II SA/Gl 336/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na rozprawie sprawy [A] Sp. z o.o. w R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/GL 851/10 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/GL 851/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego. W motywach wyroku Sąd wskazał, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty lub kar, o którym mowa w art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności. Niezachowanie tego terminu skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 tej ustawy, odmową odroczenia opłaty za korzystanie ze środowiska, w tym opłaty podwyższonej. W niniejszej sprawie skarżące [A] wnioskiem z dnia [...] r. wystąpiło o zmianę decyzji z dnia [...]r. i odroczenie terminu płatności przedmiotowych opłat za IV kwartał [...] r. do dnia [...] r. Jednakże wniosek ten organ I instancji pozostawił bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia w terminie 7 dni braku w postaci harmonogramu obrazującego całość przedmiotowej inwestycji zgodnie z wezwaniem na podstawie art. 64 § 2 kpa. Kolejny wniosek z dnia [...] r. o zmianę decyzji został zaś złożony po upływie terminu płatności, ustalonego wcześniejszą decyzją ostateczną do dnia [...] r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 22 stycznia 2011 r. Pismem z dnia [...] r. [A] Sp. z o.o. w R. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji odmownych organów obydwu instancji. Jako podstawę wznowienia powołano przepis art. 273 § 2 p.s.a., wskazując na odmienną wykładnię przepisów art. 64 § 2 kpa i art. 318 ust. 1 u.o.ś. zastosowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 290/10, wskazującą, że organy administracji rażąco naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym nieważność decyzji, zaś sąd I instancji stanowisko organów podzielił. Zdaniem skarżącego, wyrok NSA dotyczył identycznej sprawy, obejmującej taki sam stan faktyczny i prawny, lecz dotyczący innego interwału czasowego. Powołując się na pogląd H. Knysiak – Molczyk ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Lexis – Nexis, W-wa 2009 str. 924), skarżący podniósł, że w kategorii podstaw wznowienia postępowania można również rozpatrywać zdarzenie w postaci orzeczenia dotkniętego wadą nieważności, którego nieważność została stwierdzona dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. Wedle stanowiska wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 12 kwietnia 2007 r. I FSK 1469/06, skoro wada nie została dostrzeżona w toku postępowania zakończonego orzeczeniem objętym skargą o wznowienie postępowania, należy uznać, że mamy do czynienia z nową okolicznością istniejącą w dacie podejmowania rozstrzygnięcia objętego żądaniem skargi o wznowienie postępowania, a nieznaną nie tylko stronom postępowania ale i organom prowadzącym to postępowanie. Gdy zaś idzie o dochowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie, skarżące [A] wyjaśniło, że od daty wyroku NSA z dnia 11 lutego 2011 r., nie upłynął okres 3 miesięcy ( art. 277 p.s.a.). W odpowiedzi na skargę o wznowienie Kolegium wniosło o jej oddalenie, zarzucając że wbrew twierdzeniom skarżącego, przywołany wyrok NSA nie zapadł w identycznej sprawie co do stanu faktycznego i prawnego. Ponadto, odmienna interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( m.in. postanowienia WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 115/08, LEX nr 519031 i z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 689/05, LEX nr 209431, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 837/09, LEX nr 563467). Wreszcie, w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 290/10, NSA nie stwierdził rażącego naruszenia przepisów przywołanych przez skarżącego, skutkującego nieważnością decyzji obydwu instancji, stąd przywołany wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 1469/06, nie odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu przedmiotowej sprawy. W kolejnym piśmie Kolegium wniosło w pierwszym rzędzie o odrzucenie skargi o wznowienie, bądź w razie nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała odrzuceniu z braku ustawowej podstawy wznowienia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 44/10 ( LEX nr 599926), brakiem ustawowej podstawy wznowienia jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia wskazanych w przepisach Działu VII p.p.s.a. ale również, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest stwierdzić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie przychylił się do powyższego poglądu. Wszak zd. 2 tego przepisu stanowi, że sąd może po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, co w zestawieniu z treścią art. 282 § 2 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że dopiero wówczas po ponownym rozpoznaniu sprawy, stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo ją uwzględnia. W niniejszej sprawie zbędne zaś było wydanie postanowienia o połączeniu badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, jako że już sama analiza skargi o wznowienia pozwalała na stwierdzenie, że z powodu braku ustawowej podstawy wznowienie jest niedopuszczalne. Jako przesłankę wznowienia skarżące [A] wskazało przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. Na tej podstawie można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wystąpienie tej podstawy strona skarżąca upatruje w odmiennej od przyjętej w kwestionowanym wyroku tut. Sądu z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/GL 851/10, wykładni przepisów art. 64 § 2 kpa i art. 318 ust. 1 u.o.ś, zastosowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 290/10, a wskazującej wg strony, że organy administracji obydwu instancji rażąco naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym nieważność decyzji, zaś tut. Sąd błędne stanowisko organu podzielił. Jest to bowiem zdarzenie w postaci orzeczenia dotkniętego wadą nieważności, którego nieważność została stwierdzona dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. Tymczasem już z sentencji wyroku NSA w sprawie II OSK 290/10, przytoczonej w skardze o wznowienie, jednoznacznie wynika, że Sąd ten nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością decyzji organów obydwu instancji. Uchylając wyrok tut. sądu z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. II SA/GL 851/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił bowiem równocześnie decyzje organów obydwu instancji, dotyczące płatności za II kwartał 2007 r. Nie tylko więc sąd kasacyjny nie wyraził expressis verbis stanowiska o nieważności decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 156 § 1 kpa, lecz orzekł o ich uchyleniu, co wyklucza przyjęcie wady kwalifikowanej. Stąd też już samo zestawienie treści wyroku NSA z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 290/10 z przywołaną w skardze o wznowienie argumentacją, popartą literaturą i orzecznictwem, pozwala na jednoznaczną konstatację, że w niniejszej sprawie nie chodzi o przypadek w postaci orzeczenia dotkniętego wadą nieważności, którego nieważność została stwierdzona dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. W istocie w niniejszej sprawie można co najwyżej mówić o odmiennej wykładni przepisów prawa procesowego i materialnego, gdyby przywołany wyżej wyrok NSA zapadł w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, co jednak nie ma miejsca już z tego powodu, że chodzi o różne przedziały czasowe płatności podwyższanej opłaty za wprowadzenie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego, na co wskazano w samej skardze. Tymczasem odmienna interpretacja przepisów dokonana w różnych sprawach nie stanowi podstawy wznowienia postępowania sądowego, gdyż wykładnia przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. ( vide: postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 837/09, LEX nr 563467). Co więcej, przepis ten posługuje się zwrotem "późniejsze wykrycie" okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, co oznacza, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu, nie stanowi podstawy wznowieniowej ( vide: postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 250/10, LEX nr 643648). Przywołany w skardze wyrok NSA w sprawie II OSK 290/10 zapadł zaś w dniu 11 lutego 2011 r., podczas gdy kwestionowany wyrok tut. sądu w sprawie II SA/GL 851/10 wydano w dniu 29 listopada 2010 r. Z tych wszystkich względów już z treści samej skargi o wznowienie wynika, że przywołana podstawa restytucyjna z art. 273 § 2 p.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem przytoczone okoliczności faktyczne i środki dowodowe nie podpadają pod ustawowe wymogi, co wyklucza dopuszczalność wznowienia postępowania, zakończonego kwestionowanym wyrokiem tut. Sądu. Zatem brak ustawowej podstawy wznowienia skutkował odrzuceniem skargi na rozprawie w trybie art. 281 p.p.s.a. su.