II SA/Gl 30/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Referent stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Zastępca Naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego, działający z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji w R. w dniu [...] r. , na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 ze zm.), skierował P. L. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu podał, że skierowanie zostało wydane z powodu kierowania przez stronę pojazdem w stanie nietrzeźwości. W tym samym dniu ten sam organ wydał także decyzję nr [...], którą na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 prawa o ruchu drogowym skierowano skarżącego na badania psychologiczne. Skarżący poddał się badaniom i przedłożył organowi dwa zaświadczenia: orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. nr [...], w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. B,C i E oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] wydane przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w którym stwierdzono bezterminowe istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B, B1, B+E oraz C, C1, C+E oraz C1+E. Od orzeczenia lekarskiego z [...] r. nr [...] skarżący złożył odwołanie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W dniu [...] r. zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie. Jedno z nich nr [...] dotyczyło uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, B1, B+E, a drugie o nr [...] uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii C, C1, C+E i C1+E. Oba orzeczenia zostały wydane w oparciu o przepis art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy prawo o ruchu drogowym i stwierdzały istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie uprawnień w nich wskazanych, a także oznaczały datę kontrolnego badania lekarskiego do dnia [...] r. Orzeczenia zostały przez Instytut przesłane do Starostwa Powiatowego w R. Pismem z dnia [...] r. Starosta Powiatowy w R. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E. oraz o prawie czynnego w nim udziału. Strona zapoznała się z aktami [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Starosta Powiatowy w R., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, cofnął P. L. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B,C,B+E i C+E. W uzasadnieniu powołał się na treść wydanych orzeczeń lekarskich, stwierdzających istnienie przeciwwskazań do kierowania przez stronę pojazdami. W odwołaniu od decyzji P. L. wniósł o uchylenie decyzji i zarzucił błędne ustalenia, że jego stan zdrowia uniemożliwia mu prowadzenie pojazdów mechanicznych. Podał, że od czasu uzyskania uprawnień wielokrotnie przechodził badania lekarskie. Jego wady fizyczne są wrodzone i nie przeszkadzały mu one nigdy w prowadzeniu pojazdów. Stan jego zdrowia się nie pogorszył. Podniósł także, że cofnięcie nie powinno dotyczyć prawa jazdy kategorii B, albowiem w ruchu drogowym może uczestniczyć bez zagrożenia dla siebie i innych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Opisano w uzasadnieniu przebieg postępowania i wskazano, że decyzja wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ma charakter związany. Organ administracji właściwy w sprawie nie ma uprawnień do weryfikowania orzeczenia lekarskiego, lecz jest związany jego wnioskami. W sytuacji stwierdzenia w ostatecznym orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, organ ma obowiązek wydać decyzję cofającą uprawnienia. Wskazano jednocześnie, że ustanie przyczyn uzasadniających cofnięcie, stanowi podstawę do ubiegania się o przywrócenie uprawnień, w tym celu konieczne jest jednak przedłożenie stosownego orzeczenia lekarskiego. W skardze do sądu administracyjnego P. L. zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności faktu niezdolności do prowadzenia pojazdów i oparcie się na niemiarodajnych orzeczeniach. Wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownych badań i zmianę decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi administracji. Podtrzymał zarzuty i argumenty zgłoszone w odwołaniu od decyzji I instancji, w tym wniosek o rozważenie pozostawienia mu uprawnień w zakresie kategorii B prawa jazdy. Stanowisko skarżącego podtrzymał na rozprawie jego pełnomocnik, wskazując dodatkowo na sprzeczność między wydanymi orzeczeniami a ustaleniami organu rentowego, który odmówił uznania skarżącego za niezdolnego do pracy i przyznania świadczeń rentowych. Podał, że od orzeczenia organu rentowego skarżący nie wniósł skargi do sądu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając jej związany charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić stronie skarżącej, że sądy administracyjne są powołane do kontroli legalności działania organów administracji publicznej, nie są natomiast właściwe do merytorycznego załatwiania spraw administracyjnych i wydawania w sprawie rozstrzygnięć dotyczących praw i obowiązków stron. Stwierdzając, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organów administracji nie narusza prawa, sąd skargę oddala. Taki zakres rozstrzygnięć sądu znajduje uzasadnienie w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ograniczony jest także zakres prowadzenia przez sąd administracyjny postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 powołanej ustawy, sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie prowadzi natomiast postępowania dowodowego z zastosowaniem takich środków dowodowych jak zeznania świadków czy opinie biegłych. Z tych powodów na etapie postępowania sądowego nie mogły zostać uwzględnione żądania skarżącego przeprowadzenia kolejnych badań lekarskich. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja wydana na podstawie art. 140 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zbadania zatem wymagało, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do wydania tej decyzji. Zasadnie Kolegium podkreśla, że decyzja wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 powołanej ustawy ma charakter aktu związanego. Zastosowany w przepisie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy tryb stwierdzający: "decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami" oznacza, że przepis ten nakłada na wskazany w nim organ obowiązek wydania takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki polegające na wydaniu orzeczenia lekarskiego określonej treści. Zaniechanie wydania decyzji w takiej sytuacji należałoby zakwalifikować jako naruszenie przez organ obowiązku. Nadto przepis ten nie posługuje się określeniami o charakterze ocennym, których użycie uzasadniałoby miarkowanie przez organ skutków stwierdzonych przeciwwskazań. Stan zdrowia kierowcy jest rzeczą mogącą podlegać zmianom i względy bezpieczeństwa ruchu wymagają instrumentów prawnych, pozwalających weryfikować osoby legitymujące się uprawnieniami. Zasadnie prawodawca uznał, że organ administracji publicznej nie dysponuje wiedzą medyczną, pozwalająca na samodzielne ocenianie, czy osoba posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami, ze względu na swój stan zdrowia, może z uprawnień tych nadal korzystać. Z tego powodu o stanie zdrowia i ewentualnym istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami rozstrzygają lekarze. Kwestie związane z prowadzeniem badań lekarskich i wydawaniem orzeczeń lekarskich regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15). Badania przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, wykonywane są przez uprawnionych lekarzy (§ 9 rozporządzenia). Lekarz na podstawie badania wydaje orzeczenie, badanie lekarskie przeprowadza się dla dwóch grup kategorii prawa jazdy: A, A1, B, B1, T, B+E oraz C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D1+E (§ 10 ust. 1 i 2 ). Wzór orzeczenia został określony w załączniku do rozporządzenia. Od wydanego orzeczenia przysługuje badanemu odwołanie do podmiotu odwoławczego, którymi są ośrodki wymienione w § 12 ust. 3 rozporządzenia, należy do nich także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Orzeczenie podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Opisana wyżej procedura została w sprawie zachowana. Skarżący poddany został badaniom we właściwych jednostkach przez uprawnionych lekarzy i wydane zostały ostateczne orzeczenia lekarskie, zgodne w formie ze wzorem określonym w załączniku. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane orzeczenia lekarskie nie mają cech opinii biegłych, lecz stanowią dokument urzędowy będący dowodem w sprawie (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2008 r., sygn. I OSK 840/08 oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. I OSK 43/08). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że dokument urzędowy korzysta z domniemania oryginalności i wiargodności. Nie można zatem podzielić zarzuty skarżącego, że decyzja została wydana w oparciu o niemiarodajne orzeczenia, taki zarzut, wobec braku przedstawienia konkurencyjnego orzeczenia, nie jest uzasadniony. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest orzeczenie lekarskie, takiego dowodu jednak strona nie przedłożyła. Niewątpliwie nie jest nim twierdzenie, że organy rentowe odmówiły przyznania skarżącemu świadczeń ze względu na stan zdrowia, przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami nie stanowią przesłanki przyznawania świadczeń rentowych, brak jest tożsamości przedmiotowej między tymi dwiema sprawami. W stwierdzonych okolicznościach sprawy nie można postawić organom zarzutu, że wydana decyzja jest arbitralna, wydana z naruszeniem prawa. Stanowisko organu znajduje uzasadnienie w wiążącym go orzeczeniu lekarskim a strona nie przedłożyła, poza wyrazami protestu i zapewnieniami, że jej stan zdrowia nie pogorszył się, żadnych dowodów odpowiadających mocą dowodową uzyskanemu przez organ dokumentowi urzędowemu. Z podanych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.