II SA/Gl 32/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-04-13
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która jest przedmiotem współużytkowania wieczystego, może zostać wydana bez wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych, mimo że jednym ze współużytkowników jest spółdzielnia mieszkaniowa?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości będącej przedmiotem współużytkowania wieczystego może zostać wydana wyłącznie na wniosek wszystkich współużytkowników wieczystych. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie stanowi przepisu wyłączającego stosowanie art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w takich przypadkach. Brak takiego wniosku stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" złożyła wniosek o podział nieruchomości stanowiącej współużytkowanie wieczyste. Prezydent Miasta R. zatwierdził podział decyzją z dnia [...]. Po wznowieniu postępowania i stwierdzeniu naruszenia prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność tej decyzji, uznając, że podział nie został dokonany na wniosek wszystkich współużytkowników wieczystych, co stanowi rażące naruszenie art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę.
Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...] - zwaną dalej "decyzją z dnia [...] r." - zatwierdzony został podział nieruchomości położonej w Rybniku, obejmującej przed podziałem działkę nr 1. Jednocześnie wskazano, że nieruchomość podlegająca podziałowi stanowi własność Gminy R. w użytkowaniu wieczystym, cyt.: Spółdzielni Mieszkaniowej "A", G. B., M. B., A. T., B. W., G. S., K. Z., E. B., J. B., L. F., M. W., K. W., M. W., B. S., J. S., K. K., T. K., A. M., R. M., M. K., M. K., M. L., A. L., Z. B., E. B., E. G., A. G., M. S., D. S., E. D., J. D., E. G., J. G., I. M., L. M.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. podniesiono, że podziału przedmiotowej nieruchomości dokonuje się na wniosek użytkownika wieczystego, a przedłożony projekt podziału jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego Planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. Jednocześnie poinformowano, że prawo użytkowania wieczystego działki nr 2, wydzielonej pod teren ogólnodostępnego ciągu pieszojezdnego, z mocy prawa wygasa, a działka przechodzi na własność Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stanie się ostateczna.
Pismem z dnia 3 lipca 2013 r. I. M., H. C., A. G., G. B.-K., G. G., W. T. wystąpili do Prezydenta Miasta R. o uchylenie ww. decyzji, wskazując na brak zgody 34 współużytkowników wieczystych na podział przedmiotowej nieruchomości, oraz pominięcie w decyzji małżeństwa I. M. i Z. M.
Postanowieniem Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...] postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. zostało wznowione.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...]stwierdzono wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...]r. z naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 9 listopada 2013 r. I. M., Z. M., A. G., G. G., B. C., złożyli odwołania od decyzji z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. nr[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Natomiast postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych przez A. G., B. C. i G. G.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...]powtórnie stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji z dnia [...]r.
Pismem z dnia 17 października 2014 r. I. M. i Z. M. wnieśli odwołania od decyzji z dnia [...]r.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z urzędu wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Kolegium z urzędu zawiesiło postępowanie administracyjne prowadzone z odwołań wniesionych przez I. M. i Z. M.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości wskazując, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w zakresie rozstrzygnięcia o przejściu prawa własności na Skarb Państwa bez podstawy prawnej, co wypełnia przesłanki określone art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium orzekło nadto, iż decyzja z dnia [...]r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzję z dnia [...]r. podjęto w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w jej ówczesnym brzmieniu wynikającym z Dz. U. 2010, Nr 102, poz. 651 z późn. zm. ( zwanej dalej u.g.n.). Bezsporne w sprawie jest, że nieruchomość oznaczona geodezyjnie przed podziałem jako działka nr 1, nie stanowiła przedmiotu wyłącznego użytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej "A", była bowiem przedmiotem współużytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej "A" oraz właścicieli wyodrębnionych lokali, z którymi jest związany udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu. W myśl ówczesnego art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cyt.: Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd.
Stwierdzić w związku z tym trzeba, że decyzją z dnia [...]r. w sposób rażący naruszono art. 97 ust. 2 u.g.n., gdyż podział nie został dokonany na wniosek wszystkich współużytkowników wieczystych lecz tylko Spółdzielni, mimo że fakt współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości był znany organowi, który wydał weAikowaną decyzję. O dokonaniu podziału na wniosek jedynie Spółdzielni świadczy treść decyzji z dnia [...] r., w której wskazano, cyt.: "po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z siedzibą w R., działającej na rzecz członków Spółdzielni i współużytkowników wieczystych" (tak na 1 stronie decyzji), "Podziału przedmiotowej nieruchomości dokonuje się na wniosek użytkownika wieczystego" (tak w uzasadnieniu na 2 stronie decyzji). W aktach sprawy znajdują się nadto wnioski sporządzone dnia [...]r. i [...]r. podpisane jedynie przez przedstawicieli Spółdzielni. Nie ma jakichkolwiek dokumentów, które stanowiłyby dowód złożenia wniosku o podział przez pozostałych współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości.
Błędne jest założenie organu wydającego decyzję z dnia [...]r., że mógł dokonać podziału przedmiotowej nieruchomości bez zgody wszystkich współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości, opierając się jedynie na wniosku Spółdzielni. W sprawach podziału nieruchomości będących we współwłasności czy też we współużytkowaniu wieczystym zastosowanie znajduje bowiem art. 97 ust. 2 u.g.n. Przepis ten w równym stopniu dotyczy zwykłej współwłasności, współużytkowania wieczystego, jak i takich stosunków, w których występują wspólnoty mieszkaniowe czy też spółdzielnie. Przepis ten nie dozwala, by postępowanie podziałowe w trybie administracyjnym było przeprowadzone bez zgody wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) co do tego czy w ogóle podział przeprowadzać, jak i kształtu podziału. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j.: Dz. U. 2013, Nr 1222 zwana dalej "ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych") nie stwarza w tej materii odstępstw od zasady przewidzianej w art. 97 ust. 2 u.g.n. W szczególności takim przepisem nie jest art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na który powołał się Prezydent Miasta R. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r., jak i decyzji z dnia [...]r. Przepis ten stanowi cyt.: Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i la, które stosuje się odpowiednio. W przepisie tym jest bowiem mowa o wykonywaniu przez spółdzielnię zarządu nieruchomościami wspólnymi, co nie obejmuje jednak czynności podziału nieruchomości w trybie administracyjnym. Gdyby było inaczej, to przepis art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miałby jakiegokolwiek znaczenia na gruncie administracyjnego postępowania podziałowego. W powołanym ostatnio przepisie odesłano wszak do art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, który stanowi, cyt.: Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Określony art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymóg złożenia wniosku o podział przez wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) oraz odesłanie w tym przepisie do art. 199 k.c. jednoznacznie wskazują, że wystąpienie z wnioskiem o podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością.
Trzeba w związku z tym stwierdzić, zdaniem Kolegium, że przepis art. 97 ust. 2 u.g.n. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a nie odwrotnie. Z tego też względu za błędne trzeba uznać stanowisko, że wystarczająca dla przeprowadzenia przedmiotowego podziału nieruchomości była uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z siedzibą w R. z dnia [...]r. w sprawie przyjęcia propozycji podziału i zobowiązania Zarządu Spółdzielni do przygotowania planu podziału. Stanowisko to jest bowiem oparte na bezpodstawnym założeniu, że w sprawach podziału danej nieruchomości w trybie administracyjnym większość może decydować za mniejszość. Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że wydając decyzję z dnia [...] r. rażąco naruszono, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., wyżej cytowany art. 97 ust. 2 u.g.n. Zdaniem Kolegium pozbawione nadto podstaw prawnych było decydowanie w decyzji z dnia [...]r. o przejściu prawa własności w sformułowaniu cyt.: działka przechodzi na własność Skarbu Państwa.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]r. i jej uchylenie, oraz wydanie decyzji, cyt. "utrzymującej w mocy" decyzję z dnia [...]r.
W uzasadnieniu podniesiono, że za wystarczającą do przeprowadzenia przedmiotowego podziału nieruchomości należy uznać uchwałę Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w R. z [...]r. w sprawie przyjęcia propozycji podziału i zobowiązania Zarządu Spółdzielni do przygotowania planu podziału. Spółdzielnia ma, stosownie do przepisów art. 97 ust. 1 u.g.n., interes prawny w złożeniu wniosku o podział nieruchomości. Zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Zważyć również należy, że w przepisach k.c. dotyczących współwłasności przyjęto, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną wymagana jest zgoda większości współwłaścicieli, a do czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W ustawie o własności lokali uregulowano natomiast inne rozwiązania w zakresie zarządzania nieruchomością wspólną, tj. w art. 18 zarząd lub w art. 33 zarządca podejmuje samodzielnie czynności zwykłego zarządu, natomiast czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają uprzedniej uchwały właścicieli lokali podjętej większością głosów. Interes wspólny, a nie indywidualny ma pierwszorzędne znaczenie przy sprawowaniu zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową. Wbrew uzasadnieniu decyzji Kolegium z [...]r. ustawodawca uregulował zakres takiego zarządu poprzez art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z [...]r. W uzasadnieniu obszernie zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego, stwierdzając następnie, że nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska zawartego w decyzji Kolegium z dnia [...]r., gdyż w pełni podziela opisane w jego uzasadnieniu ustalenia stanu faktycznego oraz wywody prawne, uznając je za swoje. Istotne jest bowiem, że art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera rozwiązanie wyjątkowe, które w równym stopniu dotyczy wszystkich współwłaścicieli i współużytkowników wieczystych, w tym spółdzielni mieszkaniowych. Rozwiązanie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w żaden sposób nie wyłącza w stosunku do spółdzielni mieszkaniowych stosowania art. 97 ust. 2 u.g.n. Brak wypełnienia wymogów z art. 97 ust. 2 u.g.n. przy wydawaniu decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. powoduje, że decyzja ta jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że błędne jest twierdzenie Spółdzielni, że brak udziału spadkobierców G. S. i Z. M. stanowi o nieważności decyzji Kolegium z dnia [...]r. Brak udziału w postępowaniu określonych osób może być uznany w okolicznościach konkretnego przypadku jedynie za wadę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zaś rozważanie wystąpienia wady wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może mieć miejsce jedynie na wniosek osoby, która bez własnej winy została pominięta w określonym postępowaniu.
Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. reprezentowana przez adw. R. S. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji tegoż Kolegium z dnia [...]r. Decyzjom pełnomocnik zarzucił obrazę art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spółdzielnia mieszkaniowa nie może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością, gdyż potrzebna jest do tego zgoda wszystkich współwłaścicieli, podczas gdy spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, bowiem przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi lex specialis względem przepisów kodeksu cywilnego.
W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że zakres zarządu spółdzielni mieszkaniowej unormowany jest w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Powoływana ustawa stanowi regulację szczególną względem przepisów k.c., umożliwiającą sprawne i skuteczne zarządzanie nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni mieszkaniowej.
W rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd powierzony obejmuje nie tylko czynności zwykłego zarządu, ale również czynności przekraczające jego zakres. Sąd Najwyższy trafnie wskazał w wyroku z 22 marca 2012 r., sygn. akt. IV CNP 80/11, że na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielnia mieszkaniowa z mocy ustawy sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność jej i innych współwłaścicieli lokali jak zarząd nieruchomościami stanowiącymi wyłącznie jej własność.
Na to, że spółdzielnia uprawniona jest do wykonywania spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu wskazuje także orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt III Czp 122/13.
W związku z powyższym uznać należy, że spółdzielnia zgodnie z treścią uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Rybniku z dnia [...]r., była uprawniona do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną. Zastosowanie winny znaleźć więc przede wszystkim przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które nie odsyłają do przepisów k.c., a nie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarło było w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] r. W sposób przekonujący, poparty dowodami, organ wykazał zaistniałe w sprawie przesłanki powodujące konieczność stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, a wydane rozstrzygnięcie zostało szczegółowo uzasadnione i zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości co do ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż niewątpliwym jest, że decyzja podziałowa Prezydenta Miasta R. wydana została na podstawie art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niezrozumiałe jest zatem twierdzenie skargi, iż w sprawie "Zastosowanie winny znaleźć więc przede wszystkim przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które nie odsyłają do przepisów k.c., a nie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami" bowiem właśnie na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami Spółdzielnia złożyła wniosek o podział. Żaden zaś przepis nie wyłącza stosowania w administracyjnym trybie podziału ani całości art. 97 (wówczas dokonanie takiego podziału w ogóle nie byłoby na podstawie ww. normy możliwe), ani też części tegoż artykułu. Wbrew twierdzeniom skargi art. 27 ustawy o spółdzielniach, traktujący o zarządzie nieruchomością wspólną, nie odnosi się tym samym do omawianej sprawy.
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami "Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd". Z kolei przywołany art. 199 k.c. stanowi, iż w przypadku braku zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Zdaniem Sądu treść art. 97 ust. 2 u.g.n. jest jednoznaczna i nie wymaga dodatkowej wykładni, jej literalne brzmienie jest bowiem klarowne i oczywiste. W myśl bowiem wskazanej normy podziału w sytuacji gdy nieruchomość jest przedmiotem współużytkowania wieczystego można dokonać jedynie na wniosek wszystkich współużytkowników. Regulacja ta nie przewiduje żadnego wyjątku, żadnych odstępstw, żadnego wreszcie zróżnicowania w zależności od tego jakie podmioty są współużytkownikami wieczystymi. Zawsze, bezwzględnie, w myśl przywołanej normy, wydanie decyzji podziałowej uzależnione jest w pierwszej kolejności od zbadania czy wszyscy współużytkownicy złożyli stosowny wniosek albowiem w innym przypadku wydanie decyzji w trybie art. 97 u.g.n. rażąco naruszałoby prawo. To, iż wskazana regulacja ma charakter tak rygorystyczny ustawodawca dodatkowo wzmocnił odesłaniem do art. 199 k.c. wskazując tym samym, że jedynym przypadkiem, w którym podział może być dokonany pomimo braku woli współużytkownika wieczystego jest sytuacja, w której sąd powszechny podjąłby w tej mierze stosowne rozstrzygnięcie.
W konsekwencji ewentualne wyłączenie art. 97 ust. 2 u.g.n. w odniesieniu do statusu konkretnego użytkownika wieczystego (np. spółdzielni mieszkaniowej) wymagałoby zmiany bądź to samej u.g.n. bądź też odpowiedniej regulacji zawartej w innej ustawie, jasno i klarownie regulującej w inny sposób warunki podziału administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skargi w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych przepisu takiego nie ma, choć niewątpliwie, jako że ustawa jest późniejsza niż u.g.n., gdyby taka była wola ustawodawcy można by go wprowadzić. Nie stanowi bowiem normy wyłączającej stosowanie art. 97 ust. 2 u.g.n. art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wskazujący jedynie, iż zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, ani też jakikolwiek inny przepis tejże ustawy.
W konsekwencji, wobec jednoznacznego brzmienia art. 97 ust. 2 u.g.n. i braku norm przewidujących albo w u.g.n. albo w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych odmienny tryb administracyjnego podziału nieruchomości, zasadniczo bez znaczenia dla sprawy pozostają prowadzone przez stronę skarżącą rozważania dotyczące istoty zarządu i oceny czy przepisy o spółdzielniach zarząd ograniczają do czynności zwykłych czy też obejmują nim także czynności zwykły zarząd przekraczające. Niezależnie bowiem od opowiedzenia się za jedną lub drugą koncepcją oczywistym jest brak przepisów wyłączających stosowanie art. 97 ust. 2 u.g.n. w sytuacjach gdy jednym z współużytkowników wieczystych jest spółdzielnia mieszkaniowa, a tym samym wniosek spółdzielni nie zastępuje wniosku pozostałych współużytkowników. Notabene zdaniem Sądu podział nieruchomości w ogóle nie wchodzi w zakres pojęcia "zarządzania" (zarządu) nieruchomością. Dotyka on bowiem kwestii własnościowych, mieszcząc się tym samym w sferze indywidualnych tytułów prawnych do nieruchomości poszczególnych użytkowników
Wnosząc o dokonanie podziału Spółdzielnia nie okazała ani wniosków pozostałych współużytkowników wieczystych, ani też rozstrzygnięcia sądu, o którym mowa w art. 199 k.c. Bez znaczenia prawnego, nie zastępując wniosków poszczególnych współużytkowników wieczystych, pozostawała wskazywana w skardze uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia [...]r., podjęta zresztą w odmiennym składzie osobowym niż skład użytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji organ winien był wezwać wnioskodawczynię do przedłożenia stosownych dokumentów, wydanie zaś bez nich decyzji podziałowej rażąco, jak trafnie wskazało Kolegium, naruszało prawo. Decyzja pozostawała bowiem w oczywistej sprzeczności z art. 97 ust. 2 u.g.n.- por. w tej mierze również np. poprawnie przywołany w odpowiedzi na skargę wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 201/13.
Trafnie też Kolegium zauważyło, że stwierdzenie w decyzji Prezydenta Miasta R. dotyczące przejścia prawa własności działki drogowej "cyt.: działka przechodzi na własność Skarbu Państwa" pozbawione było podstawy prawnej.
Sąd podziela także przekonanie Kolegium, iż w sprawie nie zarzucono i nie wykazano by decyzja Prezydenta Miasta R. wywołała nieodwracalne skutki prawne, wystąpienia skutków takich nie można też dopatrzyć się na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych. Tym samym nie zaszły przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Zastrzeżenia budzi jedynie fakt dokonania powyższej oceny w osnowie decyzji Kolegium z dnia [...]r., podczas gdy właściwym miejscem winno być jedynie uzasadnienie rozstrzygnięcia. Wskazane redakcyjne uchybienie nie wpływa jednak na niewątpliwą prawidłowość stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. W konsekwencji niedostrzeżenie kwestii tej przez organ w zaskarżonej decyzji także, zdaniem Sądu, nie wpływa na wynik sprawy.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło