II SA/Gl 319/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-06-29

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej oraz sytuacji materialnej małżonka, mimo istnienia między nimi rozdzielności majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej oraz sytuacji materialnej małżonka w sposób wystarczający do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. Sąd wskazał, że obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami istnieje niezależnie od ustroju majątkowego, a brak informacji o dochodach małżonki uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z urzędu pracy i brak majątku. Sąd wezwał do udokumentowania wydatków, dochodów oraz sytuacji materialnej małżonki. Skarżący dołączył dokumenty dotyczące kosztów utrzymania mieszkania i dochodów z urzędu pracy, a także umowę o rozdzielności majątkowej z małżonką. Sąd uznał przedstawione dowody za niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. T. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu z urzędu. Skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie z urzędu pracy, otrzymywane w ramach stażu w wysokości 851 zł netto miesięcznie. Pismem z dnia 18 maja 2017 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup niezbędnych lekarstw, itp., - nadesłanie dokumentów potwierdzających deklarowaną w druku wniosku wysokość świadczenia z urzędu pracy, - podanie wielkości posiadanego lokalu mieszkalnego, - nadesłanie zaświadczenia wykazującego, że małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że od wielu lat jest w rozdzielności majątkowej ze swoją małżonką, zameldowany jest w mieszkaniu żony i w miarę możliwości partycypuje w kosztach jego utrzymania. Do pisma, zawierającego wspomniane oświadczenie, skarżący dołączył dokumenty, z których wynika, że wysokość czynszu za lokal mieszkalny wynosi 563 zł, w miesiącu czerwcu rachunek za gaz opiewał na kwotę 209 zł, zaś rachunek za energię elektryczną na kwotę 166 zł. Wnioskodawca nadesłał również zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego świadczenia z urzędu pracy oraz kopię umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej pomiędzy nim, a jego małżonką. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest możliwym bezsporne stwierdzenie, że wnioskodawca nie dysponuje możliwościami zdobycia środków pieniężnych, które pozwoliłyby mu na samodzielne opłacenie kosztów sądowych oraz usług fachowego pełnomocnika. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być fakt istnienia ustroju rozdzielności majątkowej pomiędzy stroną i jego małżonką. Zauważyć bowiem przyjdzie, że na małżonkach ciąży wynikający z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) obowiązek udzielania sobie pomocy, w tym wsparcia finansowego w zakresie prowadzonych postępowań sądowych, niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego czy prowadzą, czy też nie wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I FZ 313/13, Lex nr 1363511). W opisywanych okolicznościach twierdzenia skarżącego o tym, że partycypuje on w kosztach utrzymania zajmowanego z żoną lokalu mieszkalnego trudno uznać za wiarygodne, skoro przedstawione dokumenty świadczą o tym, że opłaty te są ponoszone prze jego małżonkę. Co więcej, nic nie wiadomo na temat wysokości dochodów tej osoby, co niewątpliwie ma znaczenie przy ocenie możliwości finansowych strony. Wykazanie sytuacji materialnej obojga małżonków, przynajmniej w zakresie wystarczającym do scharakteryzowania rzeczywistych możliwości płatniczych małżonka domagającego się dofinansowania z budżetu państwa, jest w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy konieczne (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I GZ 313/15). Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat stanu majątkowego małżonki skarżącego oraz wysokości uzyskiwanych przez tę osobę dochodów, brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło