II SA/Gl 350/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-04-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu braku współpracy strony i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób należyty, nie współpracując z sądem i nie przedkładając wymaganych dokumentów pomimo wezwania. Brak wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny, uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca G. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów i posiadanie jedynie lokalu mieszkalnego. Referendarz sądowy wezwał ją do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, w tym do przedłożenia zaświadczenia o statusie bezrobotnej i wysokości wydatków. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji wniosek został oddalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy G. G. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, że nie uzyskuje żadnych dochodów, znajduje się w rozdzielności majątkowej ze swoim małżonkiem, który wszakże pokrywa niezbędne świadczenia. Skarżąca zadeklarowała, że poza lokalem mieszkalnym pow. 80 m2 nie dysponuje żadnymi innymi składnikami majątku.
Pismem z dnia 12 marca 2012 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd pracy wskazującego, że uzyskała status osoby bezrobotnej i nie posiada prawa do zasiłku,
- udokumentowanie wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej strony, aby można było z całym przekonaniem uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W zasadzie, w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek informacji na temat rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej. Poza lakonicznym stwierdzeniem, że świadczenia opłaca jej mąż, brak jest danych dotyczących źródeł środków przeznaczanych na utrzymanie oraz poziomu stałych wydatków. Brak odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego uniemożliwia rzetelną i wszechstronną ocenę, czy wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, stąd też postanowiono o jego oddaleniu. Aby bowiem możliwe było skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy strona, chociażby w minimalnym stopniu musi podjąć współpracę w celu ustalenia jej realnego poziomu życiowego. W realiach opisywanej sprawy postawa skarżącej wyklucza poczynienie jakichkolwiek konstatacji, co z kolei oznacza, że brak jest podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło