II SA/Gl 384/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-11-15

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej może zostać wydane bez wcześniejszego stwierdzenia, że inwestor skutecznie uzupełnił dokumentację i usunął braki, a także bez oceny zgodności inwestycji z przepisami technicznobudowlanymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zostało wydane prawidłowo. Organy administracji wykazały, że inwestor uzupełnił wymaganą dokumentację i usunął braki, a także że roboty budowlane są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznobudowlanymi, w tym w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Kwestia zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego została prawomocnie zakończona odrębną decyzją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w L. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej dla inwestora J. J. za samowolną nadbudowę i rozbudowę budynku inwentarskiego oraz nadbudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca kwestionowała legalizację "świniarni" w bliskiej odległości od jej budynku mieszkalnego, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, braku uwzględnienia wcześniejszych wyroków sądu oraz uciążliwości zapachowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. W związku z pismem I. i K. B. z dnia [...] r., zainicjowane zostało postępowanie administracyjne dotyczące przebudowy budynku gospodarczego (inwentarskiego) i nadbudowy byłego budynku mieszkalnego na nieruchomości położnej w G. [...] w Gminie W. Ustalono w nim, że inwestor J. J. nadbudował i rozbudował budynek gospodarczo-inwentarski oraz nadbudował stary budynek mieszkalny i dokonał zmiany sposobu użytkowania jego części na pomieszczenia gospodarskie i chlewnię. W toku prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzone przez J. J. roboty budowlane, nałożył na niego określone obowiązki a następnie postanowieniem ustalił obciążającą go opłatę legalizacyjną. Jak wynika z akt sprawy po raz pierwszy opłatę w wysokości [...] zł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej też jako PINB) ustalił w postanowieniu z dnia [...]r., następnie uchylonym przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. Po raz drugi organ ten ustalił taką opłatę postanowieniem z dnia [...] r. ale również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Prowadząc po raz trzeci postępowanie organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie we wskazanym kierunku , m.in. o stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i po raz kolejny, postanowieniem z dnia [...] r., ustalił dla J. J. jako inwestora wykonanych robót opłatę legalizacyjną, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał je w mocy. W wyniku skargi złożonej przez I. i K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 417/09) uchylił wymienione powyżej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż czynności podejmowane przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zmierzają w kierunku legalizacji samowoli budowanej. Nie podzielił Sąd przekonania, że na etapie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej, organ bada wyłącznie kwestie związane z opłatą i jej wysokością a zasadność prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest badana dopiero na etapie wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowanego. Takie stanowisko nie znajduje bowiem potwierdzenia w treści art. 49 ust. 1 pkt 1 do 3 Prawo budowlanego. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie zostało, wbrew przywołanemu przepisowi, wydane postanowienie wzywające do uzupełnienia dokumentacji, chociaż organ pierwszej instancji wielokrotnie wzywał inwestora do usuwania kolejnych braków. Wydając zaś postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał daje podstawy do legalizacji obiektu, które to ustalenie zostało przez Sąd zakwestionowane. W opinii Sądu, przy zgromadzonym, niepełnym i niedostosowanym do wymagań określonych przepisami Prawa budowlanego materiale dowodowym, brak było podstaw do podjęcia przez organy kolejnych czynności zmierzających do legalizacji obiektu. Sąd zwrócił uwagę, że sam organ pierwszej instancji przyznał, iż złożona w sprawie dokumentacja nie jest pełna i kompletna, zwłaszcza w zakresie niezbędnych i koniecznych uzgodnień, sprawdzeń i pozwoleń. Z treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego wynika zaś jednoznacznie, że w przypadku wadliwości dokumentacji organ podejmuje w pierwszej kolejności działania w celu jej uzupełnienia, co niewątpliwie powinien uczynić sam inwestor, pod rygorem wydania decyzji o rozbiórce. Dodatkowo Sąd wskazał, ze procedura legalizacyjna winna być prowadzona szybko i w tym celu ustawodawca wprowadził obowiązek wyznaczania inwestorowi terminów do kolejnych czynności, pod rygorem wydania nakazu rozbiórki. W konsekwencji Sąd polecił aby organy nadzoru prowadząc postępowanie legalizacyjne dokonały oceny skutecznego wypełnienia przez inwestora nałożonych nań obowiązków (w postanowieniu z dnia [...] r.) i ewentualnie rozważyły zastosowanie art. 49 ust. 3 zdanie pierwsze Prawa budowlanego. Wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej będzie ewentualnym następstwem wykonania przez stronę obowiązków nałożonych przez organ nadzoru. