I OSK 653/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-25

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Irena Kamińska, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak bezpośredniego poinformowania kierowcy o przypisanych punktach karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza w przypadku orzeczenia sądu, stanowi podstawę do uchylenia decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo skierowały kierowcę na badania psychologiczne z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Sąd podkreślił, że przepisy prawa nie nakładają na organy wydające prawomocne rozstrzygnięcia (wyrok, mandat) obowiązku bezpośredniego informowania kierowcy o przypisanych punktach karnych. Kierowca ma możliwość samodzielnego uzyskania informacji o stanie punktowym z ewidencji Policji.
Stan faktyczny
E. B. został skierowany na kontrolne badania psychologiczne z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący kwestionował liczbę punktów, twierdząc, że otrzymał tylko 20 punktów i że 6 punktów za wykroczenie z 1 września 2009 r. nie powinno być mu przypisane, gdyż pojazdem kierowała inna osoba. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o skierowaniu na badania, wskazując na trzy naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano łącznie 26 punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 741/10 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 741/10 oddalił skargę E. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Komendant Powiatowy Policji w Kamieniu Pomorskim decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), orzekł o skierowaniu E. B. na kontrolne badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od tej decyzji E. B. zakwestionował przyjętą przez organ liczbę punktów wskazując, że w przeciągu roku otrzymał tylko 20 punktów. Brak było podstaw do przypisania 6 punktów za czyn z dnia 1 września 2009 r., skoro skazany został wyrokiem nakazowym sądu - bez przypisania punktów - jako użytkownik pojazdu, nie zaś jako kierowca. Tego dnia pojazdem kierowała jego pracownik M. R. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą prawną wydania skierowania na kontrolne badania psychologiczne stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Ustalono bowiem, że E. B. w okresie od 1 września 2009 r. do 24 marca 2010 r. popełnił trzy wykroczenia drogowe, za które otrzymał łącznie 26 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W dniu 1 września 2009 r. o godz. 12.48 w O. na ul. [...], gdzie przekroczył dopuszczalną prędkość powyżej 31 km/h i za to wykroczenie drogowe został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II W 1466/09 (prawomocnym od dnia 22 grudnia 2009 r.). Do powyższego naruszenia przypisano 6 punktów. Kolejne wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń, to przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h w dniu 9 grudnia 2009 r. o godz. 18.30 w miejscowości M., gmina G. na drodze krajowej Nr 3, gdzie ukarano go mandatem karnym kredytowanym (seria [...]), wystawionym przez funkcjonariusza Referatu Ruchu Drogowego KPP w Goleniowie. Do powyższego naruszenia przypisano 10 punktów. Ostatnie z wykroczeń stanowiło przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h w dniu 24 marca 2010 r. o godz. 12.58 w S. na drodze krajowej Nr 3, ujawnione przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Szczecinie, za co został ukarany mandatem karnym kredytowanym (seria [...]). Do wykroczenia tego przypisano 10 punktów. Następnie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że organ kontroli ruchu drogowego (Wydział Ruchu Drogowego KWP w Szczecinie) dokonał w dniu 25 marca 2010 r. w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego rejestracji wykroczenia z dnia 24 marca 2010 r. i przypisanych do niego 10 punktów, które spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów w ewidencji kierowców. Na tej podstawie w dniu 25 marca 2010 r. wystąpił z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy do Starostwa Powiatowego w Kamieniu Pomorskim oraz poinformował Komendanta Powiatowego Policji w Kamieniu Pomorskim o przekroczeniu limitu 24 punktów. E. B. uczestniczył wprawdzie w dniu 24 kwietnia 2010 r. w odpłatnym szkoleniu zorganizowanym przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Szczecinie, jednak udział w szkoleniu nie zmniejszył o 6 liczby punktów w ewidencji, ponieważ przed szkoleniem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego - Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne wydano w dniu 22 kwietnia 2010r., nie przekraczając tym samym 30 - dniowego terminu na wydanie skierowania. Wskazany w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) termin do wydania skierowania nie jest terminem ustawowym. Nie jest to również termin, którego upływ powodowałby wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, albowiem po tym terminie nie wygasa podstawa prawna wydania skierowania na badania określona w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się do treści odwołania Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że podane w nim argumenty nie mogą być uznane za uzasadnione. Podstawą wpisu do ewidencji 6 punktów był opis naruszenia przepisów ruchu drogowego, wynikający z prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. Wydziału II Karnego z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II W 1466/09, w którym E. B. uznano winnym przekroczenia o 36 km/h dopuszczalnej prędkości w miejscowości O. na ul. [...]. Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do powoływanego już rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r., pod pozycją E 03 za przekroczenie prędkości od 31 do 40 km przypisuje się 6 punktów. Organ wyjaśnił, że ogólna zasada przewidziana w § 6 ust. 1 pkt 3 c powołanego rozporządzenia przewiduje, że usuwa się z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia naruszenia upłynął rok. Jednocześnie jednak przepis ten zawiera zastrzeżenie odnoszące się do następstw wynikających z kolejnych przypadków naruszeń przepisów ruchu drogowego. Usunięcia punktów z ewidencji nie można dokonać, jeśli przed upływem roku kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. Z ewidencji usuwa się też wpisy ostateczne w przypadku zmiany prawomocnego orzeczenia będącego podstawą wpisu ostatecznego, np. uchylenia przez sąd na podst. art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia prawomocnego mandatu karnego lub uchylenia prawomocnego wyroku sądowego. W ocenie organu odwoławczego bezdyskusyjnym jest ukaranie odwołującego się trzema prawomocnymi rozstrzygnięciami: mandatami karnymi kredytowanymi i wyrokiem nakazowym, do których przypisano łącznie 26 punktów. Punkty są integralną częścią zarówno postępowania mandatowego, jak i postępowania przed sądem w związku z popełnionym wykroczeniem lub przestępstwem drogowymi i nie jest dopuszczalne rozdzielanie obu tych spraw. Instytucja punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest związana z wydaniem orzeczenia o charakterze karnym. Fakt ewidencjonowania punktów za przekroczenia przepisów ruchu drogowego winien być znany każdemu kierowcy, wynika on bowiem z przepisów prawa odnoszących się wprost do osób kierujących pojazdami. Przepisy prawa dają zainteresowanym możliwość zapoznania się ze stanem ewidencji. Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie E. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 Kpa) poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ustalenia przez organ odwoławczy okoliczności, że skarżący miał pełną świadomość przekroczenia 24 punktów, czego skutkiem było wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne badania psychologiczne oraz rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 3 Kpa) polegające na zawarciu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólnikowych stwierdzeń nie spełniających wymogów prawidłowego uzasadnienia. Skarżący wskazał, że w pierwszej kolejności należało rozważyć sposób, w jakim kierowca dowiaduje się o tym, ile punktów odbiera mu się za popełnione wykroczenie. Kierowca przyjmując mandat karny otrzymuje informacje o ilości punktów, jakie zostają mu przypisane za popełnione naruszenie i ma możliwość, z zachowaniem należytej staranności, monitorowania swojego "stanu punktowego". Spowodowane jest to uzyskiwaniem w momencie wręczania mandatu jasnej i konkretnej informacji o ilości przypisanych punktów. Podobnie zresztą jest w razie zaakceptowania mandatu wystawionego na podstawie zdjęcia z fotoradaru. Inaczej jednak wygląda sytuacja kierowcy, gdy sprawa o wykroczenie drogowe rozpoznawana jest przez sąd. Wydając wyrok sąd nie wskazuje, że oprócz określonych w wyroku kar kierowca poniesie dodatkowe konsekwencje w postaci przyznania punktów. Kierowca nie jest również o tym informowany przez organ dokonujący wpisu, a zatem zupełnie bezpodstawnym jest przekonanie organu o pełnej wiedzy skarżącego odnośnie otrzymanych punktów. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyniku przeprowadzonej kontroli skargę oddalił, a w uzasadnieniu wyroku zwrócił na wstępie uwagę na regulację zawartą w art. 124 ust. 1 pkt 2 b ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w myśl której badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 powołanej ustawy. Z uwagi na użyte w tym przepisie sformułowanie "podlega", nie budzi wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującego i nie daje organom kontroli ruchu drogowego uprawnienia do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu badaniu psychologicznemu podlega osoba kierująca pojazdem silnikowym, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10, które wpisuje się do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy administracji prawidłowo przyjęły w swych decyzjach, że wobec przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, podlegał on skierowaniu na badania psychologiczne. Trzykrotnie bowiem naruszył przepisy ruchu drogowego: w dniu 1 września 2009 r. za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h - 6 punktów wpisanych do ewidencji po uprawomocnieniu się z dniem 22 grudnia 2009 r. wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 grudnia 2009 r., w dniu 9 grudnia 2009 r. za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h - 10 punktów oraz w dniu 24 marca 2010 r. za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h - 10 punktów. Popełnione przez skarżącego naruszenia przepisów ruchu drogowego, skutkujące przypisaniem mu punktów, są w ocenie Sądu niesporne, albowiem uprawomocnił się wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w O., natomiast nałożenia mandatów karnych w związku z naruszeniami popełnionymi w dniach 9 grudnia 2009 r. i 24 marca 2010 r. strona nie kwestionowała. System punktowy represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego polega na podziale przestępstw i wykroczeń drogowych na grupy według ich ciężaru gatunkowego i przydziale każdej z nich odpowiedniej liczby punktów. Każde naruszenie przepisów drogowych jest odnotowywane w specjalnej kartotece (ewidencji) z odpowiadającą mu liczbą punktów. W polskim systemie prawnym warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określa, wydane na podstawie art. 130 ust. 4 i art.140 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, powołane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. W myśl ust. 2 tego przepisu, przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów ruchu drogowego ma prawo, zgodnie z § 9 rozporządzenia, do informacji o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Inicjatywa w kwestii uzyskania informacji o ilości punktów wpisanych do ewidencji, wbrew zarzutom skargi, nie należy jednak do Policji lecz, jak trafnie przyjął organ odwoławczy, do kierowcy i nie jest częścią pouczenia udzielanego kierowcy przez wykonujących kontrolę ruchu drogowego po stwierdzonym naruszeniu przepisów ruchu drogowego. Nieznajomość tych przepisów i nieskorzystanie z przysługujących kierowcy uprawnień nie może usprawiedliwiać braku wiedzy o osiągnięciu liczby punktów uzasadniających skierowanie na badania psychologiczne. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że skierowanie na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów nie oznacza dla osoby obowiązanej do poddania się tym badaniom bezterminowego zatrzymania prawa jazdy, chyba że wynikiem tych badań będzie ostateczne orzeczenie wydane przez uprawnionego psychologa w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2010 r. skargę kasacyjną wniósł E. B. zaskarżając powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania: 1) art. 141 § 4 Ppsa przez sporządzenie błędnego uzasadnienia wyroku i nieustosunkowanie się w nim do zarzutu zawartego w skardze dotyczącego braku jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, co miało wpływ na wynik postępowania, ponieważ uniemożliwiło skarżącemu poznanie motywów jakimi się kierował organ administracji publicznej, uniemożliwiło to podjęcie skutecznej polemiki z rozstrzygnięciem na etapie postępowania odwoławczego, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 7 i art. 77 Kpa przez przyjęcie, że brak świadomości przez skarżącego przekroczenia 24 punktów karnych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w sytuacji, gdy takie właśnie założenie stało się podstawą wydania i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W oparciu o te zarzuty E. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że Sąd pierwszej instancji w sposób niepełny dokonał kontroli zaskarżonej decyzji. Nie wziął pod uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała uzasadnienia, a zatem dotknięta jest wadą prawną i z tego powodu winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie odniósł się również do sformułowanego w skardze zarzutu w tym zakresie. Pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną stwierdził następnie, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, iż skarżący miał pełną świadomość przekroczenia liczby 24 punktów, co więcej w sposób nieuprawniony przyjął, że brak wiedzy skarżącego wynikał z jego niedbalstwa. Nigdy bowiem nie uzyskał pouczenia o dokonaniu wpisu tymczasowego i ilości przypisanych punktów. Brak takiego pouczenia doprowadził do sytuacji, że skarżący nie zdecydował się na skorzystanie z płatnego szkolenia, które uchroniłoby go przed obowiązkiem poddania się badaniom psychologicznym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wniósł o jej oddalenie z braku usprawiedliwionej podstawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, która oparta została wyłącznie o podstawę naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 Ppsa), nie jest usprawiedliwiona. Pierwszy z zarzutów naruszenia art. 141 § 1 Ppsa został skonstruowany przy przyjęciu założenia, że istotny wpływ na wynik postępowania sądowego miało nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skargi, że decyzja organu pierwszej instancji nie została właściwie umotywowana. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku dostarcza wystarczających podstaw do przyjęcia, że pisemne motywy orzeczenia odpowiadają konstrukcji prawidłowego uzasadnienia. Przedstawiony w nim został w sposób zwięzły stan sprawy, omówiono podniesione w skardze zarzuty, w tym odnoszące się do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 3 Kpa, a nadto stanowisko organu administracji, wreszcie przedstawiono rozważania Sądu w następstwie dokonanej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ze wskazaniem i obszernym wyjaśnieniem podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Aczkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się wprost do podniesionego w skardze zarzutu, co akcentuje autor skargi kasacyjnej, to jednakże z całokształtu rozważań Sądu wynika, że po pierwsze – zarzut ten miał w polu widzenia w trakcie kontroli sądowej i po drugie – z merytorycznych powodów nie mógł on doprowadzić do podważenia legalności kontrolowanej decyzji. Rozważania Sądu słusznie koncentrowały się nad oceną prawidłowości stanowiska organów administracyjnych, które przyjęły, że przekroczenie przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi podstawę do wydania decyzji, w oparciu o art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy, o skierowaniu na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Wbrew odmiennym twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji miał podstawy do uznania, że pomimo lapidarnego uzasadnienia decyzji przez organ pierwszej instancji w ustalonym stanie faktycznym sprawy decyzja ta, kontrolowana wespół z decyzją organu odwoławczego, nie narusza prawa. Zawarte zaś w tej decyzji stwierdzenie, że wydana została "z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ustawy" z powołaniem się na złożony wniosek przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie umożliwiało skuteczne wniesienie odwołania. Tym bardziej, że zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarcza że z jego treści wynika, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Trafnie przy tym zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że decyzja organu odwoławczego wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie, zatem nie ograniczała się tylko do kontroli pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Nie znajduje również uzasadnienia drugi z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, mianowicie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 7 i art. 77 Kpa. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, przede wszystkim zaś z argumentacją, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie upoważniał do konkluzji, że skarżący za naruszenie przepisów ruchu drogowego przekroczył liczbę 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających te przepisy. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Szczegółowe kwestie związane ze sposobem punktowania oraz warunków i sposobu prowadzenia tej ewidencji reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), wydanego z upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia podstawę do dokonania w ewidencji kierowców wpisu ostatecznego stanowią prawomocny wyrok sądu, mandat karny oraz orzeczenie dyscyplinarne w sprawie o naruszenie przepisów ruchu drogowego rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa, w szczególności ustawa – Prawo o ruchu drogowym oraz powołane rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie nakłada na organ wydający prawomocne rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia, obowiązku poinformowania kierowcy o przekazaniu informacji do Policji o prawomocnym rozstrzygnięciu oraz o liczbie punktów przypisanych za stwierdzone naruszenie przepisów ruchu drogowego. Obowiązku takiego, w odniesieniu do wyroku Sądu i orzeczenia dyscyplinarnego, nie można wywieść z samego faktu, że mandat karny zawiera informację o liczbie punktów za określone naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wobec tego, że przekazanie informacji do Policji przez organ wydający prawomocne rozstrzygnięcie (wyrok i orzeczenie dyscyplinarne) nie następuje w toku postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 Kpa, nie można skutecznie powoływać się na obowiązek oddzielnego poinformowania kierowcy o liczbie punktów za stwierdzone naruszenia w oparciu o zasadę ogólną z art. 9 Kpa (zasadę udzielania informacji). Trafnie zauważył w tym kontekście Sąd pierwszej instancji, że wynikająca z § 9 rozporządzenia regulacja umożliwia każdej osobie zainteresowanej, przede wszystkim kierowcy, wystąpienie do Policji o udzielenie ustnej informacji lub wydanie zaświadczenia o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Taką informację lub zaświadczenie można uzyskać zarówno w siedzibie organu prowadzącego ewidencję lub, w miarę technicznych możliwości, w innej jednostce Policji. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że w sytuacji gdy osoba zainteresowana wystąpi o udzielenie informacji w tym zakresie na właściwym organie spoczywa obowiązek przedstawienia wyczerpującej informacji. Co więcej, osoba zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców może zwrócić się do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w przypadku bezczynności organu może wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09 – Lex nr 745029). Przedstawione rozważania dostarczają wystarczających podstaw do niepodzielenia zarzutu wnoszącego skargę kasacyjną, iż Sąd pierwszej instancji winien był dostrzec, że skarżący nie uzyskał informacji o fakcie dokonania wpisu do ewidencji kierowców (tymczasowego i ostatecznego) oraz o liczbie punktów. Umknęło jednak autorowi tej skargi, że skarżący nie zwracał się uprzednio ani do organu prowadzącego ewidencję kierowców, ani do innej jednostki Policji o udzielenie informacji lub wydanie zaświadczenia w tym zakresie. Podniesiona zaś kwestia, że brak pouczenia doprowadził do sytuacji, że skarżący nie zdecydował się na uczestnictwo w szkoleniu, którego odbycie spowodowałoby zmniejszenie liczby punktów, jest o tyle bez znaczenia, że odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, już po przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów nie prowadzi do zmniejszenia punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. w szczególności wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 – Lex nr 990279, z dnia z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 – Lex nr 1069603 ). Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło