II SA/Gl 384/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-07-02
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, stanowiące konsekwencję legalizacji samowolnie wykonanej samowoli budowlanej, może rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniające wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej, ponieważ jego wykonanie wiąże się z poniesieniem nakładów finansowych przez inwestora, a nie przez skarżącą. Ponadto, opłata legalizacyjna nie podlega przymusowemu ściągnięciu, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może być podstawą do wydania odrębnie zaskarżalnej decyzji. W związku z tym, postanowienie to nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. ustalające dla J. J. opłatę legalizacyjną w związku z samowolnie wykonaną nadbudową i rozbudową budynków. Skarżąca wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Organ odmówił wstrzymania wykonania, wskazując na brak uzasadnienia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r., znak: [...], ustalające dla J. J. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł, w związku z samowolnie wykonaną nadbudową i rozbudową budynku inwentarskiego i nadbudową budynku mieszkalno-gospodarczo-inwentarskiego w części inwentarskiej, położonego w [...], gmina W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie wniosła I. B., domagając się jednocześnie wstrzymania jego wykonania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że poza wskazaniem zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia, wniosek skarżącej nie został umotywowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania ma zatem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zauważyć należy, iż w omawianym przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Rozpoznając wniosek skarżącej Sąd uznał, że nie został on w dostatecznym stopniu uzasadniony i tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując takiej oceny miał przede wszystkim na uwadze to, iż rozpoznawany wniosek dotyczy postanowienia wydanego w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej, stanowiącej konsekwencję legalizacji samowoli budowlanej. Wykonanie takiego postanowienia ze swej istoty nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. Wykonanie postanowienia prowadzi bowiem do poniesienia znacznych nakładów finansowych tyle że przez inwestora, a nie przez skarżącą. Zatem ewentualne konsekwencje wykonania lub niewykonania omawianego postanowienia dotyczą jedynie inwestora. W konsekwencji Sąd uznał, iż wykonanie obowiązku w postaci zapłaty opłaty legalizacyjnej przez inwestora w niniejszej sprawie nie jest równoznaczne z zaistnieniem po stronie skarżącej jakiejkolwiek szkody, a to uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi.
Zwrócić również należy uwagę, że w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjmuje się, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie dotyczy ani nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty, ani stwierdzenia istnienia takiego obowiązku. Przedmiotowa opłata nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może stać się podstawą do wydania decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu. Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie podlega wykonaniu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, gdyż orzeka ono wyłącznie o wysokości tej opłaty i nie jest źródłem obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Tym samym postanowienie to nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania, gdyż nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 44/08, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 114/08).
Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło