zdaniem P. H. żona wystąpiła o wymeldowanie go z miejsca stałego pobytu z powodu oddalenia jej powództwa o rozwód. Zebrane w sprawie dowody tymczasem wskazują, że nie opuścił on miejsca stałego zamieszkania, a jedynie w celach zarobkowych czasowo przebywał poza tym miejscem, jednak do tego miejsca zawsze powracał i chce nadal w nim zamieszkiwać. Odwołujący się wskazał wreszcie, że mając na uwadze art. 17 (winno być art. 18) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (aktualnie odpowiednikiem tego przepisu jest art. 21 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ) korzysta z prawa przyznającego obywatelom Unii prawo do swobodnego przemieszczania się, jednak nadal centrum jego interesów życiowych i zamiar stałego pobytu zlokalizowany jest w B. W ślad za wyrokiem NSA z dnia 14 października 2008r., II OSK 1189/07, stwierdził wreszcie, że przesłanką stanowiącą hipotezę art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest opuszczenie miejsca pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest jednak, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że organ ewidencyjny stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie bada czy spełniona została przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu lecz jedynie ustala czy nastąpiło zdarzenie polegające na opuszczeniu przez osobę lokalu w sposób dobrowolny i trwały bez wymeldowania się. W ocenie Wojewody organ I instancji prawidłowo na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wykazał spełnienie przesłanki wynikającej z art., 15 ust,. 2 ustawy o ewidencji ludności. Nie ulega wątpliwości, że odwołujący się nie przebywa w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego. P. H. nie zamieszkuje bowiem aktualnie w lokalu przy ul. [...] w B., a zatem lokal ten nie stanowi centrum jego spraw życiowych. W ocenie organu odwoławczego pozostawienie przez stronę w lokalu części rzeczy osobistych nie świadczy o tym, że lokal ten nie został opuszczony. Opuszczenie lokalu – zdaniem organu - nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie części rzeczy nie świadczy w szczególności o skoncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania. Wojewoda zauważył, że P. H. w trakcie postępowania podkreślił, że nie opuścił dobrowolnie swojego mieszkania lecz nie został do niego wpuszczony po powrocie z pracy w Niemczech. Wskazał wreszcie, że nie został wpuszczony do mieszkania z powodu konfliktów rodzinnych oraz o związanych z tym interwencjach policyjnych, które miały miejsce w budynku przy ul. [...] w B. Wojewoda odniósł się do tych twierdzeń stwierdzając, że obiektywnym dowodem wskazującym na trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu jest zachowanie się osoby po jego opuszczeniu. Jeżeli osoba ta nie podejmowała kroków prawnych celem przywrócenia posiadania (dostępu) do lokalu, przyjmuje się, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Zdaniem Organu odwoławczego nie jest dobrowolnym jedynie takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła ona przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przybywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Organ przyznał, że P. H. co prawda podjął kroki prawne wnosząc pozew do Sądu Rejonowego w R. o udostępnienie mu przedmiotowego mieszkania. Pozew ten jednak został zwrócony z powodu nieusuniecia braków formalnych. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia ustawy o ewidencji ludności poprzez, jak wskazano w odwołaniu "żądanie wykazania podjęcia roszczenia o przywrócenie posiadania". Nieuzasdniony jest także zarzut odwołania, że nie zostały uwzględnione wskazówki zawarte w decyzji kasacyjnej Wojewody. Organ zebrał bowiem dowody wskazujące na dobrowolne opuszczenie przez odwołującego się lokalu przy ul. [...] w B. Z zeznań świadków wynika też, że nie powraca on do miejsca dotychczasowego zamieszkania w celu przebywania w nim. Burmistrz K. zapewnił także P. H. czynny udział na każdym etapie postępowania. Odnosząc się do zarzutu "formalnego naruszenia prawa administracyjnego" związku z toczącym się postępowaniem przed WSA w Gliwicach w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. organ stwierdził, że kwestia ta nie stanowiła zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do zamiaru powrotu odwołującego się do spornego mieszkania wskazać należy, że organy ewidencyjne nie mogą opierać się tylko na oświadczeniach woli zainteresowanej osoby. W szczególności bez znaczenia prawnego było złożenie przez P. H. w trakcie postępowania rozwodowego wniosku o przydzielenie mu jednego pokoju w spornym lokalu. Uprawnienia cywilnoprawne do przebywania w lokalu stanowią bowiem zagadnienie całkowicie odrębne od faktycznego przebywania w lokalu. Wojewoda wskazał wreszcie, że organy administracyjne nie orzekają na zasadach słuszności wynikających z reguł współżycia społecznego, a ewidencja ludności nie służy rozstrzyganiu sporów rodzinnych i oceny zachowania członków rodziny względem siebie. Zameldowanie w danym lokalu jest natomiast czynnością rejestracyjną, która potwierdza fakt pobytu osoby w danym lokalu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody wniósł osobiście P. H. Zakwestionował w niej stanowisko organów obu instancji dotyczące dobrowolności opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Podał, że z domu w B. został wyrzucony "jak zwierzę". Jego żona C. H. związała się bowiem z innym mężczyzną i z tego powodu wyrzuciła go z domu posługując się przy tym dziećmi. Nieruchomość w B. była tymczasem przez 20 lat utrzymywana przez niego.
Znaczną część skargi P. H. poświecił zachowaniom funkcjonariuszy Policji, którzy, w jego ocenie, nie zachowali bezstronności w sprawie jego konfliktu z żoną. W szczególności Kierownik Posterunku Policji w K. podał Urzędowi Miejskiemu w K. nieprawdziwe dane dotyczące interwencji policyjnych w domu przy ul. [...] w B. w latach 2006 - 2008. Kwestia ta była przedmiotem postępowania skargowego prowadzonego przez Komendanta Powiatowego Policji w R. oraz postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego W. Pierwsze z tych postępowań zakończyło się pismem Komendanta Powiatowego Policji w R., w którym przeproszono go i stwierdzono, że informacja przekazana do Urzędu zawierała nieprawdziwe dane. Prokurator Rejonowy w W. umorzył natomiast śledztwo w sprawie potwierdzenia nieprawdy przez funkcjonariusza Policji B. P. w piśmie z dnia 27 lipca 2009 r. Skarżący podał także, że wspomniany B. P. jest jego sąsiadem i kilkakrotnie przekroczył swoje uprawnienia doradzając jego żonie w konfliktowych sytuacjach. Żona prawdopodobnie w porozumieniu z nim bezpodstawnie dzwoniła na posterunek domagając się przeprowadzenia interwencji.
Skarżący wskazał także, że w toku oględzin w dniu 17 sierpnia 2009 r. C. H. chciała go pobić, co nie zostało odnotowane w protokole oględzin. Podał następnie, że w odstępach krótszych niż 3 miesiące przyjeżdżał do miejsca zamieszkania, ale nie był wpuszczany do domu. Z tego powodu domagał się kilkakrotnie interwencji policyjnej. W dniu 27 sierpnia 2010 r. zgłosił też, że jego córka M. H. dokonała na niego napaści lecz nie zostało to prawidłowo odnotowane na posterunku Policji, którego Kierownik w piśmie do Sądu Okręgowego w G. podał, że zgłoszenia tego dokonała jego żona. Bezpodstawnie też wszczęto przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się nad rodziną. W czasie tego postępowania Policja ograniczyła skarżącemu dostęp do domu w B.
W końcowej części skargi P. H. podał, że płaci alimenty na dzieci ustalone wyrokami sądowymi oraz przekazywał im pobierany zasiłek rodzinny. Skarżący domagał się także przeprowadzenia przez Sąd dowodów w postaci przesłuchania poczty elektronicznej Posterunku Policji w K. oraz zwrócenie się do Komendanta Powiatowego Policji w R. o informację, czy Kierownik Posterunku Policji w K. pełnił służbę w dniach 14, 16 i 25 sierpnia 2008 r. oraz wskazanie który funkcjonariusz policji interweniował w jego domu w dniu 14 sierpnia 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego organ podtrzymał swoje stanowisko dotyczące oceny dobrowolności opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca stałego pobytu w spornym lokalu. Powtórzył także swoje ustalenia, że P. H. nie zamieszkuje w domu przy ul. [...] w B. od 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, jak nakazuje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewoda [...] zdaniem Sądu, poprawnie ocenił zebrane dowody, dokonując na ich podstawie trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. Wskazać należy, że art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeżeli obowiązek ten nie zostanie dopełniony, ustawa przewiduje tryb administracyjny wymeldowania, który może zostać uruchomiony z urzędu lub na wniosek strony ( m.in. właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu). W kontrolowanej sprawie postępowanie o wymeldowanie zostało wszczęte przez Burmistrza K. na wniosek C. H. właściciela domu przy ul. [...] w B.
Zgodnie z zastosowanym w sprawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przesłankami orzeczenia wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące jest opuszczenie miejsca tego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W aktualnym brzmieniu przywołanego przepisu, w odróżnieniu od rozwiązań prawnych obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. nr 93, poz. 887), ustawodawca zrezygnował ze związania kwestii zameldowania na pobyt stały z utratą tytułu prawnego do lokalu. Zmiana ta stanowi konsekwencję wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 ( Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 716), stwierdzającego niezgodność ówczesnego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W wyroku tym Trybunał stwierdził m.in., że potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym nie służy rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy. Ewidencja ludności jest bowiem rejestracją stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona też formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Na skutek tego wyroku do ustawy o ewidencji ludności wprowadzony został m. in. art. 9 ust. 2 b stanowiący, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktycznego pobytu w tym lokalu. Mając na uwadze powyższe unormowania w pełni należy zaaprobować stanowisko Wojewody [...], że w aktualnym stanie prawnym kwestia tytułu prawnego do lokalu jest pozbawiona znaczenia w sprawach meldunkowych. Dodać należy, że bez znaczenia w sprawie są także podniesione przez skarżącego okoliczności poczynionych przez niego w czasie trwania małżeństwa nakładów na nieruchomość w B., czy okoliczność wywiązywania się przez niego z obowiązku alimentacyjnego względem dzieci mieszkających w tym budynku. Kwestia zameldowania na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w B. nie ma też wpływu na przysługujące skarżącemu roszczenie o zwrot części nakładów poczynionych na majątek osobisty żony w toku postępowania o podział majątku wspólnego.
Odnosząc się do prawidłowości zastosowania w sprawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wskazać należy, że wydając decyzję o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu organ powinien mieć na uwadze ustawową definicję takiego pobytu zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą definicją pobytem stałym jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przywołane unormowanie powoduje, że przed wydaniem decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organy ewidencji ludności mają obowiązek dokonania ustaleń faktycznych pozwalających na stwierdzenie czy osoba dotychczas zameldowana na pobyt stały pod określonym adresem nie tylko faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, ale także czy opuszczenie miejsca tego pobytu ma charakter trwały i dobrowolny. Bezsporne jest w sprawie, że skarżący lokal mieszkalny opuścił na przełomie sierpnia i września 2008 r. kiedy to wyjechał do pracy w RFN i po powrocie do Polski w październiku 2008 r. nie został już wpuszczony przez żonę do domu, w którym dotychczas mieszkał. Po tej dacie wizyty skarżącego na nieruchomości przy ul. [...] w B. miały na celu albo odebranie pozostawionych w budynku jego rzeczy osobistych, albo odwiedziny syna P. W czasie tych wizyt nie był on jednak wpuszczany do budynku. O uniemożliwieniu mu wejścia do domu skarżący powiadamiał kilkakrotnie w 2009 i 2010 roku Policję.
Przytoczone okoliczności faktyczne pozwalają w pierwszym rzędzie na stwierdzenie, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu mieszkalnego ma charakter trwały. W opisanej sytuacji skarżący musiał bowiem ześrodkować swoją aktywność życiową poza swoim dotychczasowym miejscem zamieszkania. Uzasadnione jest także twierdzenie, że w dającym się przewidzieć okresie czasu sytuacja ta nie ulegnie zmianie.
Uprawniony jest także pogląd Wojewody [...], że opuszczenie przez skarżącego jego dotychczasowego miejsca stałego pobytu należy traktować jako dobrowolne, gdyż nie podejmował on skutecznych i prawem dopuszczalnych kroków umożliwiających mu powrót do domu przy ul. [...] w B. Zauważyć należy, że do wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu prawie zawsze dochodzi w sytuacjach, gdy opuszczenie tego miejsca nie ma charakteru w pełni dobrowolnego, a w szczególności nie wynika jedynie własnej woli osoby zainteresowanej. Do opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu nierzadko bowiem dochodzi w sytuacji otwartego i gwałtownego konfliktu między osobami zamieszkującymi dotychczas we wspólnym mieszkaniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy było utrwalenie się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, zgodnie z którym "za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne" ( por. m.in. wyrok NSA z 25 października 2005 r., II OSK 127/05 [w:] LEX nr 201427). Skarżący w czasie gdy prowadzone już było postępowania administracyjne o jego wymeldowanie co prawda wniósł pozew o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania, jednak pozew ten został mu zwrócony z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. skarżący oświadczył, że jego małżeństwo z C. H. zostało rozwiązane przez rozwód nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. W wyroku tym Sąd – wedle jego relacji - nie zamieścił orzeczenia w przedmiocie korzystania ze wspólnego mieszkania stron. W tym kontekście wskazać należy, że niezależnie od powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania skarżący mógł domagać się także orzeczenia w wyroku rozwodowym o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez rozwiedzionych małżonków. Wskazać należy, że sąd w wyroku rozwodowym orzec może o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania także w wypadku, gdy małżonek nie przebywa w nim przejściowo, w szczególności gdy - nie rezygnując ze wspólnego mieszkania - zmuszony był je opuścić na skutek samowolnego, sprzecznego z prawem lub zasadami współżycia społecznego, postępowania drugiego małżonka ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2002 r., sygn. akt IV CKN 1249/00, [w:] LEX nr 80269).
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Wojewoda oraz Burmistrz K. prawidłowo przyjęli zaistnienie w sprawie ustawowych przesłanek do wymeldowania skarżącego z miejsca jej dotychczasowego pobytu przewidzianych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Odnosząc się do sformułowanych w skardze zastrzeżeń dotyczących działań lokalnej Policji, a w szczególności Kierownika Posterunku Policji w K. stwierdzić należy, że kwestie te nie miały wpływu na wynik sprawy, a w szczególności na ustalenia faktyczne na jakich oparły swoje decyzje organy obu instancji. Sąd miał także obowiązek oddalenia zawartych w skardze wniosków dowodowych. Wskazać tutaj należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym stosownie do przepisu 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej p.p.s.a. ) sąd z urzędu bądź na wniosek może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło