II SA/Gl 169/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w K. skierował A. C. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia łącznie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W podstawie prawnej przywołano przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w dniu [...] r. wpłynęła do Komendy Miejskiej Policji w K. informacja dotycząca wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego przez zainteresowanego od dnia 10 marca 2010 r. do dnia 30 sierpnia 2010 r. Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b wymienionej powyżej ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia A. C., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, Wyjaśnił w nim, iż nie przekroczył 24 punktów karnych. Zarzucił nadto nieprawidłowość w naliczeniu punktów karnych, polegającą na tym, iż nie uwzględniono odbytego szkolenia oraz wprowadzono do ewidencji punkty niezgodnie ze stanem faktycznym. Podniósł także, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne i "sztampowe", nie wskazujące konkretnych, popełnionych przez niego wykroczeń. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania przyznał rację, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadało wymogom zawartym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przyznał, że uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które zostały udowodnione, dowodów, na których organ się oparł i przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności innym dowodom. Pomimo braków w tym zakresie w decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy uznał, że uzupełnienie podniesionych wadliwości może nastąpić w postępowaniu odwoławczym. Organ podkreślił, iż niniejsze postępowanie wszczęte zostało na wniosek z uwagi na przekroczenie przez A. C. 24 punktów karnych. Wyjaśnił, że wniosek ten sporządza się na podstawie wpisów ostatecznych, czyli stwierdzonych prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem albo orzeczeniem dyscyplinarnym. Z dostępnych dokumentów wynika, że w okresie marca 2010 r. do sierpnia 2010 r. odwołujący wielokrotnie naruszył przepisy Prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wyliczył wszystkie naruszenia odwołującego, przywołując także udzielone mu mandaty karne oraz wyrok Sądu Rejonowego w D. Nieuchronnie doprowadziło to do przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które przekroczona byłaby liczba 24 punktów. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że strona w wymienionym okresie przekroczyła liczbę 24 punktów. Nadto organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) odbycie szkolenia mającego na celu zmniejszenie o 6 liczby posiadanych punktów, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła liczbę 24. Stąd też odbycie przez A. C. szkolenia w dniu 21 października 2010 r. nie mogło spowodować odliczenia punktów przypisanych stronie ostatecznie i tymczasowo do dnia 30 sierpnia 2010 r. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o błędne ustalenia faktyczne czy też wskutek nieprawidłowości w naliczeniu punktów karnych – ponieważ przekroczenie dozwolonego limitu punktów karnych nastąpiło z chwilą popełnienia naruszenia z dnia 30 sierpnia 2010 r., a nie zapadnięcia prawomocnego wyroku czy też jego zarejestrowania w ewidencji. Dyspozycja art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym obliguje organ kontroli do kierowania na badania psychologiczne osób, które przekroczyły liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Po analizie całokształtu sprawy organ uznał, iż brak jest podstaw do zmiany liczby punktów przypisanych A. i C.. Stad orzeczono jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. C., zarzucił decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 i art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez wadliwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż skarżący przekroczył 24 punkty i w związku z tym winien zostać skierowany na badania psychologiczne podczas, gdy skarżący punktów nie przekroczył oraz pominięcie skutku prawnego w postaci pomniejszenia liczby punktów o 6 w wyniku odbycia przez skarżącego szkolenia w dniu 30 października 2010 r. Zarzucił także nieprawidłowe ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż skarżący został ukarany mandatami karnymi, podczas gdy w aktach sprawy brak jakiegokolwiek mandatu, a organy powołują się jedynie na informacje z Krajowego Systemu Informacyjnego. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postępowania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem, czyli ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b wymienionej powyżej ustawy, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Wprowadzenie do porządku prawnego sytemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone w ustawie konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b ), skierowania na badania psychologiczne (art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z drugą z wymienionych powyżej sytuacji. Użyty w art. 124 ust. 1 zwrot, że badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem "podlega" kierujący pojazdem, który przekroczył liczbę 24 punktów oznacza, że kompetencja organu kontroli ruchu drogowego do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne ma charakter związany, czyli tym samym wykluczający jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdami przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Cytowany art. 130 ustawy w ust. 3 dopuszcza możliwość uczestnictwa przez kierowcę wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, z wyjątkiem "nowego kierowcy", tj. kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, co oznacza to, że taki kierowca nie może w ogóle uczestniczyć w szkoleniu, powodującym zmniejszenie liczby punktów za naruszenie wymienionych przepisów. Zestawienie ust. 3 art. 130 ustawy z jego ust. 2 prowadzi do przyjęcia stwierdzenia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeżeli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu wskazanej liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Regulację dotyczącą zmniejszania posiadanej liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zawiera § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U Nr 236, poz. 1998 ze zm.), wydanego z powołaniem się na upoważnienie wymienione w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy. W § 8 ust. 6 tego rozporządzenia stwierdzono, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Należy stwierdzić, że prawidłowa wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej w treści art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 130 ust. 3 ustawy, w sposób wykluczający możliwość zmniejszenia liczy punktów na skutek uczestniczenia w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu liczy 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie ma, w ocenie składu orzekającego, potrzeby odwoływania się do zacytowanej powyżej regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia, która w pełni służy celom ustawowym, precyzując jedynie normatywną treść przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Potwierdzeniem powyższego stanowiska może być także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie dominuje pogląd, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestniczenia w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10- Lex 990279, z dnia 13 października 2011 r. , sygn. akt I OSK 1723/10 – Lex 1069603 oraz z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 653/11 – nie publ.) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż niekwestionowany pozostaje fakt odbycia przez skarżącego w dniu 30 października 2010 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K., czyli szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Jak wynika jednak z akt sprawy, w tym przede wszystkim z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., skarżący w okresie od dnia 10 marca 2010 r. do 30 sierpnia 2010 r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 25 punktów, co zostało uwidocznione w ewidencji kierowców. Liczby tych punktów wpisanych do ewidencji skarżący nie podważył ani uprzednio w drodze odrębnego postępowania na skutek żądania skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., ani w toku niniejszego postępowania. Oznacza to, że organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na badania psychologiczne związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Dodać przy tym trzeba, że Sąd podziela stanowisko organów w zakresie ustaleń faktycznych. Wyliczenie dotyczące wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego zawarte zostało we wniosku inicjującym niniejsze postępowania oraz powtórzone w decyzji organu odwoławczego. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że decyzje wydane zostały w oparciu o błędne ustalenia faktyczne czy też wskutek nieprawidłowości w naliczeniu punktów karnych – ponieważ przekroczenie dozwolonego limitu punktów karnych nastąpiło z chwilą popełnienia przez skarżącego ostatniego naruszenia w dniu 30 sierpnia 2010 r., a nie w dacie zapadnięcia prawomocnego wyroku czy też jego zarejestrowania w ewidencji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270.).