II SA/Gl 417/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzeja Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 99 ust 1 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze z,) skierował A.F. na badania lekarskie mające na celu ustalenie, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia lub braku istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wobec pisma [...] w B. wnioskującego o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji o skierowaniu wymienionego na badania lekarskie a także wobec dołączonej do tego pisma wyciągu z opinii sądowo- psychiatrycznej z dnia [...] r. sporządzonej przez biegłych sądowych lekarzy psychiatrów, uznając, iż została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit.b cytowanej ustawy, należało orzec jak na wstępie. Decyzja ta odebrana została przez U.F., żonę adresata decyzji, w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. A.F. złożył wniosek o "przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie do [...], wskazując, iż z powodu choroby nie miał możliwości skontaktowania się z prawnikiem. Na potwierdzenie tego załączył kopie zaświadczeń lekarskich. Pismem z dnia [...] r. złożył też odwołanie od wymienionej powyżej decyzji, zarzucając naruszenie art. 75 pkt 1 ust. 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 107, art. 136, a także art. 6, art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w dniu [...] r. żonie odwołującego. Ustawowy termin do złożenia odwołania upłynął więc w dniu [...] r. Odwołanie złożone zostało wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...] r. Motywując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podkreślono brak możliwości skontaktowania się z prawnikiem z powodu choroby trwającej w dniach od [...] r. Kolegium nie uwzględniając tego wniosku zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji. Zgodnie art. 58 § 1 Kodeksu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie danej czynności. Z powyższej regulacji zatem wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest spełnienie przez stronę łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienie prośby o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od ustalania przeszkody, uniemożliwiającej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie danej czynności oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przenosząc powyższe wymagania na grunt rozpatrywanej sprawy, organ zauważył, że okres choroby nie pokrywał się z datą rozpoczęcia ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Okres ten rozpoczął się w dniu [...] r., czyli przez sześć kolejnych dni można było takie odwołanie złożyć. Odwołanie takie mogło też być złożone przez żonę zainteresowanego, która osobiście odebrała sporną decyzję. Organ wyjaśnił, że wnoszący podanie o przywrócenie terminu musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Powinien wykazać, że pomimo dochowania całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie niedbalstwa czy winy nieumyślnej po stronie zainteresowanego powoduje brak możliwości przywrócenia terminu. Kolegium przykładowo wskazało okoliczności uznawane w orzecznictwie, jako przyczyny usprawiedliwiające niedochowanie terminu, a wśród nich: obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działanie osobiście w celu wniesienia odwołania, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, pożar, powódź, przerwę w komunikacji. W niniejszej sprawie w ocenie Kolegium strona skutecznie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Odrębnym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] r. A.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie z dnia [...] r. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: – art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że inne przyczyny nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu, – art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sprzeniewierzenie się zasadzie dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego z uwagi na brak merytorycznego rozpoznania sprawy; – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym przyjęciu, iż nie został zachowany termin; – art. 8, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Uwzględniając powyższe wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył, że ze względu na stan zdrowia nie był w stanie sporządzić i wysłać w terminie odwołania od decyzji, zwłaszcza, że wymagało to uprzedniej konsultacji z prawnikiem. Organ, w jego ocenie, błędnie ocenił okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tjedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym przez uczestniczące w nim podmioty ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem, od zachowania którego uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności, w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od wydanej decyzji, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. Warunki jej dopuszczalności reguluje art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu. Z wymienionych powyżej przepisów wynikają przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Z analizy przepisu art. 58 Kodeksu wynika zatem, że przesłankami przywrócenia terminu są: 1/ wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2/ wniesienie tego wniosku z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3/ jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 4/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną , że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W rozpatrywanej sprawie nie podlega sporowi fakt, iż decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w dniu 18 stycznia 2017 r. żonie odwołującego. Zatem ustawowy termin do złożenia odwołania upływał w dniu 1 lutego 2017 r. Nie jest sporne, że odwołanie złożone zostało wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...] r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący wskazał, iż nastąpiło to z powodu choroby. Dodał, że "[...]". Na potwierdzenie tego faktu przedłożył zaświadczenia lekarskie, z których wynika , iż był niezdolny do pracy w okresie do [...] r. W tych okolicznościach, organ po zbadaniu sprawy stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła skutecznie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podniosło, że okres choroby nie pokrywał się z datą rozpoczęcia ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Wobec doręczenia decyzji w dniu [...] r., okres do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu [...] r., czyli przez sześć kolejnych dni można było takie odwołanie złożyć, gdyż skarżący zaczął chorować dopiero od dnia [...] r. Dodatkowo organ wskazał, że odwołanie skarżącego mogła też złożyć żona zainteresowanego, która osobiście odebrała przecież sporną decyzję. Mając na uwadze powyższe należy podzielić twierdzenie organu, iż podany przez skarżącego powód spóźnionego złożenia odwołania - choroba, nie może uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Tym bardziej, że jak wynika z załączonych zaświadczeń lekarskich, we wskazaniach lekarskich wpisano - "2" - chory może chodzić. Nie było zatem przeszkód by skarżący z należytą starannością dopilnował załatwienia własnej sprawy. W ugruntowanym orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego należy m.in. zaliczyć np.: przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W okolicznościach niniejszej sprawy skład orzekający podziela stanowisko organu, że sam fakt wystąpienia choroby u skarżącego, nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. W niniejszej sprawie podniesione przez skarżącego okoliczności nie mają charakteru nagłego, dodatkowo, z przedłożonego zaświadczenia wynika, że przez sześć kolejnych dni, od rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania, skarżący pozostawał zdrowy i mógł poczynić niezbędne czynności celem złożenia odwołania od otrzymanej decyzji, a w kolejnych dniach, kiedy już był chory, nie była to choroba obłożna uniemożliwiającą jakichkolwiek czynności, gdyż lekarz stwierdził, iż pacjent może chodzić. Świadczy o tym także fakt, że podczas trwania drugiego okresu zwolnienia ((od [...] r.) skarżący już w dniu [...] r. złożył odwołanie. Nie był zatem w tym przypadku okres nadal trwającej choroby przeszkodą ani do skonsultowania się z prawnikiem, ani do złożenia odwołania. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sam fakt choroby nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim nie jest wystarczający do uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że fakt choroby uniemożliwił dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu" - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1004/14. Podobnie w wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r. W innym wyroku Sąd stwierdził, ze "sam fakt choroby (okoliczność niesporna) nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Istotne jest czy okoliczność ta była dla zachowania terminu - nie do przezwyciężenia i czy strona dochowała wysiłku by przeszkoda ta nie doprowadziła do naruszenia terminu" - sygn.. akt II GSK 1599/12. Podkreślić należy, iż tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody - w danych warunkach - nie do przezwyciężenia można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie bowiem terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W rozpatrywanej sprawie, należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez Kolegium, iż strona nie uprawdopodobniła skutecznie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 1369).