II SA/Gl 372/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-08-13
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta, mimo że nie zamieszkuje w lokalu od dłuższego czasu i nie ponosi kosztów jego utrzymania, podjęła kroki prawne w celu ochrony swoich praw do lokalu, a jej powrót jest utrudniony lub niemożliwy z przyczyn obiektywnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, pod warunkiem że osoba ta faktycznie nie zamieszkuje w lokalu od dłuższego czasu i nie realizuje tam swoich podstawowych funkcji życiowych. Nieskuteczność podjętych kroków prawnych zmierzających do powrotu do lokalu, a także obiektywne przeszkody uniemożliwiające zamieszkiwanie, mogą stanowić podstawę do wymeldowania. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego (zamieszkania), a nie stanu prawnego (własności czy prawa do lokalu).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania I. R. z pobytu stałego na wniosek jej męża, D. R. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na trwałe opuszczenie lokalu przez I. R. od 2008 roku, brak ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania oraz posiadanie przez nią własnego lokalu. I. R. wniosła odwołanie, argumentując, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, a jej nieobecność jest tymczasowa, powołując się na podjęte kroki prawne w celu ochrony swoich praw do lokalu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione, a nieskuteczność środków prawnych zmierzających do powrotu do lokalu oraz obiektywne okoliczności wskazują na trwałe opuszczenie lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą z up. Prezydenta Miasta S. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jedn. tekst Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek D. R., orzeczono o wymeldowaniu I. R. z pobytu stałego w S. przy ulicy [...].
Organ I instancji podał, że postępowanie zostało wszczęte w dniu [...]r. na wniosek D. R., który poinformował, że I. R. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od [...]roku. Wskazał również adres jej obecnego pobytu w B. Ponadto przytoczył wyrok sądu (sygn. akt [...]) w sprawie z powództwa I. R. zakazujący D. R. czynienia przeszkód w dostępie i korzystaniu jej z lokalu położonego w S. przy ulicy [...]. Przedłożył również prawomocny wyrok zmieniony przez Sąd Okręgowy w K. (sygn. akt [...]) na skutek apelacji pozwanego w ten sposób, iż oddalił powództwo I. R. o dopuszczenie do współposiadania lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy [...].
Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, przy czym organ prowadzący postępowanie nie bada, czy została spełniona przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu lecz ustala, czy nastąpiło zdarzenie polegające na opuszczeniu przez osoby lokalu w sposób dobrowolny i trwały bez dokonania wymeldowania się. Podstawą dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie została spełniona przesłanka do wydania decyzji o wymeldowaniu. Z akt sprawy wynika, że I. R. opuściła miejsce pobytu stałego w [...] roku i nadal nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Dowodem na poparcie faktu jej nie zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego są przeprowadzone oględziny lokalu w dniu [...]r. Podczas oględzin D. R. wyjaśnił, że użytkuje przedmiotowy lokal wraz z córką D. R. W mieszkaniu nie ma rzeczy osobistych, przyborów toaletowych oraz żywności I. R., ponieważ tu nie zamieszkuje. Potwierdził też, że żona nie mieszka w lokalu od [...]roku. Nie próbowała ponownie zamieszkać, nie nocuje tu i nie stołuje się. Nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania. Poinformował, że obecnie w sądzie toczy się sprawa rozwodowa oraz sprawa o cofnięcie jego darowizny dla żony w postaci połowy przedmiotowego lokalu. Ponadto jak oświadczył, żona mieszka we własnościowym lokalu w S. przy ulicy [...]. Podtrzymał też wniosek o wymeldowanie żony, ponieważ ma swój własnościowy lokal i wystąpiła do sądu o zniesienie współwłasności przedmiotowego lokalu, żądając spłaty połowy jego wartości. Twierdzenia te zostały potwierdzone poprzez przedłożone dokumenty. Wynika z nich, iż I. R. wystąpiła do Sądu Rejonowego [...] w S. o zniesienie współwłasności z żądaniem spłaty na jej rzecz, między innymi przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Ponadto dołączony wyrok Sądu Okręgowego w K. (sygn. akt [...]) orzekający o rozwodzie w uzasadnieniu wyroku wskazuje, iż I. R. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, ponieważ wyprowadziła się wraz z dzieckiem na przełomie [...] i [...]r., nie podejmując próby wspólnego życia z D. R. Dlatego w uzasadnieniu wyroku rozwodowego sąd odstąpił od ustalenia sposobu korzystania z ich wspólnego mieszkania, ponieważ nie mieszkają razem. I. R. została powiadomiona o toczącym się postępowaniu i złożyła oświadczenia na piśmie w dniu [...]r. oraz w Urzędzie Miasta B. Stwierdziła do protokołu przesłuchania strony, że nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z mężem w tym lokalu, gdyż mieszka tam osoba trzecia - partnerka męża, jednak chciałaby mieć możliwość zamieszkiwania wraz z dzieckiem we własnym mieszkaniu. Potwierdziła, że nie ponosi kosztów utrzymania tego lokalu. Nie wyraziła zgody na wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, gdyż nie opuściła go trwale, a jej nieobecność w lokalu jest tymczasowa. Oświadczyła również, że nie posiada kluczy od lokalu, ponieważ zostały wymienione zamki. Jak stwierdziła, nie została nawet wpuszczona na wizję lokalu. Jednak zdaniem organu z akt przedmiotowej sprawy wynika, że I. R. pomimo odbioru korespondencji o oględzinach lokalu w dniu [...]r. nie brała w nich udziału z własnej woli, zatem oświadczenia złożone w tej sprawie, iż nie została wpuszczona na czynności są nieprawdziwe. I. R. nie brała też czynnego udziału w przedmiotowej sprawie, nie zapoznała się również z zebranym materiałem dowodowym, przed wydaniem decyzji rozstrzygającej. Nie dokonała też osobistego wymeldowania z pobytu stałego, chociaż jak wykazało przeprowadzone postępowanie nie zamieszkuje w lokalu położonym w S. przy ulicy [...] od [...]r. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona. Opuszczenie lokalu przez I. R. w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ma charakter trwały i należy je uznać za dobrowolne. Ponadto brak jest dowodów potwierdzających, iż I. R. została zmuszona do opuszczenia miejsca pobytu stałego. Twierdzenia te zostały poparte wyrokiem Sądu Okręgowego w K. [...] - sygn. akt [...] z dnia [...]r., kiedy to nastąpiła zmiana poprzednio wydanego orzeczenia Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] z dnia [...]r. na korzyść D. R. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Chodzi tu głównie o to, aby rejestracja pobytu była zgodna ze stanem faktycznym. Organ meldunkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania innych spraw niż spełnienie lub nie przesłanek od których przepisy uzależniają wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Odwołanie od decyzji złożyła I. R., wnosząc o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i orzeczenie o odmowie wymeldowania z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. Odwołująca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności mogące wpłynąć na zaistnienie przesłanek do wymeldowania. Wyjaśniła, że - jak trafnie wskazano w decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...]r. - podjęła kroki prawne polegające na wytoczeniu powództwa o dopuszczeniu do współposiadania. Wobec powyższego nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu, ponieważ poprzez wskazane działanie wyraziła "chęć ochrony spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu", a Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] zobowiązał D. R. do dopuszczenia jej do współposiadania przedmiotowego lokalu i zakazał czynienia jakichkolwiek przeszkód w dostępie i korzystaniu z niego. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] zmienił wprawdzie wyrok i oddalił jej powództwo, jednak z powodu niemożności wykonania wyroku nakazującego dopuszczenie do współposiadania, a nie z uwagi na nieudowodnienie przez nią naruszenia prawa do współposiadania lokalu. Dodatkowo odwołująca podkreśliła, że sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione w zakresie naruszenia jej uprawnień. Wobec powyższego uchylenie wyroku Sądu Rejonowego będącego "m.in. podstawą wydania uprzedniej decyzji" Wojewody [...] o odmowie wymeldowania, nie może stanowić podstawy dla przyjęcia, iż skarżąca opuściła lokal w sposób dobrowolny. Odwołująca podniosła, iż samo podjęcie przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przebywania w danym lokalu, a nie ich skuteczność wpływa na niemożność wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z lokalu. Wyjaśniła również, że brak chęci powrotu do D. R. nie jest tożsamy z brakiem chęci powrotu do spornego lokalu. Znaczna część rzeczy osobistych została w przedmiotowym lokalu po jego opuszczeniu, zatem zamiar zlokalizowania centrum życiowego poza ww. lokalem nie został zrealizowany, a odwołująca nie posiada dostępu do przedmiotów "z którymi wiązać by się mogło jej centrum życiowe". Odwołująca zarzuciła również, iż wystąpienie z wnioskiem o zniesienie współwłasności lokalu z żądaniem spłaty na jej rzecz nie dowodzi zaistnienia podstaw skutkujących podjęciem decyzji o wymeldowaniu.
Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono.
Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, organ odwoławczy podał, że w piśmie z dnia [...]r. I. R. wyjaśniła, iż nie opuściła lokalu przy ul. [...] w S. dobrowolnie. Wskazała, iż podczas sprawy "o przywrócenie do współposiadania lokalu" D. R. zeznał, że spakował jej rzeczy i wyniósł do garażu, a część przesłał firmą transportową. Dodatkowo ww. przesłuchana w dniu [...]r. wskazała, że przedmiotowy lokal opuściła w [...]r. Rzeczy osobiste swoje oraz dziecka w części zgromadziła u córki, a w części u matki. We [...]r. mąż przesłał jej poprzez firmę kurierską rzeczy osobiste dziecka, a także część należących do niej rzeczy. Wskazała, że nie posiada kluczy do przedmiotowego lokalu, ponieważ zostały wymienione zamki w drzwiach, a do mieszkania nie przyjeżdża, czeka bowiem na rozstrzygnięcie spraw sądowych. Nie dokonała zameldowania na pobyt czasowy, ponieważ jest zameldowana na stałe w S. Wyraziła ponadto zamiar powrotu do lokalu, wskazując jednocześnie, iż nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania, ponieważ w lokalu zamieszkuje osoba trzecia. Podkreśliła, że jej nieobecność ma charakter czasowy, nie ma zamiaru opuszczenia spornego lokalu trwale. Poinformowała, że nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania.
Organ odwoławczy analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, iż zostały spełnione przesłanki do wymeldowania I. R. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S.
Za bezsporny uznano fakt, iż I. R. nie zamieszkuje w tym lokalu od [...]r. W toku postępowania wyjaśniającego strony zgodnie wskazały również, że nie partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu oraz nie posiada kluczy do mieszkania.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ podkreślił, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ogranicza wydania decyzji o wymeldowaniu do przypadków, w których opuszczenie miejsca zameldowania było dobrowolne. Przesłanką do wymeldowania może być także sytuacja, w której osoba zameldowana została przymuszona do wyprowadzki. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było utrwalenie się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu lub do niego nie dopuszczona (w tym wypadku wymiana zamków), ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok WSA w Gliwicach z 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 246/11). Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne, które mogą wynikać z prawa do lokalu, o ile przysługuje ono danej osobie, albo też z przewidzianej przepisami kodeksu cywilnego ochrony posesoryjnej, to jest ochrony posiadania. Nieskorzystanie z tych środków we właściwym czasie, jak również sytuacja, gdy strona wprawdzie skorzystała z takich środków prawnych, ale nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania, skoro jego przesłanką jest fakt niezamieszkiwania w lokalu (podobnie: wyrok WSA w Lublinie z 24 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 190/12, wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 281/09).
W przedmiotowej sprawie wykorzystanie przez odwołującą się przysługujących środków prawnych zmierzających do dopuszczenia do współposiadania rzeczonego lokalu nie było skuteczne, zaś wyjaśnić należy, iż sam deklarowany zamiar stałego pobytu w spornym lokalu jest pojęciem subiektywnym. Jednak jego istnienie bądź brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalane na podstawie okoliczności o charakterze obiektywnym. Przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności (wyrok NSA z 6 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1278/2000). Sam zamiar nie ma znaczenia, jeżeli nie towarzyszy mu zamieszkiwanie, czyli pobyt w danym lokalu (wyrok WSA w Gliwicach z 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 776/08). Strona wprawdzie deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak sama wskazuje, iż wspólne zamieszkiwanie jest niemożliwe. Stąd w ocenie organu całokształt okoliczności faktycznych i prawnych w niniejszej sprawie prowadzi do uznania, iż powrót I. R. do rzeczonego mieszkania jest mało prawdopodobny.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bowiem, że I. R. opuściła miejsce pobytu stałego i do chwili obecnej do niego nie powróciła, a tym samym przestała realizować tam swoje podstawowe funkcje życiowe. Podstawowym kryterium oceny zamieszkiwania w lokalu jest zaś rzeczywiste ześrodkowanie interesów życiowych strony, przebywanie w tym lokalu w sensie fizycznym, nie zaś traktowanie tego lokalu jedynie jako miejsce zameldowania na pobyt stały, sporadycznych odwiedzin, czy jako miejsce przechowywania pozostawionych rzeczy (wyrok NSA z 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/2000). Fizycznej nieobecności w lokalu na użytek obowiązku meldunkowego nie może zastępować pozostawienie sprzętów, czy rzeczy użytku osobistego.
Wyjaśniono również, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, ma charakter rejestrowy, powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, nie powinno natomiast służyć fikcji meldunkowej. Inne rozumienie przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy będącego w przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną orzeczenia o wymeldowaniu prowadziłoby do akceptacji fikcji, polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od dawna nie zamieszkuje. Byłoby to sprzeczne z celem obowiązku meldunkowego, którym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, zaś ewidencja ludności polega na rejestracji danych o faktycznym miejscu pobytu (adresu) osoby (wyrok NSA z 17 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1399/05). Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu rozwiązywania sporów mieszczących się w granicach innego postępowania (wyrok WSA w Gliwicach z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2078/02). Wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego nie pozbawia też prawa dochodzenia roszczeń o charakterze majątkowym, w tym wynikających z podziału majątku wspólnego (wyrok NSA z 16 października 2003 r., sygn. akt V SA 714/03).
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem.
W skardze do sądu administracyjnego I. R. domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 80 kpa. Skarżąca ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację podniosła, że jedynie wykazanie, iż do opuszczenia lokalu doszło w sposób dobrowolny i trwały, uzasadniać może podjęcie władczego środka, jakim jest wymeldowanie właściciela z przedmiotu jego własności. Tymczasem w niniejszej sprawie wymóg dobrowolności opuszczenia lokalu nie został spełniony, bowiem doszło do pozbawienia jej możliwości korzystania ze wspólnego lokalu, bez jej zamiaru opuszczenia lokalu i skorzystała z przysługujących jej środków prawnych w postaci wytoczenia powództwa o dopuszczenie do współposiadania lokalu, które co prawda zostało oddalone, lecz z innych przyczyn, a mianowicie z powodu niemożności wykonania wyroku nakazującego dopuszczenie do współposiadania lokalu, co wg oceny Sądu wymaga zgodnego współdziałania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Uczestnik postępowania D. R. w toku rozprawy sądowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwazył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy zasadnie organy administracji dopatrzyły się bowiem przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania od [...]r. Nie wymeldowała się też z przedmiotowego lokalu, ani nie jest zameldowana na pobyt czasowy w innym lokalu. Sporna jest natomiast kwestia, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, a to w sytuacji, gdy wytoczyła powództwo o dopuszczenie jej do współposiadania. Jednak zdaniem sądu administracyjnego, wynik procesu cywilnego przesądził o braku prawnej możliwości zamieszkania skarżącej w spornym lokalu, niezależnie od przyczyn oddalenia jej powództwa. Co więcej, lokal mieszkalny może być przedmiotem własności (współwłasności) i posiadania, co nie jest równoznaczne z faktem zamieszkiwania w nim. O ile jednak lokal można posiadać bez zamieszkiwania, to nie można mieszkać w lokalu, którego się nie posiada. Tymczasem ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a więc zamieszkania, czyli pobytu stałego, bądź czasowego w określonym lokalu. Nie jest celem ewidencji rejestracja stanu prawnego. Fakt, że skarżąca jest współwłaścicielem spornego lokalu w aktualnym stanie prawnym nie jest przeszkodą do wydania decyzji o jej wymeldowaniu, nawet w sytuacji, gdy lokalu nie opuściła dobrowolnie. Można zgodzić się z jej argumentacją, że została zmuszona do opuszczenia przedmiotowgo lokalu. Jednak wobec treści wyroku sądu powszechnego, a przede wszystkim w sytuacji, gdy od [...]r. nie mieszka w lokalu, stan faktyczny sprawy podpada pod przesłankę opuszczenia miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyżej powołanej.
Jak bowiem wyjaśnł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umozliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Obowiązek meldunkowy w świetle Konstytucji uznać należy za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także zwiazek z ochroną praw i interesów jednostki (OTK-A 2002/3/34).
Konsekwencją powyższego orzeczenia TK była zmiana stanu prawnego poprzez oderwanie instytucji zameldowania od uprawnień do lokalu. W aktualnym stanie prawnym przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu nie jet utrata uprawnień do lokalu. “Prawo do meldunku, czyli adresu", nie wynika z przymiotu własności lokalu, lecz faktu zamieszkiwania w nim z zamiarem stałego pobytu (art. 6 ust. 1 ustawy). Sam deklarowany zamiar przebywania w określonym lokalu nie wyczerpuje zatem prawnej definicji pobytu stałego. Tymczasem skarżąca nie przebywa, czyli nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania. Jej deklaracja (zamiar) powrotu do lokalu w świetle wyroku sądu powszechnego, należy uznać za nierealny. Co więcej, zasadnie organy obydwu instancji dopatrzyły się sprzeczności deklaracji skarżącej na użytek niniejszego postępowania z faktem złożenia przez nią wniosku z dnia [...]r. o zniesienie współwłasności przedmiotowgo lokalu mieszkalnego – poprzez przyznanie lokalu uczestnikowi postępowania D. R. ze spłatą na jej rzecz. Treść pisma procesowego, pochodzącego od skarżącej, w obiektywny sposób pozwala na ocenę jej rzeczywistych intencji i przeczy deklaracjom, złożonym w niniejszym postępowaniu. Oczywiste jest, że skarżąca zmierza jedynie do utrzymania fikcji meldunkowej, co jest sprzeczne z treścią art. 2 ustawy, wprowadzającą obowiązek meldunkowy, który należy rozumieć również jako obowiązek wymeldowania w razie trwałego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Wniosek taki potwierdza treść art. 1 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy.
Sankcją niedopełnienia obowiązku meldunkowego (wymeldowania), jest zaś wydanie decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skarżącej co do naruszenia prawa materialnego i reguł procedury administracyjnej w zakresie dowolnej oceny materiału dowodowego. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić na podstawie art. 151 tej ustawy.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło