II SA/Gl 286/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności odwołania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postepowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] r., nr . nr [...] organ i instancji poinformował B. K. (strona skarżąca) o wszczęciu postepowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej, a to w związku z otrzymaniem informacji o uzyskiwaniu przez jej córkę dochodu z pracy w 2019 r. Od powyższego pisma strona skarżąca złożyła odwołanie do SKO, w którym zakwestionowała prawidłowość postępowania organu I instancji. Podkreśliła, że podjęcie studiów przez córkę spowodowało zwiększenie potrzeb finansowych rodziny. Zauważyła, że jej córka pracowała przez jeden miesiąc 2019 r. aby zaspokoić swoje potrzeby. Organ II instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy wydał w dniu [...] r. postanowienie, o którym mowa na wstępie. SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia w formie postanowienia niedopuszczalności tego środka. Odwołanie jest środkiem zaskarżenia służącym na decyzje administracyjne, zatem złożenie go od pisma Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postepowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej - jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. SKO wskazało, że stronie będzie przysługiwało odwołanie od wydanej w sprawie decyzji. W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja i stronie skarżącej nie przysługuje prawo wniesienia odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Dalej stwierdziło, iż jeżeli strona uważa, że organ jest przewlekły lub bezczynny może złożyć ponaglenie W piśmie z dnia 1 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data wpływu do organu 1 luty 2021 r.) strona skarżąca nie sformułowała zarzutów wobec postanowienia SKO. Wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięć jakie zapadły w jej sprawach w różnych postępowaniach w zakresie pomocy społecznej. W ocenie strony skarżącej dowody w jej sprawach są zbierane przez organ I instancji w sposób niezgodny z prawem i są wadliwie oceniane. Zażądała ukarania winnych tej sytuacji. Zdaniem strony skarżącej organy naruszył Konstytucję RP zwłaszcza jej art. 30, art. 32 pkt 1 i 2, art.41, art. 45, art. 47, art. 51, art. 67, art., 68, art. 70 i art. 71. W kolejnym piśmie z dnia 1 lutego 2021 r. strona skarżąca potwierdziła, że wskazane wyżej pismo, kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczy postanowienia SKO nr [...] W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad powodujących konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W konsekwencji skarga strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania od pisma Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postepowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Istota problemu w badanej sprawie, sprowadza się do oceny zasadności uznania przez SKO, że w stosunku do pisma z dnia [...] r. nr [...], wydanego przez Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G., nie jest dopuszczalne odwołanie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020r., poz.256 - dalej: "K.p.a.") zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści przywołanego przepisu wynika dla organu, do którego odwołanie zostało złożone, obowiązek ustalenia w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, w pierwszej kolejności, dopuszczalności odwołania. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że wniesione odwołanie jest dopuszczalne, organ może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Przedmiot badania Sądu ograniczał się zatem jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o niedopuszczalności odwołania, natomiast nie obejmował oceny, co do podniesionych w skardze innych zarzutów. Pojęcie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane w przepisach postępowania administracyjnego, jednakże w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe natomiast obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje bowiem od decyzji. Jest zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a jest aktem normatywnym, czynnością cywilnoprawną albo stanowi czynność materialno-techniczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1053/06, z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 585/12 oraz z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 3669/18). Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] r. Zastępca Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej, a to w związku z uzyskaniem przez organ I instancji informacji o uzyskiwaniu dochodu w 2019 r. przez córkę strony skarżącej. W stanie faktycznym sprawy, zdaniem Sądu, SKO słusznie zauważyło, że nie została wydana dla strony skarżącej decyzja. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja, to stronie nie przysługuje prawo wniesienia odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia zobowiązuje organ odwoławczy do zachowania przewidzianego w art. 134 K.p.a., tj. do stwierdzenia w formie postanowienia niedopuszczalności tego środka. W konsekwencji powyższego, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne badanej sprawy i mające zastosowanie w sprawie przepisy, uznać należy, że organ prawidłowo ocenił, iż sporne pismo z dnia [...] r., które zostało skierowane do strony skarżącej, nie jest decyzją administracyjną. Słusznie zatem SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma z dnia [...] r. Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. będącego zawiadomieniem strony skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie SKO, odpowiada prawu. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.