II SA/Gl 356/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "SKO") decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 184 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w R. (dalej: "skarżący") z dnia [...] r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] r., nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], w sprawie skierowania D. R. (dalej: "uczestnik postępowania") na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W uzasadnieniu wskazało, że decyzją z dnia [...] r., po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie na badania psychologiczne w związku z otrzymaniem w ciągu roku 31 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Starosta [...] skierował uczestnika postępowania na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W chwili zatrzymania prawa jazdy uczestnik postępowania posiadał dokument wydany przez władze miasta S. ([...]), a w momencie wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne tamże również zamieszkiwał, co zostało potwierdzone pismem tamtejszego urzędu. Zgodnie z twierdzeniem uczestnika postępowania od miesiąca kwietnia 2018 r. zamieszkał na stałe w [...]. Stąd też w sprawie zastosowanie ma § 14a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Konstrukcja art. 14a rozporządzenia nie wyklucza odpowiedzialności, gdyż przekazuje jedynie kompetencje do zastosowania odpowiednich sankcji organowi kraju, w którym zamieszkuje osoba naruszająca przepis polski, a także w którym został jej wydany dokument prawa jazdy. Nie można z treści tego przepisu wywieść, że osoba, która przekroczyła 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w Polsce, pozostanie bezkarna. SKO, w odniesieniu do art. 11 ust. 2 Dyrektywy 2006/126/WE (dalej: "Dyrektywa z 2006 r."), podało, że ustawodawca europejski ograniczył się jedynie do przewidzenia możliwości zastosowania przez każde z państw członkowskich własnych przepisów krajowych w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami, na co wskazuje użyty w tym przepisie czasownik "mogą". Taka konstrukcja normy prawnej nie nakłada bezwzględnego obowiązku stosowania krajowych przepisów względem kierowców zamieszkujących w innych krajach członkowskich Unii Europejskiej. W ocenie SKO, ustawodawca miał na uwadze powyższy przepis dyrektywy i w myśl tych uregulowań zdecydował się na takie a nie inne ukształtowanie krajowych przepisów prawnych. Ponadto, nielogicznym byłoby wymaganie od osoby zamieszkującej za granicą stawienia się na badania psychologiczne w sytuacji, gdy przepis wyraźnie wskazuje, że osoba ta nie może być poddana w Polsce kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji właśnie z uwagi m.in. na stałe przebywanie w innym kraju. Pismem z dnia 17 lutego 2021 r. skarżący Prokurator złożył skargę na powyższą decyzję. Zarzucił jej naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, dalej: "ustawa") i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje na konieczność stosowania art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy i potwierdza zasadność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie skierowania uczestnika postępowania na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Naruszenie przez uczestnika postępowania przepisów obowiązującego w Polsce prawa powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji SKO z dnia [...] r., w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz stwierdzeniem nieważności decyzji SKO z dnia [...] r. Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że prawodawca unijny określił powody wprowadzenia zasad ujednolicenia kwestii związanych z uprawnieniami do prowadzenia pojazdów w ruchu drogowym na terytorium całej Wspólnoty. Oznacza to, że przepisy prawa krajowego będące wykonaniem postanowień Dyrektywy z 2006r. powinny być tak interpretowane, aby nie dopuścić do sytuacji, w której posiadanie prawa jazdy innego kraju Unii Europejskiej dawało jego posiadaczowi swego rodzaju bezkarność w zakresie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym w innym kraju Unii. Stąd w art. 11 ust. 2 Dyrektywy z 2006 r. określono, że przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczenia, zawieszania, cofania lub unieważniania prawa jazdy. Z tego powodu przepis ten stanowi podstawę prawną do stosowania polskich przepisów krajowych w powyższym zakresie, również w sprawie uczestnika postępowania, oraz przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, tj. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1930/18 i z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2342/14; jak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 967/17 i wyrok Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Go 252/14, wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Pismem z dnia 18 marca 2021 r. SKO złożyło odpowiedź na skargę oraz uznało, że przytoczone w skardze orzeczenia znane były SKO w chwili rozstrzygania w sprawie uczestnika postępowania, lecz zapadły w odmiennych stanach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności publicznej przez sąd adminsitracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] roku o numerze [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] roku, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu takiego naruszenia prawa, które w świetle przywołanego przepisu, uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 156 i nast. k.p.a. regulujące instytucję stwierdzenia nieważności decyzji. Organ w szczególności rozważał zaistnienie zarzuconej przez skarżącego przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W myśl przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, w skrócie: "ustawa") starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z kolei, zgodnie z regulacją § 14a rozporządzenia w przypadku, gdy organ wydający prawo jazdy lub pozwolenie otrzyma prawo jazdy osoby posiadającej obywatelstwo polskie, wydane przez inny niż Rzeczpospolita Polska kraj Unii Europejskiej, wraz z wnioskiem komendanta wojewódzkiego policji o skierowanie tej osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a osoba ta nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ przesyła niezwłocznie to prawo jazdy do organu, który je wydał wraz ze stosowną informacją. Podstawą tego stanowiska są bezsporne ustalenia faktyczne, że dokument prawa jazdy posiadającego obywatelstwo polskie uczestnika postępowania, wydany został przez władze miasta S. w [...], dlatego zaistniała konieczność niezwłocznego wysłania tego dokumentu wraz z informacją do odpowiedniego organu. Wydanie zatem decyzji przez Starostę [...] z dnia [...] roku nr [...] w sprawie skierowania uczestnika postępowania na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu obarczone było rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji uzasadniało stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez SKO. Nie sposób przy tym podzielić argumentacji skarżącego, że taka interpretacja wiązać się ma z bezkarnością uczestnika postępowania jako kierującego pojazdem, albowiem rację ma SKO, że brzmienie § 14a rozporządzenia przekazuje kompetencje do orzekania w sprawie stosownych sankcji za przekroczenie limitu punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego organom innego niż Rzeczpospolita Polska kraju Unii Europejskiej, w którym zostało wydane prawo jazdy dla obywatela polskiego. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.