II SA/Gl 40/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a, c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzeczono o cofnięciu M. C. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy k. AB – wobec niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 2b ustawy oraz nieprzystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy, w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych z tytułu naruszenia przepisów w ruchu drogowym. W odwołaniu od decyzji M. C. zarzucił w pierwszym rzędzie, że nigdy nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A. Podniósł też, że Prezydent Miasta C. nie podjął uprzednio decyzji o skierowaniu go na badania psychologiczne oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4a i c w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2b ustawy, bo jego zdaniem, nie było ku temu przesłanek. W szczególności, organ administracji nie zbadał, czy przekroczył limit punktów karnych i w tym względzie organ nie jest związany wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji, prowadzącego ewidencję punktów karnych. Tymczasem w ocenie odwołującego się błędnie nie usunięto z jego ewidencji 6 punktów karnych z racji odbytego szkolenia w dniu [...]r., kiedy to liczba przypisanych mu punktów karnych nie przekraczała 24, bowiem dopiero po jego odbyciu w dniu [...]r. dopisano kolejne punkty karne z racji popełnienia wykroczenia drogowego w dniu [...]r. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r., podjętym na podstawie art. 113 § 1 kpa, sprostował z urzędu omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...]r. w zakresie oznaczenia kategorii uprawnienia w ten sposób, że wyrazy "Kat. AB", zastąpił " kat. B". Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Aczkolwiek organ odwoławczy podzielił zarzut, iż M. C. nie został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to jednak nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia odwołania, jako że nie poddał się on badaniu psychologicznemu, na które został skierowany ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. Taki stan rzeczy zdaniem Kolegium jest zaś wystarczającą przesłanką cofnięcia uprawnień z mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c p.r.d. Zatem uchylenie decyzji organu I instancji, pomimo stwierdzonych uchybień, byłoby niezasadne. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 130 ust. 3 p.r.d. w zw. z § 8 pkt 4 i 6 rozp. MSW i A w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ), Kolegium stwierdziło, że dla prowadzenia ewidencji istotna jest data naruszenia przepisów, a nie data wpisu do ewidencji, czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych na ostateczne ( vide: wyroki WSA w Gliwicach z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 25/08, oraz wyroki NSA z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10 i z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10). Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego M. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 1.284 zł, zarzucając naruszenie: - art. 140 ust. 1 pkt 4a i c w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 b i art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także art. 6 kpa i art. 113 § 1 kpa. Zdaniem skarżącego, brak było podstaw do wydania decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż nie przekroczył liczby 24 punktów karnych, w dniu przystąpienia do szkolenia, po odbyciu którego należało odliczyć 6 punktów karnych. Skarżący zarzucił, że § 8 ust. 6 rozp. został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Nadto, nie było dopuszczalne sprostowanie decyzji organu I instancji w zakresie określenia kategorii uprawnień, gdyż nie chodziło o oczywistą pomyłkę. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, bowiem jego zdaniem przywołane przez Kolegium orzeczenia, nie mają zastosowania w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. W toku rozprawy sądowej skarżący oświadczył, że otrzymał decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. i nie wniósł od niej odwołania. Wyjaśnił, że w dniu [...]r. poddał się badaniu psychologicznemu i w dniu [...]r. przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami, jako że w Urzędzie Miejskim poinformowano go o takiej konieczności jako warunku zwrotu prawa jazdy. Jednakże skarżący podtrzymał skargę z powodu poniesionych wydatków, domagając się ich zasądzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, nie narusza bowiem prawa materialnego, zaś uchybienia przepisom procedury administracyjnej, popełnione przez organ I instancji, nie mogłyby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ani nie skutkują wznowieniem tego postępowania. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, skarżący ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...]r. nr [...] został skierowany na badania psychologiczne na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wbrew zarzutom skarżącego, prawidłowość tej decyzji nie podlegała weryfikacji ani przez organy administracji, ani przez sąd administracyjny, jako że nie jest to akt podjęty w granicach niniejszej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r poz. 270). Zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem, przysługiwało od niej odwołanie. Tymczasem skarżący nie skorzystał z przysługującej mu w odrębnym trybie ochrony prawnej. Jest też poza sporem, że skarżący nie poddał się badaniu psychologicznemu, na które został skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego. W decyzji z dnia [...]r. wyznaczono skarżącemu 30 – dniowy termin od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Skoro skarżący nie wykonał zobowiązania ani w terminie, wynikającym z tej decyzji, ani też do dnia wydania decyzji przez organ II instancji, co nastąpiło dopiero w dniu [...]r., zachodziła podstawa do cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami z mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Warunkiem wydania na tej podstawie decyzji o cofnięciu uprawnień jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji organu kontroli ruchu drogowego (Policji) o skierowaniu na badania psychologiczne oraz niepoddanie się takim badaniom. W niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały zaś spełnione. W postępowaniu prowadzonym w celu cofnięcia uprawnień stronie nie przysługuje już możliwość kwestionowania zasadności decyzji podjętej w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, do czego w istocie zmierzał skarżący, podważając prawidłowość wpisów punktów karnych w ewidencji w związku z odbytym szkoleniem. Stąd też zarzuty skargi co do naruszenia art. 130 ustawy, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i sąd administracyjny w ramach kontroli na decyzję o cofnięciu uprawnień nie był władny do rozstrzygnięcia sporu, czy skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych z racji naruszenia przepisów w ruchu drogowym. Zdaniem sądu administracyjnego, skoro nie budzi wątpliwości, że skarżący legitymował się jedynie uprawnieniem do kierowania pojazdami kat. B, co wynikało też z ostatecznej decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r., w decyzji Prezydenta Miasta C. o cofnięciu uprawnień z dnia [...]r. w oczywisty sposób omyłkowo wpisano kat. AB. Błąd ten sprostowano zatem postanowieniem w trybie art. 113 § 1 kpa, na które skarżący nie wniósł zażalenia. Postanowienie to w żaden sposób nie narusza zaś praw skarżącego i nie pogarsza jego sytuacji prawnej, stąd też brak podstaw prawnych do uwzględnienia skargi jedynie z tego powodu. Podkreślić bowiem przyjdzie, że wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień nie następuje na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, lecz jest obligatoryjne w razie wystąpienia przesłanek ustawowych. Dla wydania decyzji z mocy art. 140 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wystarczające zaś jest wystąpienie tylko jednej z podstaw, wymienionych w pkt 1 – 4. Nie ma zatem znaczenia fakt, że organ I instancji błędnie wskazał także na przesłankę z pkt 4 lit. a ustawy w postaci niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Wadliwość w zakresie podstawy prawnej cofnięcia skarżącemu uprawnień została bowiem skorygowana przez organ odwoławczy, który w motywach zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że cofnięcie uprawnień nastąpiło w trybie art. 140 ust. 4 lit. c ustawy, bowiem skarżący nie został skierowany ostateczną decyzją na sprawdzenie kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Taki stan rzeczy jest zaś wynikiem wadliwego działania organu i instancji, który to organ z naruszeniem art. 62 kpa, "połączył" do wspólnego prowadzenia dwie odrębne sprawy, wynikające z różnych podstaw prawnych, a mianowicie, postępowanie wszczęte z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów z tytułu naruszenia przepisów w ruchu drogowym ( art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy ), połączono z postępowaniem o cofnięcie uprawnień w związku z decyzją o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne ( art. 140 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy ). Tymczasem w dacie orzekania przez organ I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, w obrocie prawnym funkcjonowała jedynie wydana w odrębnym postępowaniu decyzja Komendanta Miejskiego Policji – z dnia [...]r., bowiem organ I instancji nie wydał decyzji z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednakże naruszenie art. 62 kpa – poprzez wadliwe połączenie różnych spraw – nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania o cofnięcie skarżącemu uprawnienia z powodu niepoddania się badaniom psychologicznym. Jest to bowiem odrębna przesłanka do wydania decyzji z mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy. Wniosek o skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji, nie został zaś rozpoznany w dacie wydania zaskarżonej decyzji. O ile zaś decyzja w tym przedmiocie została wydana po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie mogła być przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Od nowego rozstrzygnięcia skarżącemu przysługuje bowiem odwołanie, a dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia na drodze postępowania administracyjnego, otwiera kontrolę sądową. Sąd administracyjny nie jest też uprawniony do orzekania w kwestii zwrotu poniesionych przez skarżącego wydatków na koszty badań psychologicznych i kontrolne sprawdzanie kwalifikacji. Spór na tym tle ma bowiem charakter cywilnoprawny i podlega rozpoznaniu przed sądem powszechnym z mocy art. 2 § 1 kpc. Orzekanie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy zaś jedynie przypadku uwzględnienia skargi i obejmuje wpis sądowy i wydatki niezbędne dla obrony w tym postępowaniu ( art. 200, art. 202 i art. 205 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 cyt. ustawy, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. su.