II SA/Gl 343/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 stycznia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2192/2024/21851 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia 5 listopada 2024 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz R. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 5 listopada 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 i art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6-8 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 poz. 323, dalej: "u.ś.r."), ustalił, że świadczenie pielęgnacyjne, wypłacone A. L. (dalej: "skarżąca") w okresie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. w związku z opieką nad córką H. L. w wysokości 5.976,00 zł. było nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym (pkt 1) oraz zobowiązał ją do zwrotu świadczeń rodzinnych określonych w pkt 1, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją własną z dnia 19 września 2022 r., nr [...] (zmienioną kolejnymi decyzjami, a ostatnio decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r., nr [...]) przyznano skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką w okresie od dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 maja 2024 r., tj. do końca ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2021 r. W związku z wydłużeniem ważności orzeczenia o niepełnosprawności, decyzją z dnia 2 maja 2024 r., nr [...] przedłużono prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dniu 24 września 2024 r. zostało przedłożone nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności córki skarżącej z dnia [...] 2024 r., nr [...], wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., na okres do dnia 30 czerwca 2029 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 kwietnia 2024 r. Organ I instancji uzyskał informację, że skarżąca odebrała je w dniu 3 lipca 2024 r. W konsekwencji wywiódł, że wobec wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, decyzja z dnia 2 maja 2024 r. utraciła moc, zatem skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej decyzji, w okresie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. Nadto, skarżąca była prawidłowo pouczona o terminie, do którego zostało przedłużone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, jak również o obowiązku wynikającym z art. 25 ust. 1 u.ś.r., tj. konieczności niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o zmianach mających wpływ na prawo do tych świadczeń, w szczególności o otrzymaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności bądź o stopniu niepełnosprawności dziecka. W ocenie organu I instancji skarżąca jednak nie poinformowała w terminie o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności, jak również nie złożyła w terminie określonym w art. 24 ust. 2a u.ś.r. nowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, co pozwoliłoby organowi na ustalenie prawa do tego świadczenia za okres wsteczny, tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że skarżąca była należycie poinformowana na jaki okres zostało przedłużone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, w tym również, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnoprawności dziecka powoduje utratę prawa do świadczeń na podstawie art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2768, dalej: "ustawa"). Pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, której zarzuciła naruszenie: art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2b u.ś.r.; art. 1 oraz art. 4 ustawy; art. 7, art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") zw. z art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r.; art. 7, art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.; art. 7 k.p.a.; art. 9 k.p.a.; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz wstrzymanie wykonania tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium"), decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/2192/2024/21851, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 5 listopada 2024 r. W uzasadnieniu zreferowało stan faktyczny sprawy oraz przytoczyło podstawy prawne wydanej decyzji. Rozważając zebrany materiał dowodowy stwierdziło, że skarżąca została pouczona kiedy i jakie świadczenia jej przysługują, natomiast nie dopełniła czynności niezwłocznego poinformowania organu I instancji o nowym orzeczeniu córki o stopniu niepełnosprawności. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Natomiast na mocy art. 30 ust. 9 u.ś.r. organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Pismem z dnia 11 lutego 2025 r. skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję Kolegium. Zarzuciła jej naruszenie: - art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2b u.ś.r., poprzez uznanie za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone świadczenia pielęgnacyjne, podczas gdy nie nastąpiła sytuacja wymieniona w tych przepisach, a także jako osoba pobierająca te świadczenie nie została pouczona o konieczności złożenia nowego wniosku; - art. 1 oraz art. 4 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i nietrafne uznanie istnienia obowiązku automatycznego orzeczenia o zwrocie świadczenia wypłaconego niezależnie, w sytuacji niedostarczenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; - art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r., poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do urzędów administracji publicznej, albowiem organy właściwe ustalające prawo do świadczeń rodzinnych są obowiązane do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz. U. z 2024 r., poz. 44); - art. 7, art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego z którego wynika, że skarżąca działała w uzasadnionym braku świadomości oraz nie działała ze złej woli; - art. 7 k.p.a. polegające na niedokładnym i nierzetelnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez zaniechanie poddania ocenie aktu orzeczenia dalszej niepełnosprawności córki, a w konsekwencji zaniechanie poddania ocenie faktu zasadności pobierania przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r.; - art. 9 k.p.a., poprzez brak przekazania rzetelnej informacji o przysługujących uprawnieniach i obowiązkach, gdyż w istocie pouczenie odwołującej ograniczało się de facto do zawarcia wyciągu z przepisów ustawy i nie spełniło to roli pouczenia, albowiem w żadnym fragmencie nie poinformowano, że brak przedstawienia nowego orzeczenia wcześniej uzyskanego powoduje, pobieranie świadczeń nienależnych, które skutkować będzie żądaniem ich zwrotu; - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona; - art. 24 ust. 2a u.ś.r., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, nawet gdyby uznać (czemu skarżąca zaprzecza), że doszłoby do uznania nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego z uwagi na istnienie nowego orzeczenia o niepełnosprawności, to złożenie wniosku z dnia 24 września 2024 r. wraz z nowym orzeczeniem uzasadnia przyznanie jej prawa począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Skarżąca wniosła przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów i podkreśliła, że wobec tego, że nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stało się ostateczne w dniu 17 lipca 2024 r., to trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust 2a u.ś.r. należy liczyć od tej daty, co powoduje, że termin złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne zmierzające do konwalidowania spornej sytuacji upłynąłby w dniu 17 października 2024 r. Skarżąca zaakcentowała, że wniosek złożyła w dniu 24 września 2024 r. i powołała się na treść art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Pismem z dnia 7 marca 2025 r. organ odwoławczy złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wobec złożonego przez Kolegium wniosku i braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą. Kwestią sporną jest ustalenie, czy organy obu instancji prawidłowo uznały, że wypłacone skarżącej świadczenie pielęgnacyjne stanowi nienależnie pobrane świadczenie rodzinne, w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Katalog przesłanek uznania świadczenia za nienależne pobrane wskazany został w art. 30 ust. 2 u.ś.r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ I instancji kwalifikując wypłacone świadczenie pielęgnacyjne jako świadczenie nienależnie pobrane powołał się na przesłankę z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. W myśl tej regulacji za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Stwierdzenie, że doszło do nienależnie pobranego świadczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymaga łącznego spełnienia następujących warunków: 1) zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części; 2) dokonania wypłaty świadczenia rodzinnego pomimo wystąpienia powyższych okoliczności; 3) pouczenia osoby pobierającej świadczenie rodzinne o skutkach zaistnienia powyższych okoliczności, tj. o sytuacjach, w których następuje brak prawa do pobierania świadczenia rodzinnego. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie. Świadczeniem nienależnie pobranym jest bowiem świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Skoro, art. 30 ust. 1 u.ś.r. posługuje się pojęciem "świadczenia nienależnie pobranego", to obowiązek zwrotu takiego świadczenia, obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010r. sygn. akt I OSK 981/10). Ocena świadomości osoby pobierającej świadczenia musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym też czy zachowanie strony było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (por. m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 212/24 i powołane w nim dalsze orzeczenia; wyroki WSA w Gliwicach z dnia: 15 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1776/23; 10 maja 2024r. sygn. akt II SA/Gl 1885/23 i 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 196/24). Okoliczności dotyczące stanu świadomości skarżącej nie stanowiły przedmiotu rozważań organów administracji publicznej, które poprzestały jedynie na stwierdzeniu, że skarżąca była pouczona o konieczności niezwłocznego poinformowania o jej sytuacji. Podkreślono, że w decyzji z dnia 2 maja 2024 r., nr [...], pogrubionym tekstem w jej sentencji, poinformowano skarżącą o przedłużeniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 4 lipca 2025 r. (sygn. akt II SA/Gl 417/25) w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję organu odwoławczego z dnia 24 stycznia 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/2191/2024/21849, wypowiedział się już odnośnie kwestii pouczenia skarżącej o konieczności przedłożenia nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jej córki w kontekście świadomości skarżącej przy pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego. Sąd wywiódł, że kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma kwestia, czy strona we wskazanym okresie pobierała sporne świadczenie w sposób świadomy, w tym znaczeniu, że zdawała sobie sprawę, że jej ono nie przysługuje. Wskazał również, że w tym zaś kontekście zasadniczą rolę odgrywa odpowiedź na pytanie, czy pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. było w rozpoznanym przypadku sformułowane w taki sposób, aby można było przyjąć, że skarżąca miała wiedzę o nienależnym pobieraniu zasiłku. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowe pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., to jest takie poinformowanie świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, które wpływa bezpośrednio na ocenę, czy wypłacone świadczenie miało charakter nienależnego. Musi być ono tak sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, by można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 348/21; 27 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1525/12 i 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1701/12). Brak prawidłowego pouczenia jest tym bardziej istotny, że córka skarżącej była i wciąż pozostaje osobą niepełnosprawną, zatem okoliczności faktyczne i prawne, które wpływały na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie uległy zmianie. Przekonanie skarżącej o jej uprawnieniu do pobierania świadczenia mogło być w związku z tym subiektywnie uzasadnione. W konsekwencji skarżąca, wbrew odmiennej ocenie, nie została prawidłowo pouczona, że pobierane przez nią świadczenie, po wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności córki, będzie świadczeniem nienależnie pobranym, które będzie musiała zwrócić. W każdej z wydanych skarżącej decyzji obszernie przytaczano przepisy prawa, tj. głównie art. 17 u.ś.r., art. 25 u.ś.r., art. 40 i art. 41 k.p.a., regulacje ustawy o świadczeniu wspierającym. Nadto, ogólnie wskazywano, że zmiana sytuacji skarżącej wymaga zgłoszenia organowi przyznającemu świadczenie. Nie wystarczające pouczenie stanowiła podkreślona tzw. "tłustym drukiem" sentencja decyzji z dnia 2 maja 2024 r., przedłużająca skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nie odnosiła się ona bowiem do konkretnej sytuacji skarżącej. Orzecznictwo sądowoadminsitracyjnie zgodnie przyjmuje, że nie można uznać za spełniającego wymogi prawidłowego takiego pouczenia, którego treść jest jedynie przytoczeniem treści jednego przepisu, czy też wielu przepisów. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, aby następnie wiedzieć, że określona okoliczność ma znaczenie dla przyznania uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/12 oraz z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10). W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że ze zgromadzonego w sprawie dotąd materiału w żaden sposób nie wynika, aby skarżąca w spornym okresie pobierała świadczenie pielęgnacyjne w złej wierze, czy też miała świadomość, że jej ono nie przysługuje. Nadmienić również trzeba, na co również wskazuje się w orzecznictwie tut. Sądu, że informacja o wydaniu nowego orzeczenia, która stanowiła podstawę wydania w niniejszej sprawie decyzji, powinna być znana organom z urzędu. Stosownie do treści art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r., organy właściwe ustalające prawo do świadczeń rodzinnych są obowiązane do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dodatkowo, zgodnie z art. 6d ust. 1 ostatnio powołanej ustawy, utworzono Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, w którym przetwarza się dane dotyczące osób niepełnosprawnych. Z kolei według ust. 4a tego przepisu, dane gromadzone w systemie udostępnia się, jeżeli stanowią one kryterium przyznania świadczenia albo ustawowe kryterium wydania dokumentu, następującym podmiotom: 1) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 u.ś.r. i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin (...). Organ miał zatem (a przynajmniej powinien mieć) możliwość weryfikacji bazy orzeczeń o niepełnosprawności, z czego nie skorzystał i wypłacał kolejne transze świadczenia. Kwestia istnienia podstaw do wypłaty świadczeń różnego rodzaju powinna być brana przez organy pod uwagę także z urzędu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 17/24). W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzić zatem przyjdzie, że argumentacja dotycząca art. 24 ust. 2a u.ś.r. i art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena powinny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a więc powinno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, nie naruszając przy tym reguł postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wynikają z powyżej poczynionych uwag (por. art. 153 p.p.s.a.). W ślad jednak za wytycznymi podanymi w sprawie objętej sygn. akt II SA/Gl 417/25 stwierdzić przyjdzie, że organ I instancji raz jeszcze oceni, poddając analizie treść otrzymanych przez skarżącą pouczeń, czy miała ona wiedzę o tym, że wydanie wobec jej córki nowego orzeczenia, w którym nie zmieniono ustaleń co do stopnia jego niepełnosprawności kwalifikuje się jako zmiana mającą wpływ na przysługujące jej prawo do pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie dokona prawidłowej wykładni art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. oraz ustali, czy pobrane w spornym okresie świadczenie nosi znamiona nienależnie pobranego świadczenia, ewentualnie rozważy umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowym zakresie. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.