II SA/Gl 439/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji w K. wnioskiem z 1 czerwca 2011 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o skierowanie A. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z tego powodu, że w okresie od 10 marca 2010 r. do 30 sierpnia 2010 r. otrzymał on 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W podstawie prawnej podano przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Prezydent K. zawiadomił o wszczęciu postępowania. W reakcji na zawiadomienie pełnomocnik strony podał, że zarzuca nieprawidłowość w naliczeniu punktów, polegającą na nieuwzględnieniu szkolenia, które strona odbyła w 2010 r. W związku z powyższym zawnioskowano o zwrócenie się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o przedłożenie dowodów poświadczających prawomocne ukaranie mandatami oraz ostateczny charakter wpisów, a także do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. o potwierdzenie faktu odbycia szkolenia. W odpowiedzi na prośbę Prezydenta Miasta o zajęcie stanowiska wobec pisma strony, Komendant Wojewódzki Policji podał, że zgodnie z przepisem § 7 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, do kompetencji Komendanta Wojewódzkiego, jako organu prowadzącego ewidencję punktów, należy występowanie z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, a wniosek taki sporządza się na podstawie wpisów ostatecznych. Szkolenie odbyte przez stronę w dniu [...] r. nie jest skuteczne, albowiem miało miejsce już po przekroczeniu limitu 24 punktów. Szkolenie to nie spowodowało wobec tego odliczenia punktów z ewidencji. Naruszenia przepisów ruchu drogowego przez stronę zostały stwierdzone mandatami karnymi i orzeczeniem sądu. Kierowca po podpisaniu mandatu otrzymuje odcinki A B i C mandatu, kserokopie mandatów, którymi ukarano stronę znajdują się w urzędach wojewódzkich właściwych ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia ([...] UW i [...] UW), a o odpis wyroku [...] należy ubiegać się w SR w D. Kserokopię pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji wydano pełnomocnikowi strony 13 września 2011 r. Decyzją z [...]r. Prezydent Miasta K. skierował A. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. BC. W podstawie prawnej podano przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Wskazano, że skierowanie nastąpiło w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji informującym o przekroczeniu 24 punktów. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania. Wyjaśniono, że organ w postępowaniu o skierowanie na egzamin sprawdzający nie jest uprawniony do badania i kwestionowania rozstrzygnięć stwierdzających popełnienie wykroczenia oraz weryfikowania liczby punktów. Decyzja o skierowaniu ma charakter aktu związanego, a organ jest zobligowany do jej wydania w razie otrzymania wniosku uprawnionego podmiotu. Decyzję doręczono pełnomocnikowi [...] r. W odwołaniu z [...] r. strona wniosła o uchylenie decyzji zarzucając, że nie jest prawidłowe stanowisko, jakoby odbyte szkolenie nie miało wpływu na zmniejszenie liczby punktów. Zwrócono także uwagę, że Komendant Policji nie wykazał, aby to skarżący dopuścił się wykroczeń, zaś w dacie szkolenia liczba punktów zapewne nie przekraczała 24. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że spełniona została przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, albowiem Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach złożył w tej sprawie wniosek. Podano w nim, że kierowca otrzymał w okresie od 10 marca 2010 r. do 30 sierpnia 2010 r. łącznie 25 punktów. Okoliczność ta w sprawie jest niewątpliwa, albowiem wniosek Komendanta ma charakter dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania zgodności ze stanem faktycznym i nie został przez stronę obalony przeciwdowodem. Organ Policji do zarzutów strony ustosunkował się w piśmie z 24 sierpnia 2011 r. Wniosek Komendanta obliguje organy do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podano także, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do usunięcia punktów z ewidencji ze względu na upływ czasu (przepis § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), albowiem strona przed upływem roku od daty naruszenia, dopuściła się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i tymczasowych przekroczyła 24. Także szkolenie odbyte po otrzymaniu 24 punktów na naruszenia przepisów ruchu drogowego nie jest skuteczne i nie powoduje zmniejszenia ich liczby, co wynika z § 8 ust. 6 rozporządzenia. W tym ostatnim zakresie powołano się na wyroki NSA z 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, WSA w Kielcach z 25 listopada 2010r., II SA/Ke 691/10. Kolegium podało, że nie można zaakceptować interpretacji art. 130 ust. 3 ustawy, dopuszczającej zmniejszanie liczby punktów bez względu na liczbę punktów posiadanych przez kierowcę. Strona przekroczyła liczbę 24 punktów 30 sierpnia 2010 r. zaś szkolenie odbyła [...]r. W skardze do sądu administracyjnego A. C. zaskarżył decyzje organów obu instancji, wnosząc o ich uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 114 ust. 1 lit. b i art. 130 ust. 1 ustawy poprzez ich zastosowanie i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Podniósł, że nie przeprowadzono postępowania dowodowego celem zweryfikowania, że strona rzeczywiście przekroczyła limit 24 punktów. Wadliwy jest wniosek, że do takiego przekroczenia doszło, gdyż w aktach brak jest jakiegokolwiek mandatu czy innego dowodu, zaś organy polegają jedynie na twierdzeniach Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zaprzeczył, aby przekroczył liczbę punktów. Nie zgodził się z uznaniem przez Kolegium, że wnioskowi Komendanta przysługuje domniemanie zgodności z prawdą. Stwierdził, że organy winny samodzielnie poczynić ustalenia co do liczby punktów. To nie strona ma obalać twierdzenia Komendanta i wykazywać okoliczność negatywną polegającą na braku ukarania mandatami i punktami karnymi, ale organy winny w tym zakresie przeprowadzić postępowanie ustalające stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżący został także na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy skierowany na badania psychologiczne z powodu przekroczenia łącznie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzję w tej sprawie w I instancji wydał dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w K. Została ona utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] r. Skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 maja 2012 r. sygn. II SA/GL 169/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zaskarżona do sądu decyzja została wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten dotyczy instytucji kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Sprawdzeniu takiemu podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem w kilku przypadkach. W szczególności skierowanie na takie sprawdzenie wydawane jest na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w stosunku do osoby, która przekroczyła limit 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Skierowanie jest wydawane przez Starostę w formie decyzji, która ma charakter rozstrzygnięcia związanego i jedyną okolicznością faktyczną ją uzasadniającą jest fakt przekroczenia 24 punktów przez kierowcę. Należy zwrócić uwagę, że do kompetencji innych organów należy prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a do innych wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, natomiast decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydaje starosta. Starosta nie może przy tym dokonywać zmian w ewidencji i modyfikować kwalifikacji naruszeń stwierdzonych przez kompetentne organy. Usuwanie wpisów z ewidencji należy do organu ją prowadzącego. Zarówno dokonanie wpisu do ewidencji jak i usunięcie go z niej stanowią czynność materialno-techniczną, podlegającą odrębnej kontroli sądowej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów może zwrócić się o podjęcie czynności przez organ ewidencyjny, a następnie- w zależności o stanowiska organu –skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 15 września 2010 r., sygn. I OSK 1456/09, wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 1388/09). Co do zasady zatem, organy orzekające w sprawie administracyjnej są związane danymi pochodzącymi z ewidencji i nie mają podstaw do jej samodzielnej weryfikacji. W niniejszej sprawie Skarżący nie występował z odrębnym wnioskiem w sprawie usunięcia wpisów z ewidencji do Komendanta Policji. Podniósł natomiast, że organy wydające kwestionowaną decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zweryfikowały danych zawartych we wniosku Komendanta Policji. Stanowisko Skarżącego dotyczące zakresu ustaleń faktycznych czynionych przez organy wydające decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz rozkładu ciężaru dowodu jest oparte na wadliwym założeniu. Wobec braku kompetencji do weryfikowania wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, starosta nie jest zobligowany do prowadzenia postępowania dowodowego, mającego ustalić czy i ile punktów za naruszenia zostało na kierowcę nałożonych, czy punkty obliczono w prawidłowej wysokości oraz czy do popełnienia naruszeń istotnie doszło. Po zgłoszeniu w tym zakresie zarzutów na etapie postępowania przed organem I instancji, prawidłowo organ ten zwrócił się do Komendanta Policji o zajęcie stanowiska. Podjęcie przez Policję czynności z urzędu lub w związku z zarzutami kierowcy, weryfikujących ilość punktów, byłoby okolicznością istotną w sprawie. Komendant Policji odniósł się jednak do zarzutów strony, nie uwzględniając ich i podtrzymał wniosek oraz podane w nim dane dotyczące przekroczenia limitu punktów oraz braku podstaw do zmniejszenia liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia. W tej sytuacji Starosta nie miał podstaw do kwestionowania treści wniosku i prowadzenia postępowania dowodowego co do okoliczności w nim podanych, zaś na Skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia podnoszonych zarzutów, że do zmian w ewidencji i usunięcia punktów jednak doszło lub też w związku z wyrokiem sądu administracyjnego wydanym ze skargi na akt lub czynność Komendanta Policji, dojść powinno. Przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające należy wobec powyższego ocenić jako prawidłowe, skutkujące ustaleniem istotnych dla sprawy okoliczności. Prawidłowo także organy za wiarygodne uznały dane zawarte we wniosku Komendanta Policji, skoro Skarżący nie wykazał, że podjął skuteczne działania w celu usunięcia wpisów z ewidencji. Zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego i postępowania administracyjnego Sąd ocenił wobec tego jako nieuzasadnione. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270.), orzekł jak w sentencji.