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że wnikliwej oceny wymaga również kwestia zgodności objętej postępowaniem inwestycji z przepisami regulującymi warunki techniczne. Organy stwierdziły bowiem jedynie lakonicznie, że zostały one spełnione, a budynki powstały w latach 40-tych XX-wieku zgodnie z przepisami. Przy założeniu, że okoliczność ta dopuszcza lokowanie obiektów w granicy, to sprawdzenia wymagają ewentualne kwestie zacieniania budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce czy odległości budynków inwentarskich od budynków mieszkalnych. W wyniku ponownego rozpatrzenia tej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., w pierwszej kolejności postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na J. J., jako inwestora, obowiązki związane z dostarczeniem niezbędnych dokumentów, w tym zaświadczenia Burmistrza W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, przedłożenia projektu budowlanego w przewidzianej formie i warunkach określonych w art. 34 ust. 1 do 3 Prawa budowlanego wraz z niezbędnymi załącznikami, m.in. projektem zagospodarowania terenu z określonym uzupełnieniem, określenia sposobu i zakresu oddziaływania na otoczenie (w tym zacienienie) i środowisko, dołączenie wszystkich wymaganych uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń i in., a następnie postanowieniem z dnia [...] r. ustalił dla J. J., jako inwestora wykonanych robót budowlanych, opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł. W podstawie rozstrzygnięcia wymienił art. 49 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym), a w uzasadnieniu, po dokładnym opisaniu dotychczasowego postępowania i po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że wypełnione zostały przesłanki art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. inwestycja polegająca na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku inwentarskiego oraz nadbudowie istniejącego (starego) budynku mieszkalno-gospodarczo-inwentarskiego w części inwentarskiej jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego prawem. Ustalono, że budynki gospodarcze inwestora wybudowane zostały w altach 40-tych XX-wieku przy zachowaniu odległości wynikających z obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych, podczas gdy budynek mieszkalny małżonków B. powstał znacznie później i w bliskiej odległości od granic z działką inwestora. Aktualnie obowiązujący przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - § 12 - stanowiący o usytuowaniu obiektów w określonej odległości od granicy nie został spełniony, ale jednocześnie organ stwierdził, że na podstawie § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia przy wykonaniu nadbudowy i rozbudowy budynku lub jego części wymagania te mogą być spełnione w sposób inny niż w nim podany, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej albo rzeczoznawcy. W niniejszej sprawie dołączono ekspertyzę techniczną w odmienny sposób regulującą kwestie usytuowania nadbudowy budynku. Dodatkowo stwierdzono, że przedmiotowa nadbudowa nie spowoduje ograniczenia oświetlenia i nasłonecznienia sąsiedniego budynku mieszkalnego. Potwierdzono także, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazuje na istniejącą na przedmiotowej działce zabudowę zagrodową, dopuszczając istniejącą taką zabudowę do dwóch kondygnacji nadziemnych. Odnosząc się do wymagań związanych z zachowaniem przewidzianych w przepisach odległości, organ wyjaśnił, że budynek inwentarski inwestora został wybudowany wcześniej (i zgodnie z obowiązującymi przepisami) niż budynek mieszkalny sąsiadów. Ustalenie, iż w budynku inwentarskim znajduje się ok. 50 sztuk trzody chlewnej nie pozwala zaliczyć przedmiotowej inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu odrębnych przepisów (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.). Inne organy- Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., Powiatowy Inspektor Weterynarii czy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. – Delegatura w C. uznały się za niekompetentne w sprawie. W konsekwencji, na podstawie przedłożonej ekspertyzy, uznano, iż przedmiotowy obiekt budowlany może być użytkowany pod warunkiem dostosowania go do przepisów wymienionego już rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie ochrony przeciwpożarowej, tj. m.in. po wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, uodpornieniu słupów drewnianych i więźby dachowej do granic trudnozapalności czyli spełnieniu wymagań odporności ogniowej klasy "D". Jednocześnie wyjaśniono, iż kwestia dopuszczalności użytkowania starego budynku mieszkalnego jako częściowo inwentarsko- gospodarczego została rozstrzygnięta odrębną decyzją administracyjną. Dokonując, stosownie do art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, badania złożonej przez inwestora dokumentacji organ uznał, iż jest ona kompletna i zgodna z wymaganiami. Uzupełniono i skompletowano także przedłożony projekt budowlany oraz dostarczono wymaganą ekspertyzę techniczną zgodnie z żądaniem organu. W wyniku przeprowadzonej kontroli uznano także, że po wstrzymaniu samowolnie prowadzonych robót budowlanych nie prowadzono dodatkowych robót budowlanych zmierzających do zakończenia inwestycji. W związku z powyższym organ nadzoru zobowiązany był do podjęcia dalszych czynności legalizujących zrealizowane dotąd roboty budowlane. Z uwagi na powyższe ustalenia organ nadzoru uznał, iż nie ma przeszkód by doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Po dokonaniu analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji w zakresie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego organ postanowił nałożyć na inwestora opłatę legalizacyjną wyliczoną zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane. Zażalenie na powyższe postanowienie PINB w L. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyli I. i K. B. Podnieśli, iż składają skargę nie godząc się z kolejną już próbą legalizacji "świniarni". Dodali, że przedmiotowy obiekt znajduje się w odległości 2,5 m od ich budynku mieszkalnego i jego dalsze istnienie byłoby dla ich bardzo uciążliwe, ze "względu na świński fetor". Dodali, że sprawa toczy się już 6 lat, a organ powiatowy, oprócz zmiany nazwy przedmiotowego budynku (m.in. budynek mieszkalno-gospodarczo-inwentarski) chociaż był to stary budynek mieszkalny, nie zrobił w sprawie nic ze zgłoszoną samowolą. Nie wyrażając zgody na legalizację wnieśli o przywrócenie obiektu do stanu sprzed samowoli budowlanej. Rozpatrując złożone zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie odwoławcze stojąc na stanowisku, że odwołującym się nie przysługuje w tym postępowaniu wpadkowym przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Organ przyjął, że stroną postępowania prowadzonego w ramach art. 49 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie zobowiązany czyli inwestor J. J., dla którego ustalono opłatę legalizacyjną w związku z samowolną nadbudową i rozbudową budynku inwentarskiego oraz nadbudową budynku mieszkalno-gospodarczo-inwentarskiego, w części inwentarskiej, położonego w G. Po rozpoznaniu skargi wniesionej na to postanowienie organu odwoławczego przez małżonków B. (w postępowaniu sądowym w miejsce zmarłego K. B. wstąpiły jego dzieci) zostało ono uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 979/10. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd w pierwszej kolejności podkreślił, że sprawa rozpoznawana jest ponownie wskutek uchylenia poprzednich postanowień Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2009 r. (Sygn. akt II SA/Gl 417/09). Zgodnie zatem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia tego artykułu oznaczają więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Oznacza to związanie organów i Sądu oceną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym powyżej wyroku, w którym zobowiązano organy orzekające do jednoznacznego i wyczerpującego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, wyjaśnienia podnoszonych wątpliwości związanych prowadzonymi przez inwestora robotami budowlanymi, zwłaszcza w zakresie ewentualnego dalszego prowadzenia prac budowlanych po wydaniu postanowienia o ich wstrzymaniu, uzupełnienia i skompletowania całości akt związanych z przedłożonym projektem budowlanym, podjęcia kolejnych czynności w zakresie wyznaczonym w art. 49 ust. 1 pkt 1- do 3 ustawy Prawo budowlane, ewentualnie nałożenie na inwestora określonych obowiązków, m.in. zobowiązanie inwestora do przedłożenia brakujących dokumentów, sprawdzeń i uzgodnień i dopiero po stwierdzeniu, że nastąpiło skuteczne wypełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków rozważyć zastosowanie w sprawie art. 49 ust. 3 tej ustawy. W konsekwencji Sąd uznał, że wyrokiem poprzednim przesądzony został przymiot małżonków B. jako stron postępowania w postępowaniu legalizacyjnym, w tym w postępowaniu wypadkowym obejmującym ustalenie opłaty legalizacyjnej. Zajmując takie stanowisko Sąd polecił organowi odwoławczemu merytoryczne rozpoznanie zażalenia małżonków B. przy uwzględnieniu wskazań zawartych we wcześniejszym wydanym w tej sprawie wyroku. Po ponownym rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy omówione wyżej postanowienie PINB w L. z dnia [...] r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy po dokładnym zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania w sprawie i omówieniu przeprowadzonych w sprawie dowodów podzielił ustalenia i stanowisko organu pierwszej instancji co do możliwości legalizacji objętych postępowaniem robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W szczególności zdaniem organu drugiej instancji prawidłowe jest stanowisko PINB co do tego, że sporne roboty budowlane nie naruszają przepisów warunków technicznych w zakresie odległości sytuowania budynków i zacienienia budynku sąsiedniego, jak i dopuszczalności przewidywanego sposobu korzystania z objętych postępowaniem budynków m. in. na potrzeby hodowli. Stwierdził dalej, że inwestor w wyznaczonym terminie przedłożył dalsze wymagane do legalizacji dokumenty (zgodnie ze zobowiązaniem wynikającym z postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r.), co zostało potraktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na wznowienie robót. Po stwierdzeniu zgodności przedłożonych przez inwestora dokumentów z treścią art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego zasadne było zatem ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Również wysokość tej opłaty została ustalona zgodnie ze stanem faktycznym sprawy i obowiązującymi przepisami. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie organu drugiej instancji I. B. wniosła o jego uchylenie jako wydanego jej zdaniem z naruszeniem art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że kwestionowane postanowienie zostało wydane bez uwzględnienia ocen i stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartego w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 417/09. Organy nie uwzględniły bowiem, iż J. J. nie wykonał w terminie wszystkich nałożonych na niego a niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej obowiązków, zwłaszcza obowiązków nałożonych postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Zdaniem skarżącej wyznaczone inwestorowi terminy do uzupełnienia dokumentacji były fikcyjne skoro ciągle je przedłużano. Świadczy to zdaniem skarżącej o braku bezstronności w działaniu organów. Skarżąca zakwestionowała dalej ustalenie, że od dnia [...] r. inwestor nie kontynuował robót budowlanych. Jej zdaniem w tym względzie ustalenia organów powinny dotyczyć okresu od [...] r., kiedy to zapadło pierwsze ostateczne postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Zarzucono również, iż błędne jest stanowisko organów obu instancji co do kwestii rozstrzygnięcia sprawy w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania starego budynku mieszkalnego jako częściowo budynku inwentarsko-gospodarczego. Zdaniem skarżącej wbrew stanowisku organów orzekających nie może mieć istotnego znaczenia okoliczność, że jej budynek mieszkalny usytuowany 2,5 m od granicy został wybudowany później niż budynki objęte samowolnymi robotami budowlanymi, a to z tego względu, że sąsiadował on z budynkiem mieszkalnym na działce J. J., a nie ze "świniarnią" jak to ma miejsce obecnie. Wobec tego nie została też wyjaśniona zdaniem skarżącej należycie kwestia uciążliwego fetoru, którego źródłem jest przedmiotowa "świniarnia" i który zakłóca jej spokój życia prywatnego, pozbawia możliwości mieszkania w jej domu, przebywania na własnym podwórku i ogródku oraz zmusza do zamykania okien w domu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że realizując wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 7 października 2009 r. organ pierwszej instancji dopatrując się braków w złożonej przez J. J. dokumentacji, wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia tej dokumentacji. Obowiązek ten został przez inwestora zrealizowany w wyznaczonym terminie, co uzasadniało ustalenie opłaty legalizacyjnej. Zdaniem organu odwoławczego ustalenie, że po wstrzymaniu robót budowlanych inwestor ich nie kontynuował wynika z protokołów oględzin, stanowiących dokumenty urzędowe. Podtrzymane zostało też stanowisko, że przedmiotem postępowania jest nadbudowa i rozbudowa budynków a nie zmiana sposobu użytkowania części starego budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia. W pierwszej kolejności należy podnieść, że przedmiotem postępowania legalizacyjnego były wykonywane samowolnie roboty budowlane polegające na nadbudowie i rozbudowie budynku inwentarskiego oraz nadbudowie budynku mieszkalno-gospodarczo-inwentarskiego w części inwentarskiej na nieruchomości położonej w G. [...]. Taki przedmiot postępowania, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, wynika z wszystkich orzeczeń organów administracji publicznej poczynając od [...] r., kiedy to strony zostały powiadomione pismem organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (karta 54 – plik 1 akt I instancji) o wydzieleniu sprawy samowolnej zamiany użytkowania części starego budynku mieszkalnego do odrębnego postępowania. Z akt sprawy wynika przy tym, że ta wyodrębniona sprawa (zamiany sposobu użytkowania części starego budynku mieszkalnego) została zakończona prawomocną decyzją PINB w L. z dnia [...] r. nr [...] (kserokopia – karta 105 akt sądowych) o umorzeniu tego postępowania. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]. Z decyzji tych wynika, że wydające je organy uznały, iż miana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego nie narusza obowiązujących przepisów. W konsekwencji należy podzielić stanowisko organów orzekających, że w tym przedmiocie sprawa została prawomocnie zakończona. Z tego też względu, wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącej organy nie miały obowiązku, a nawet nie były uprawnione do ponownego rozstrzygania tej kwestii przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Należało zatem przyjąć, że jej pominięcie nie mogło mieć wpływu na ocenę legalności tego postanowienia. Sąd nie podziela też zarzutów, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uwzględnienia oceny prawnej oraz wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 417/09. Z motywów tego wyroku wynika wyraźnie, że organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinny rozważyć zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy pod względem jego zgodności z wymaganiami wynikającymi z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i w razie potrzeby zastosować treść art. 49 ust. 3 zdanie pierwsze tego aktu prawnego. Wykonując te wytyczne organ pierwszej instancji wydał na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego postanowienie z dnia [...] r., w którym określił szczegółowo nałożony na J. J. obowiązek uzupełnienia dokumentów o jakich mowa w art. 48 ust. 3 tego aktu prawnego. Zobowiązanie to zostało przez inwestora wykonane w wyznaczonym terminie co dawało podstawę do oceny całości przedłożonej i zgromadzonej w sprawie dokumentacji pod kątem treści art. 48 ust. 2 i 3, art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Ocena ta, przedstawiona bardzo obszernie i wyczerpująco w postanowieniu PINB w L. z dnia [...] r., również zdaniem Sądu zasługuje na pełną akceptację. W szczególności nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że przedmiotowe roboty budowlane nie naruszają treści obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r., zgodnie z którym nieruchomości stron położone są na terenie oznaczonym symbolem "RM" przeznaczonym pod zabudowę zagrodową (jako funkcji podstawowej) z możliwością jej uzupełnienia m. in. przez zabudowę mieszkaniową. W treści tego planu wyraźnie dopuszczono inwestycje na potrzeby produkcji zwierzęcej, w tym w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, z ograniczeniami przy produkcji zwierzęcej powyżej 50DJP, który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zgodnie z wydanym co do zgodności przedmiotowej inwestycji z tym planem zaświadczeniem Wójta Gminy W. z dnia [...] r. (dołączone do projektu architektoniczno-budowlanego tej inwestycji – z kwietnia 2010 r.) ustaleń tego planu nie narusza nadbudowa do dwóch kondygnacji nadziemnych istniejących budynków na działce przy ul. [...] w W. W związku z treścią tego planu należy zauważyć, że budynki inwentarskie przeznaczone do hodowli świń należą do podstawowych dla zabudowy zagrodowej. W sytuacji więc gdy właśnie w takim terenie usytuowany jest budynek skarżącej, to powinna się ona liczyć z pewnymi uciążliwościami z tego wynikającymi tj. z sąsiedztwa budynków inwentarskich funkcjonujących w dopuszczalnych prawem granicach (m. in. gdy chodzi o wielkość hodowanej trzody). Z tego też względu okoliczność wydostawania się okresowo z takiego budynku nieprzyjemnych zapachów związanych z hodowlą, nie może przekreślać sama przez się możliwości legalizacji w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy takie przeznaczenie budynku w danym miejscu nie narusza konkretnych przepisów prawa, co zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie można też podzielić stanowiska skarżącej, iż budując swój dom w odległości około 2,5 m od granicy zdawała sobie sprawę, że na sąsiedniej nieruchomości w sąsiedztwie tego domu funkcjonuje budynek mieszkalny a nie chlewnia. Jak bowiem wynika z kopii planu sytuacyjnego z [...] r. do projektu budowy chlewa i szopy na narzędzia rolnicze na działce objętej postępowaniem w niniejszej sprawie, chlew usytuowany w granicy z działką skarżącej już wówczas istniał i wtedy też zatwierdzono jego zwiększenie o dalszą część, również usytuowaną w granicy (w kierunku istniejącej stodoły – zobacz plan sytuacyjny – k. 6 akt adm.). Należało zatem przyjąć, że swój dom skarżąca budowała z pełną świadomością co do sąsiedztwa z chlewnią na działce uczestnika J. J. Nadto jak wynika z projektu technicznego rozbudowy i przebudowy budynku inwentarskiego z [...] r. (załącznik do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] r. – k. 6 akt PINB plik 1) budynek inwentarski w niewielkiej odległości od budynku mieszkalnego istniał również na działce skarżącej. Nie można też zdaniem Sądu przyjąć, aby sam fakt nadbudowy budynku chlewni i nadbudowy starego budynku mieszkalnego, usytuowanych w granicy z działką skarżącej z przeznaczeniem na zaplecze gospodarcze tej chlewni, naruszył uzasadniony interes skarżącej w rozumieniu art. 5 pkt 3 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy ani organy ochrony środowiska ani organy PIS nie stwierdziły, aby użytkowanie tej chlewni powodowało niedopuszczalne pogorszenie stanu środowiska lub warunków sanitarnych. W przypadku zmiany tego rodzaju zagrożeń np. w przypadku istotnego zwiększenia rozmiarów hodowli trzody chlewnej skarżąca będzie się zaś mogła domagać od tych organów ponownego sprawdzenia ewentualnych zagrożeń. W świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy podzielić też należy stanowisko organów orzekających, że przeciwko legalizacji objętych postępowaniem robót budowlanych nie przemówiła też treść art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Naruszenia konkretnych przepisów szczególnych skarżąca zresztą nie wskazała. Gdy chodzi zaś o zgodność inwestycji z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a to w związku z usytuowaniem budynku chlewni i starego budynku mieszkalnego w granicy z działką skarżącej, to należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że usytuowanie tych budynków w tej granicy nie uległo zmianie. Doszło jedynie do ich stosunkowo niewielkiej nadbudowy, która nie wpływa na ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych budynku skarżącej. Jak to zasadnie stwierdziły organy orzekające obecne prawo nie przewiduje zgody sąsiada jako koniecznego warunku czy to sytuowania budynku w granicy czy też jego nadbudowy. Zasadnie też wskazały organy orzekające na możliwość zastosowania w spawie treści § 2 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych. Gdy chodzi w tym względzie o spełnienie przez objęte postępowaniem budynki wymogu w zakresie ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do budynku mieszkalnego skarżącej, to mogą one zostać spełnione na warunkach określonych w opracowanej do tej sprawy opinii przeciwpożarowej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. P. S. (załącznik nr 1 do ekspertyzy technicznej przedmiotowych budynków). Na możliwość bezpośredniego spełnienia w tym zakresie warunków technicznych wskazuje też treść dołączonych do tej ekspertyzy pism organów PSP (załącznik nr 6 i 7) do tej ekspertyzy. Obowiązek spełnienia przez inwestora przedmiotowych warunków w zakresie ochrony przeciwpożarowej powinien zostać na niego nałożony w decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego, zaś ich spełnienie będzie podlegało sprawdzeniu w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest także dostatecznych podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodziła podstawa do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a pkt 1 ustawy. Wskazując na taką podstawę skarżąca nie wskazała ani konkretnych robót budowlanych, które J. J. miałby w warunkach tej normy prawnej zrealizować, ani też nie wskazała żadnych dowodów, które jej twierdzenie w tym względzie miałyby uwiarygodniać. Z protokołów oględzin przeprowadzonych w dniach [...] r. i [...] r. wynika zaś, że stan budynków i sposób ich użytkowania nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem jaki stwierdzono w czasie pierwszych oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. W odniesieniu do zarzutów skargi należy jeszcze podnieść, że sam fakt przeciągającego się procesu legalizacyjnego (co niewątpliwie miało miejsce skoro sprawa toczy się od [...] r.) nie może przesądzać o nielegalności zaskarżonego postanowienia, tak samo jak i przedłużanie inwestorowi przez organy orzekające terminów do uzupełnienia wymaganych do legalizacji dokumentów. Jakkolwiek takie postępowanie sprzeczne jest z zasadą szybkości postępowania (art. 12 kpa) i należy je ocenić jednoznacznie jako naganne, to należy jednocześnie zwrócić uwagę, że przedmiotowe terminy nie mają charakteru materialnoprawnego, i mogą być przez organy orzekające w uzasadnionych przypadkach przedłużane. Gdy nadto Sąd nie stwierdził aby wysokość opłaty legalizacyjnej została ustalona zaskarżonym postanowieniem niezgodnie z obowiązującymi przepisami, to skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło