II SA/Gl 334/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-12-14

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe jest możliwe, gdy obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc, a działka nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, ale ustanowiono służebność przejazdu i przechodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie projektu budowlanego samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe jest możliwe, nawet po utracie mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z innymi przepisami szczególnymi. Ustanowiona służebność przejazdu i przechodu przez sąsiednią działkę zapewnia dostęp do nieruchomości, co pozwala na legalizację obiektu, nawet jeśli nie ma on bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zatwierdzającą projekt budowlany samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące braku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, braku dostępu do drogi publicznej oraz naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Wcześniejsze postępowania sądowe uchylały decyzje organów z powodu naruszenia procedury, w tym braku zapewnienia czynnego udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał inwestorom S. i S. K. wykonanie oceny technicznej wybudowanego bez pozwolenia zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego w B. przy ul. [...] nr [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] nakazał S. K. doprowadzenie zbiornika do stanu zgodnego z przepisami poprzez jego uszczelnienie, izolację oraz odpowietrzenie, jak również dostarczenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W wyniku rozpoznania skargi E. K., właściciela sąsiedniej nieruchomości, wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt: II Sa/Ka 1401/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd wskazał fakt pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, jak również jak również błędne zastosowanie przez prowadzące postępowanie organy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w miejsce znowelizowanego art. 48 tejże ustawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo Budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wstrzymał roboty budowlane związane z wybudowaniem bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy B. o zgodności lokalizacji inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz dokumentów określonych w art. 33 ust. 2 pkt 1), 2), 3) i 4) Prawa budowlanego. W dniu [...] r. S. i S. K. przedłożyli organowi pierwszej instancji żądane dokumenty, w tym cztery egzemplarze projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zatwierdził projekt budowlany powykonawczy przedmiotowego zbiornika oraz nakazał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. zbiornika. Zdaniem organu pierwszej instancji spełnione bowiem zostały warunki, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane. Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. K. wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucając m.in. iż decyzja narusza art. 48 ust 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, gdyż inwestorzy nie dostarczyli zaświadczenia wójta, burmistrza, prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a jedynie pismo stwierdzające, iż plan taki na terenie miasta obecnie nie istnieje. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż wbrew art. 10 k.p.a. organ pierwszej instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym nie wezwał E. K. do zapoznania się z przedłożoną przez inwestorów dokumentacją powykonawczą oraz innymi dokumentami, które inwestorzy przedłożyli w związku z wykonaniem postanowienia z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia tegoż organu z dnia [...] r., jako niezgodnych z prawem. Podniósł, iż zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące naruszenia art. 48 ust. 2 pkt. 1 i ust. 3 ustawy Prawo Budowlane nie zostały w ogóle rozpatrzone, a decyzja została uchylona jedynie z powodu uchybień formalnych. Wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego uznając decyzję organu II instancji za poprawną. Zdaniem Sądu bezspornym w sprawie jest bowiem, iż doszło do naruszenia zasady zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu, a naruszenie to tak w ocenie organu odwoławczego, jak i w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1401/02 Sąd wyraźnie wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji winien uwzględnić zmienioną treść art. 48 ustawy Prawo budowlane, a także w sposób prawidłowy ustalić krąg osób uprawnionych do brania udziału w postępowaniu, umożliwiając im czynny udział we wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie. Zaskarżona decyzja w pełni realizuje zatem wskazania Sądu zawarte w powołanym wyroku. W międzyczasie, w wyniku kolejnego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zatwierdził projekt budowlany powykonawczy przedmiotowego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe będącego własnością S. K. i S. K. oraz nakazał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. zbiornika. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, iż umożliwił E. K. czynny udział w prowadzonym postępowaniu. W efekcie w dniu [...] r. do Inspektoratu zgłosił się E. K. wraz z pełnomocnikiem. Po zapoznaniu się z aktami sprawy pełnomocnik E. K. miał uwagi co do sposobu opróżniania zbiornika ścieków znajdującego się na działce nr [...] poprzez działkę nr geod. [...] będącą własnością Pana E. K. Ponadto zastanawiający dla pełnomocnika był fakt możliwości legalizacji obiektu budowlanego, który zlokalizowany jest na działce, która zdaniem pełnomocnika nie jest działką budowlaną (brak dostępu drogi publicznej). Po ponownym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego organ I instancji zważył jednak, iż działka nr ew. [...], na której usytuowany jest zbiornik nieczystości ciekłych będący przedmiotem postępowania, stanowi całość użytkową posesji, na którą się składa działka nr ew. [...] i nr [...]. Budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] musi mieć zapewnione odprowadzenie ścieków socjalno-bytowych, w związku z czym zbiornik ścieków, zgodnie z art. 3 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane, jest urządzeniem budowlanym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu (budynku mieszkalnego) zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ I instancji wskazał nadto, że w znajdującym się w aktach sprawy akcie notarialnym z dnia [...] r. Repertorium [...] nr [...], widnieje zapis gwarantujący każdoczesnym właścicielom działki nr [...] cyt. "...prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] ...", wobec tego mając na uwadze fakt, że działka nr [...] stanowi całość posesji nr [...], nie można twierdzić, że nie jest ona działką budowlaną w świetle przepisów Prawa budowlanego. Nadto na wybudowanie zbiornika nieczystości ciekłych, inwestor nie był zobowiązany do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, lecz wystarczające jest oświadczenie z Urzędu Gminy, że przedmiotowy obiekt jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego (co zostało potwierdzone w piśmie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] r. znaki [...]). Organ I instancji stwierdził w konkluzji, iż inwestor wykonał obowiązek nałożony przez PINB w C. postanowieniem z dnia [...] r. przedkładając wymagane dokumenty. Ponieważ przedłożony projekt spełnia wymagania formalno-prawne, wobec tego zgodnie z art. 49 ust. 4 pkt. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, gdyż budowa została zakończona. W wyniku rozpoznania odwołania E. K., który zakwestionował istnienie przesłanek do legalizacji przedmiotowego zbiornika, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji nie podzielił stanowiska zajętego przez stronę skarżącą w odwołaniu. Wobec niekwestionowanego faktu iż przedmiotowy zbiornik zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, bezzasadnymi są bowiem dywagacje czynione przez odwołującego się odnośnie obowiązku posiadania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. Natomiast zasadnym było rozważenie, czy zatwierdzenie dokumentacji powykonawczej przez organ I instancji w oparciu o przedłożone pismo Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] r. było prawidłowe. W powyższym piśmie Burmistrz stwierdził, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ustanowionym Uchwałą Rady Miasta i Gminy B. Nr [...] z dnia [...] r., teren na którym zrealizowano przedmiotowy zbiornik przewidziany był pod zabudowę mieszkaniową. Powyższy plan utracił moc z dniem [...] r., a zatem jednoznacznie można stwierdzić że realizacja przedmiotowego zbiornika w [...] r. miała miejsce w okresie obowiązywania tegoż planu, nie naruszając jego ustaleń, w tym też okresie wszczęto prowadzone obecnie postępowanie administracyjne. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, stwierdzić należało że ww. pismo Burmistrza Miasta i Gminy B. spełnia jako dokument wymogi stawiane przepisem art. 48 ust. 3 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane i może stanowić podstawę do zatwierdzenia dokumentacji powykonawczej przedmiotowego zbiornika. Także badając zgodność zaskarżonej decyzji z przepisem art. 49 ustawy Prawo budowlane nie stwierdzono uchybień. Pismem z dnia [...] r. E. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż jego zdaniem mylne jest zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej twierdzenie, że na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe inwestor nie musiał uzyskać decyzji o warunkach zabudowy. Zakwestionował także przytoczenie w decyzjach zaświadczenia Burmistrza o braku na terenie B. obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo, iż inwestor zobowiązany był do przedłożenia albo zaświadczenia o zgodności inwestycji z ustaleniami planu albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy. Nadto przedmiotowa działka nie posiada dostępu do drogi publicznej. Skarżący wskazał jednocześnie, iż nie wyraża zgody na obsługę komunikacyjną działki nr [...] (akt notarialny przewidywał obowiązek taki jedynie w odniesieniu do działki [...]) przez należącą do niego działkę [...] . Rozwiązanie takie byłoby zresztą, zdaniem skarżącego cyt. "praktycznie nierealne" (jak skarżący wyjaśnił w uzupełniającym piśmie procesowym z dnia [...] r. nie ma możliwości dojazdu wozu asenizacyjnego do komórki S. K. i tym samym działka skarżącego będzie przy opróżnianiu szamba zanieczyszczana). W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (ten ostatni wniosek został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalony postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r.). Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż podtrzymuje argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż należące do S. i S. K. działki o nr ewid. [...] i [...] stanowią jedną nieruchomość. Tym samym, choć z mocy aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. [...]. Nr [...] ustanowiona została służebność dostępu do drogi publicznej na rzecz każdoczesnych właścicieli działki [...] – nie ogranicza to owego właściciela w mozliwości korzystania z całości posiadanej przezeń nieruchomości. Dodatkowe pisma procesowe z dnia [...] r. i [...] r. wniósł także S. K., wnosząc o oddalenie skargi w całości, a także wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż teren, na którym zrealizowano inwestycję w obowiązującym w [...] r. planie miejscowym z [...] r. przewidziany był pod zabudowę mieszkaniową. Tym samym realizacja inwestycji zgodna była z ustaleniami planu, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 146/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez ten Sąd w wyrokach z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1401/02 i 11 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 146/06 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem rozważań dotyczących konieczności zastosowania w sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w znowelizowanym brzmieniu, jak też potencjalnej możliwości legalizacji przedmiotowego zbiornika w oparciu o art. 49 ustawy, albowiem kwestie te zostały przesądzone w zawartych w uzasadnieniach przywołanych wyżej wyroków ocenach prawnych. Rozważenia wymaga natomiast prawidłowość wydanych przez organ I i II instancji w wyniku kolejnego rozpoznania sprawy rozstrzygnięć w kontekście wyliczonych w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przesłanek, ich zaistnienie warunkuje bowiem możliwość legalizacji samowolnej inwestycji. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 2, 3 i 5 ustawy Prawo budowlane jeżeli samowolna budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa powyżej, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W myśl natomiast art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Wskazać należy, iż inwestorzy, zobowiązani do przedłożenia wymaganych dokumentów postanowieniem z dnia [...] r., nałożony na nich obowiązek spełnili. Przedłożyli bowiem spełniający wymagania formalno-prawne projekt powykonawczy, jak również pismo Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] r. znaki [...]) informujące, że B. nie posiada wprawdzie obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak według ustaleń poprzednio obowiązującego planu, teren przedmiotowej działki znajdował się na obszarze z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. W piśmie, o którym mowa, Burmistrz Miasta i Gminy stwierdził nadto, iż przedmiotowa inwestycja (lokalizacja szamba) nie może być sprzeczna z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 711 z późn. zm.), gdyż stanowi ona niezbędny element do funkcjonowania budynku przewidzianego na pobyt ludzi. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazać w tym miejscu należy, iż wprawdzie, w myśl cytowanego pisma, na terenie B. nie istnieje aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to jednak fakt ten nie stanowi przeszkody formalnej uniemożliwiającej legalizację obiektu. Art. 49 ust. 1 pkt 1 (podobnie jak art. 48 ust. 2 pkt 1) ustawy Prawo budowlane traktuje bowiem nie o bezwzględnej konieczności stwierdzenia zgodności inwestycji z planem miejscowym (w art. 48 ust. 1 pkt 2 także z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) lecz o zgodności z cyt. "przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" Jak podkreśla się w literaturze przez pojęcie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozumieć należy przede wszystkim ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec jednak wprowadzonej przez ustawodawcę fakultatywności miejscowego planowania przestrzennego, wyrażającej się w możliwości istnienia obszarów pozbawionych planu miejscowego, przez pojęcie przedmiotowych przepisów rozumieć należy także normy zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również przepisy ustaw szczególnych. To bowiem przepisy tych właśnie ustaw wyznaczają porządek planistyczny na obszarach pozbawionych planu w kontekście potrzeby ochrony środowiska, wód, przyrody, zabytków, gruntów rolnych i leśnych itp. W konsekwencji właściwy organ nadzoru budowlanego badając zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyni to na obszarach, na których obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w oparciu o ustalenia tego planu. Z kolei na obszarach pozbawionych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozstrzygające znaczenie dla oceny zgodności projektu zagospodarowania działki (terenu) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają przepisy ustaw szczególnych, bowiem gospodarowanie przestrzenią na obszarach pozbawionych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje na podstawie ww. ustaw normujących poszczególne dziedziny życia społeczno-gospodarczego oraz art. 61 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Z. Niewiadomski /w:/ Prawo budowlane. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski. Warszawa 2006, s. 511-512. W konsekwencji stwierdzić należy, że wprawdzie plan zagospodarowania przestrzennego, z którego notabene ustaleniami w okresie jego obowiązywania budowa zbiornika na nieczystości ciekłe była na terenie działki [...] zgodna, przestał obowiązywać, to jednak ani przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani też inne normy dotyczące porządku planistycznego nie zakazują istnienia na przedmiotowej działce obiektów kanalizacyjnych niezbędnych do funkcjonowania budynku mieszkalnego. Nie można nadto podzielić postawionego przez skarżącego zarzutu, iż działka, na której położony jest przedmiotowy zbiornik ([...]) pozbawiona jest dostępu do drogi publicznej. W myśl bowiem § 1 aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium [...] nr [...], mocą którego M. K. darowała S. i S. K. nieruchomość składającą się z działek [...] i [...], każdoczesnym właścicielom działki nr [...] cyt. "...przysługuje prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] i prawo to ujawnione jest w księdze wieczystej KW nr [...]...". Ustanowiona służebność gruntowa przysługuje właścicielom nieruchomości władnącej niezależnie od tego skąd i dokąd przechodzą bądź przejeżdżają. W konsekwencji niesłuszna jest, zdaniem Sądu, wyrażana przez skarżącego teza, iż przemieścić się przez działkę nr [...] mogą jedynie w celu udania się do tej części swej posesji, która stanowi działkę nr [...], nie mogą natomiast przejść lub przejechać przez działkę skarżącego udając się poprzez działkę władnącą do drugiej części swojej stanowiącej całość użytkową posesji, działki o nr ewid. [...]. Także i wówczas wykonują bowiem uprawnienie należne właścicielom działki nr [...], a tym samym pozbawione uzasadnienia są uwagi skarżącego, iż nie wyrażał zgody na obsługę komunikacyjną działki nr [...]. Notabene podkreślić w tym miejscu należy, iż w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 14 grudnia 2007 r. zarówno skarżący, jak też pełnomocnicy uczestników wskazali, iż nie jest obecnie możliwym by wóz opróżniający przedmiotowy zbiornik wjechał na działkę S. i S. K. W konsekwencji koniecznym będzie by zatrzymywał się on na działce skarżącego i by z tej lokalizacji, tuż przy jego domu, dokonywano za pomocą węża opróżnienia szamba. Zdaniem Składu Orzekającego takie działanie w oczywisty sposób nie stanowiłoby wykonywania ustanowionej służebności gruntowej. W myśl zawartej w aktach sprawy dokumentacji polegać ona może bowiem wyłącznie na prawie przechodu i przejazdu, nie zaś na możliwości innego korzystania z należącej do E. K. działki nr [...]. Ewentualne roszczenia z tytułu naruszenia własności mogłyby być jednak przez E. K. dochodzone jedynie w drodze postępowania cywilnego. Decyzję organu I instancji uznać należy zatem za poprawną. Prawidłowo organ ten ocenił bowiem powstały stan faktyczny i poprawnie zastosował w stosunku do niego art. 49 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane albowiem przedmiotowy zbiornik mógł podlegać legalizacji. W konsekwencji za nie naruszającą prawa uznać należy też zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło