II SA/Gl 31/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-03-14
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest zgodne z prawem. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było uzasadnione, ponieważ ustalenie przebiegu granicy między nieruchomościami, a tym samym ustalenie, czy doszło do zajęcia pasa drogowego, stanowiło zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy o nałożenie kary pieniężnej. Postępowanie to było zależne od prawomocnego zakończenia toczącej się przed sądem powszechnym sprawy o rozgraniczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. o zawieszeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca kwestionowała fakt zajęcia pasa drogowego, podnosząc, że sporna jest kwestia własności gruntu. Postępowanie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, toczącego się przed sądem powszechnym, które miało istotne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do zajęcia pasa drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Ref. staż. Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w G.- H. P. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 roku wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 553/06 – po rozpoznaniu skargi M. P. – uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] roku zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie o zajęciu pasa drogowego do czasu ustalenia granic własności gruntu pomiędzy ulicą [...], a posesją M. P.
W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał wykładni art. 97 § 1 pkt 4 kpa i stwierdził, że organy orzekające zawieszając postępowanie w sprawie nie wykazały by ustalenie kwestii własności zajętego pasa drogowego miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy ani by postępowanie w tej materii toczyło się. Natomiast zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa może mieć miejsce wyłącznie do czasu zakończenia innego toczącego się postępowania, które ma wpływ na jego wynik.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie ustalenie, czy jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie ustalenia własności spornej nieruchomości (przebiegu granic nieruchomości na której usytuowano sporne ogrodzenie) się toczy, a jeśli tak, to czy ma istotne znaczenie dla wyników sprawy o zajęcie pasa drogowego. Pozytywna odpowiedź na te pytania – zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w omawianym wyroku z dnia 11 kwietnia 2007 roku – uzasadnia utrzymanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w mocy, przy czym konieczne będzie sprecyzowanie postępowania, do czasu którego zawieszenie ma trwać, a to dla umożliwienia kontroli chwili jego podjęcia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] roku zawieszające postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ul. [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na toczące się postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące wymierzenia żalącej się M. P. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ul. [...] i wydaną przez siebie w tym postępowaniu decyzję z dnia [...] roku, którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] roku nakładającą karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego. Otóż już w tej decyzji organ odwoławczy uznał, że kluczową kwestią w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie stanu prawnego gruntu, będącego przedmiotem zajęcia pasa drogowego, a kwestia własności zajętego gruntu jest sporna.
Realizując wskazania zawarte w wyroku z dnia 11 kwietnia 2007 roku organ odwoławczy w oparciu o pismo Prezydenta Miasta R. z [...] roku ustalił, że w celu ustalenia granicy między działkami nr [...] (własność Skarbu Państwa, ul. [...]) i nr [...] (własność M. P.) zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe w którym wydano decyzję o rozgraniczeniu z dnia [...] roku. Na skutek odwołania od tej decyzji M. P. i żądania skierowania sprawy do sądu powszechnego całość akt dotyczących rozgraniczenia przekazano Sądowi Rejonowemu w R. w dniu [...] roku.
Zdaniem organu odwoławczego dla pozostającej w toku niniejszej sprawy o wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego istotne i bezpośrednie znaczenie ma orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia przebiegu granic nieruchomości, stanowiących własność M. P. i Skarbu Państwa. Ponieważ sprawa o rozgraniczenie toczy się przed Sądem Rejonowym w R. (sygn. akt [...]), a rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, to zawieszenie postępowania znajduje uzasadnienie w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Równocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 97 § 2 kpa gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania (prawomocne zakończenie postępowania rozgraniczeniowego) organ administracyjny podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. P. zarzuciła, że postanowienie ostateczne zostało oparte na "bezprawnym twierdzeniu Prezydenta Miasta, że zajęty został przeze mnie pas drogowy ul. [...]". Podnosiła, że w wydawanych przez SKO w toku postępowania decyzjach kasacyjnych organ ten wskazywał na brak dowodów, że zajęty przez nią teren stanowi pas drogowy ul. [...]. Od decyzji tych Prezydent R. się nie odwoływał, a zatem – zdaniem skarżącej – nie zajęła ona pasa drogowego.
W skardze M. P. zawarła także zarzuty pod adresem Sądu Okręgowego w G. i Sądu Rejonowego w R. prowadzącego postępowanie o rozgraniczenie, a w kolejnych pismach z [...] roku, [...] roku i [...] roku zarzuty te powtarzała oraz odniosła się do sporów związanych z przebudową sieci N, na którą to przebudowę wydano pozwolenie na budowę uchylone wyrokiem z dnia 18 maja 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 1802/03.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] roku udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgłosił Prokurator Okręgowy w G., który na rozprawie w dniu 14 marca 2008 roku wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem Prokuratora z uwagi na zaistniały spór co do przebiegu granic rozgraniczenie nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne dla orzekania w przedmiocie kary pieniężnej na zajęcie pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (tu postanowienie). Rozstrzygnięcie administracyjne, a więc i kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, gdy jest zgodne z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego.
Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, iż nie narusza ono prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa (który co prawda nie został wskazany jako jego podstawa prawna, lecz na skutek utrzymania w mocy postanowienia opartego o ten przepis, stał się podstawą także zaskarżonego postanowienia), przy czym organ odwoławczy podejmując to postanowienie był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 11 kwietnia 2007 roku sygn. akt IV SA/Gl 553/06 (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm., dalej p.p.s.a.).
Kontrolowane postanowienie zostało wydane w toczącym się od [...] roku postępowaniu w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ul. [...]. Ulica [...] nosi nr działki [...] i stanowi własność Skarbu Państwa (odpis KW Sąd Rejonowy R. nr [...]). Z ulicą tą bezpośrednio sąsiaduje działka skarżącej nr [...]. Na granicy tych działek doszło w [...] roku do zajęcia przez skarżącą części pasa drogowego ul. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie (decyzją z [...]r. i [...] r.) uchylało decyzję Prezydenta Miasta R. o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego z uwagi na brak wykazania, że zajęta część pasa drogowego wchodzi w skład działki nr [...] (ul. [...]). W decyzji z dnia [...] roku SKO wyraźnie stwierdziło, że "kluczową kwestią w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie stanu prawnego gruntu, będącego przedmiotem zajęcia prasa drogowego ul. [...]".
Z akt sprawy wynika, wskazuje na to organ odwoławczy, że kwestią sporną jest ustalenie własności zajętego pasa, co sprowadza się do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością skarżącej nr [...] a ulicą [...] – działka nr [...]. Granica ta bowiem jest sporna. Od ustalenia przebiegu tej granicy uzależnione jest podstawowe dla niniejszej sprawy ustalenie to jest czy doszło do zajęcia pasa drogowego ul. [...] i zakresu tego zajęcia.
Skoro powyższe ustalenie jest zależne od zakończenia toczącej się przed Sądem Rejonowym w R. pod sygn. [...] sprawy o rozgraniczenie to prawomocne zakończenie tego postępowania rozstrzygnie o zagadnieniu wstępnym dla niniejszej sprawy dotyczącej zajęcia pasa drogowego. Zagadnieniem wstępnym jest bowiem ustalenie granicy między działkami nr [...] i [...], co pozwoli na ustalenie czy doszło do zajęcia pasa drogowego to jest wykroczenia przez skarżącą z realizacją ogrodzenia poza granicę działki [...].
Oznacza to, że do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, a ściśle mówiąc utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji doszło zgodnie z prawem. Artykuł 97 § 1 pkt 4 kpa przesądza o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania o rozgraniczenie prowadzonego przez Sąd Rejonowy w R. pod sygn. [...] przy czym organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że stosownie do treści art. 97 § 2 kpa postępowanie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek strony po prawomocnym zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego.
Oznacza to, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Natomiast zarzuty skargi są nieuzasadnione. W części w której dotyczą one orzecznictwa sądów powszechnych pozostają poza kompetencją sądu administracyjnego. Zarzut braku odwołań ze strony Prezydenta Miasta R. od decyzji kasacyjnych SKO wynika z braku rozróżnienia przez skarżącą pozycji organu orzekającego w sprawie od pozycji strony postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącej, że organowi, który wydawał w postępowaniu decyzję w I instancji, jak w niniejszej sprawie Prezydent Miasta R., nie przysługuje prawo złożenia odwołania. Sprawa związana z udzieleniem pozwolenia na budowę decyzją z dnia [...] roku pozostaje bez związku z zaskarżonym postanowieniem, a nadto została ona załatwiona wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ka 1802/03.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło